بازگشایی بورس پس از 80 روز
بازار سهام تعطيلي بيش از 70 روزه را تجربه كرد و از امروز معاملات خود را رسما آغاز ميكند. بسياري از سرمايهگذاران و تحليلگران پيش از اين در انتظار بازگشايي بازار بودند و اكنون نيز بازگشايي بازار با مجموعهاي از اقدامات خاص است تا از ريزش سنگين شاخصهاي جلوگيري شود.
بازار سهام تعطيلي بيش از 70 روزه را تجربه كرد و از امروز معاملات خود را رسما آغاز ميكند. بسياري از سرمايهگذاران و تحليلگران پيش از اين در انتظار بازگشايي بازار بودند و اكنون نيز بازگشايي بازار با مجموعهاي از اقدامات خاص است تا از ريزش سنگين شاخصهاي جلوگيري شود. در دوره شاهد آن بوديم كه دامنه نوسان بازار سرمايه به صورت قابل توجهي محدود ميشد، اما اينبار اين سازمان بورس اعلام كرد: «پس از انجام بررسيهاي متعدد و جامع به اين نتيجه رسيدهايم كه دامنه ۳ درصدي فعلي كماشكالترين گزينه در شرايط فعلي و در زمان بازگشايي بازار سهام است، در نتيجه فعلاً تغييري در آن ايجاد نخواهد شد تا تمركز بازار بر مسائل بنيادي حفظ شود.»
برخي از كارشناسان عقيده دارند كه عدم تغيير دامنه نوسان ميتواند تا حدودي بر روي اعتماد سرمايهگذاران تاثير مثبت داشته باشد. در اصل در دورههاي پيشین شاهد آن بوديم كه دامنه نوسان بازار سرمايه بهصورت قابلتوجهي محدود ميشد؛ اما اينبار دامنه نوسان محدود نخواهد شد و تنها شاهد حمايتهاي ادامهدار از بازار خواهيم بود.
آغاز بازگشايي بازار
بر اساس اطلاعيه منتشر شده توسط سازمان بورس از امروز يعني سهشنبه ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۵، معاملات سهام و ابزارهاي مالي مرتبط از جمله صندوقهاي سهامي، مختلط، مشتقه و صندوقهاي سرمايهگذاري جسورانه و خصوصي ازسرگرفته ميشود. همانطور كه گفته شده سياستگذار تا مجموعهاي از اقدامات خاص درصدد است تا از ريزشهاي سنگين بازار جلوگيري كند. طبق اخبار اعلام شده يكي از شرايط مديريت بازار افزايش ساعات معاملات در دو روز ابتدايي است.
بر اساس تصميم ناظر بازار، در روزهاي سهشنبه و چهارشنبه كه بازار سهام بازار است، زمان معاملات و ابزارهاي وابسته تا ساعت 30: 13 افزايش يافته است. شايد در نگاه اول اين اقدام بسيار ساده به نظر برسد؛ اما مساله اساسي اينجاست كه اين مساله نقش مهمي در افزايش عمق بازار و حتي توزيع سفارشها دارد. در اصل اين زمانبندي شرايطي را فراهم ميسازد كه سرمايهگذاران زمان بيشتري براي تصميمگيري داشته باشند و در ساعات اوليه بازار وارد صفوف نشوند و به نوعي اين مساله ميتواند از فشار فروش و فشار قيمتي در بازار بكاهد. همچنين افزايش ساعات معاملات به سرمايهگذاران پس قريب به 80 روز تعطيلي تصميمات درستي و تقريبا به دور از هيجان براي سرمايههاي خود بگيرند.
طي روزهاي اخير تنها صندوقهاي درآمد ثابت و صندوقهاي طلا در بازار فعاليت داشتند و اكنون پس از مدتها تعطيلي شاهد آن خواهيم بود كه همزمان با بازگشايي بازار سهام، صندوقهاي سهامي و مختلط بازار مشتقه و صندوقهاي سرمايهگذاري نيز بازگشايي شوند.
اين بازگشايي براي سرمايهگذاران بسيار پر اهميت خواهد بود؛ چراكه بررسيها نشان ميدهد نقدينگي قابل توجهي در اين صندوقها وجود دارد كه گردش اين نقدينگي در بازار ميتواند تأثير مثبتي براي بازار سهام داشته باشد.
از سوي ديگر مساله اساسي بازار مشتقه است. برخي از كارشناسان پيشبيني ميكردند كه بازار مشتقه پس از بازارسهام بازگشايي شود، اما اين سناريو شكست خورد و اكنون شاهد بازگشايي بازار مشتقه هم هستيم كه اين بازار نقش بسيار مهمي در تخليه انتظارات و حتي پوشش ريسك دارد.
ازسويديگر مدير نظارت بر كارگزاران سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام كرد كه ضريب تعديل سهام پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و بازار اول و دوم فرابورس ايران در محاسبه حساب تضمين معاملات اعتباري از ۷۵ درصد به ۸۰ درصد قيمت پاياني افزايشيافته است و ضريب تعديل ساير اوراق بهادار نيز بهطور متناسب افزايشيافته است. اين موضوع نيز همانند افزايش ساعات بازار شايد در نگاه نخست بسيار محدود به نظر برسد؛ اما در شرايطي كه بازار پس از مدتها بازگشايي شده گزينه مطلوبي است. در بيان ساده اين ضريب تعديل به معناي افزايش ظرفيت اعتباردهي كارگزاريها و تقويت قدرت خريد اعتباري در بازار است كه در اكثر موارد اين كار باهدف حمايت از تقاضا و جلوگيري از ريزش شديد بازار شكل ميگيرد.
فروش «هم وطن» در بورس
در كنار تمامي اين حمايتها و اقدامات ميتوان يكي از مهمترين اقدامات را عرضه اوراق اختيار فروش تبعي «هموطن» در بورس تهران دانست. اين اوراق توسط صندوق تثبيت بازار سرمايه و باهدف حمايت از سهامداران حقيقي منتشر ميشود و به نوعي بيمه براي پرتفوي سرمايهگذاران خرد به حساب ميآيد. بر اساس قوانين اعلام شده در اين طرح تنها اشخاص حقيقي با پرتفوي كمتر از يكميليارد تومان در تاريخ ۶ اسفند سال گذشته مشمول اين طرح هستند. به بياده سادهتر سياستگذار با حمايت از سرمايهگذاران خرد به صورت رواني از بازار حمايت ميكند. در اين طرح سبد پايه شامل سهام قابل معامله در بورس تهران و فرابورس (به جز بازار پايه و بازار توافقي) است و داراييهايي مانند سهام توقيفشده، توثيقشده يا حقتقدم استفاده نشده از محاسبات خارج ميشوند. نكته كليدي در طراحي اين ابزار، الزام به نگهداري سبد پايه تا سررسيد است.
وام 200 ميليوني براي سرمايهگذاران
از سوي ديگر قرار است وام 200 براي سهامداران بورسي فراهم شده است. در اين طرح سرمايهگذاران ميتوانند با توثيق سهام خود وام به ملبغ 200 ميليون تومان دريافت كنند، اما اين دريافت وام نيز شرايط خاص خود را دارد. براي استفاده از اين تسهيلات، شرايط كلي بدين شرح است: داشتن پرتفوي فعال در بازار سرمايه، امكان توثيق سهام به عنوان وثيقه بانكي، داشتن اعتبارسنجي قابل قبول در سيستم بانكي، ارزش پرتفوي متناسب با سقف وام (تا ۲۰۰ ميليون تومان) در اين طرح، حتي در صورت داشتن پرتفوي بالاتر، سقف تسهيلات همچنان ۲۰۰ ميليون تومان خواهد بود.
در اين طرح، سهام سرمايهگذار به عنوان وثيقه نزد بانك قرار ميگيرد و در صورت رعايت شرايط، وام با نرخ حدود ۲۳درصد و بازپرداخت ۲۴ماهه پرداخت خواهد شد. اين موضوع نيز ميتواند تا حدودي از ريزش سنگين در بازار جلوگيري كند و به نوعي سرمايهگذاران را به حفظ و نگه داشتن سهام خود تشويق كنند.
بورس سقوط ميكند؟
بسياري از كارشناسان عقيده دارند كه به علت بسته بودن طولاني مدت شاخصهاي بازارسرمايه در ابتداي بازكشايي شاخصها شاهد افت شاخصها خواهيم بود؛ چراكه بسياري از سرمايهگذاران پس از حبس نقدينگي طولاني مدت خودت كلافه شدهاند و باتوجه به شرايط كشورنياز و كمبود نقدينگي نياز به سرمايه دارند كه در نهايت اين نياز نقدينگي با فروش سهام رخ ميدهد.
البته كارشناسان پيش بيني ميكنند كه با برنامههاي حمايتي اعلام شده احتمالا سقوط شاخص عميق نباشد و تنها شاهد اصلاحهاي مقطعي در شاخصهاي بازار باشيم.
