دلایل قبض‌هاي ميليوني برق در فصل گرم سال چيست؟

با شروع فصل گرم و افزايش تدريجي دما در كشور مصرف برق مشتركان خانگي رشد قابل توجهي مي‌يابد كه دليل اصلي آن وارد مدار شدن سامانه‌هاي سرمايشي و افزايش تقاضاي برق براي خنك كردن محيط به ويژه در بخش خانگي است.

به گزارش ايسنا، طي سال‌هاي گذشته روند تقاضاي مشتركان براي خريد كولرهاي گازي به عنوان خنك‌كننده محيط به ويژه در مناطق عادي به‌شدت افزايش يافته و اين در حالي است كه كارشناسان همواره براي اين مناطق بر لزوم استفاده از كولرهاي آبي تأكيد داشته‌اند. در شرايطي كه دما روزبه‌روز در حال افزايش است، با آغاز فصل گرما در تهران، سه ميليون دستگاه كولر آبي در مدار بهره‌برداري قرار خواهند گرفت كه اين دستگاه‌هاي سرمايشي همزمان با افزايش مصرف برق، مصرف مضاعف آب را به مجموعه شبكه آبرساني تهران تحميل خواهند كرد. در روزهاي اخير با ورود تدريجي كولرهاي آبي در تهران به مدار بهره‌برداري، علاوه بر افزايش مصرف برق، مصرف آب شهر تهران به دو ميليارد و ۹۳۵ ميليون ليتر در شبانه‌روز و مصرف لحظه‌اي به رقم تامل‌برانگيز و زود هنگام ۳۸ هزار ليتر در ثانيه رسيده است. 

كولرهاي آبي در تهران به‌طور متوسط روزانه 300 ‌ميليون ليتر آب مصرف مي‌كنند؛ هر دستگاه كولر آبي در شرايط سالم و با نصب سايبان، در يك شبانه‌روز ۱۸۰ تا ۲۰۰ليتر و معادل مصرف يك عضو خانواده، آب مصرف مي‌كند كه در صورت كاركرد در شرايط ناسالم ازجمله نشتي آب، پوشال نامناسب و عدم نصب سايبان، اين ميزان مصرف به دو برابر افزايش خواهد يافت.  طبق اعلام، كولرهاي گازي نسبت به كولرهاي آبي ۴ تا ۶ برابر برق بيشتري مصرف مي‌كنند و با توجه به سهم بالاي اين وسايل در مصرف برق خانگي، استفاده بي‌رويه از اين نوع سيستم سرمايشي به ويژه در شرايط دمايي بالا فشار سنگيني بر شبكه برق كشور وارد كرده و هزينه خانوارها را به‌شدت افزايش مي‌دهد. بر اين اساس حدود بخش زيادي از مصرف برق كشور در فصل گرم سال، صرف سامانه‌هاي سرمايشي مي‌شود و در مناطق عادي و غيرگرمسير كه حدود ۸۰ درصد جمعيت كشور را در برمي‌گيرد، به‌طور معمول استفاده از كولرهاي آبي مي‌تواند دماي مطلوب ۲۱ تا ۲۵ درجه سانتيگراد را در اكثر روزهاي سال تأمين كند.

همچنين كولرهاي آبي به دليل توليد همزمان سرما و رطوبت به لحاظ بهداشتي و درماني نيز براي مناطق عادي مناسب هستند، همچنين مصرف برق ماهيانه يك كولر آبي تنها حدود ۹۰ تا ۱۲۰ كيلووات ساعت است كه سبب خواهد شد مجموع مصرف كولر آبي به همراه ساير تجهيزات منزل، از جمله روشنايي و وسايل برقي يك خانواده مطابق با الگوي مصرف تعريف شده براي اين مناطق باشد. با اين وجود در صورت استفاده از كولر گازي در مناطق عادي با الگوي مصرف ۳۰۰ كيلووات در ماه، اين معادله به كلي تغيير مي‌كند، چرا كه مصرف سرمايشي تنها يك دستگاه كولر گازي در يك منزل معمولي حدود ۸۰۰ كيلووات ساعت در ماه برآورد مي‌شود.

بنابراين با احتساب ساير مصرف‌هاي برقي، مصرف ماهانه يك خانواده به حدود ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ كيلووات ساعت افزايش پيدا مي‌كند كه بيش از سه برابر مصرف خانواده‌اي است كه از كولر آبي استفاده مي‌كند. با توجه به اين موضوع افزايش شديد مصرف برق باعث ورود مشتركان به پلكان‌هاي بالاتر تعرفه‌اي مي‌شود و در حالي كه در الگوي مصرف برق، مصرف تا سقف ۳۰۰ كيلووات ساعت با قيمت يارانه‌اي محاسبه مي‌شود، با عبور از اين سقف، تعرفه برق مشتركان به صورت پلكاني و تصاعدي افزايش مي‌يابد. بر اين اساس تعرفه برق مشتركان خانگي كه به ترتيب تا سطح الگو، مازاد بر الگو تا يك و نيم (۱.۵) برابر، مازاد بر آن تا دو و نيم (۲.۵) برابر و ميزان مصارف بيش از دو و نيم (۲.۵) برابر مصرف داشته باشند، هزينه تامين برقشان به ترتيب با ضريب‌هاي نيم (۰.۵)، يك و نيم (۱.۵)، دو و نيم (۲.۵) و پنج (۵) برابر هزينه تأمين برق محاسبه و دريافت مي‌شود.

به عنوان نمونه مشتركاني كه بيش از ۲.۵ برابر الگو برق مصرف كنند، (براي مناطق عادي با  الگوي مصرف ۳۰۰ كيلووات و مصرف عملي بيش از ۷۵۰ كيلووات ساعت) هزينه هر كيلووات ساعت برق ۵ برابر هزينه تأمين برق افزايش پيدا مي‌كند كه نسبت به تعرفه محاسبه شده براي مشتركان كم مصرف تا ۴۰ برابر گرانتر است و قبوض سنگيني را براي مشتركان پرمصرف به همراه خواهد داشت. كارشناسان تاكيد دارند كه رعايت الگوي مصرف و استفاده از كولرهاي آبي به جاي كولرهاي گازي در مناطق مناسب، مي‌تواند هم از افزايش فشار بر شبكه برق جلوگيري كند و هم هزينه‌هاي خانوارها را به ميزان چشمگيري كاهش بدهد. در غير اين صورت، مصرف بالاي برق در فصل گرم همچنان يكي از چالش‌هاي اصلي مديريت انرژي كشور خواهد بود و پايداري شبكه را با چالش‌هاي جدي رو به رو مي‌كند.