بورس در يك قدمي بازگشايي
بنابر گفته قادر معصومي خانقاه، مدير نظارت بر بورسهاي سازمان بورس و اوراق بهادار، آمادگي براي بازگشايي بازار سهام وجود دارد و احتمالاً زمان بازگشايي بازار سهام هفته جاري اعلام شود.
بنابر گفته قادر معصومي خانقاه، مدير نظارت بر بورسهاي سازمان بورس و اوراق بهادار، آمادگي براي بازگشايي بازار سهام وجود دارد و احتمالاً زمان بازگشايي بازار سهام هفته جاري اعلام شود.
نهمين روز اسفند ماه بود كه به واسطه حمله اسراييل و امريكا به كشورمان شاهد تعطيلي موقت معاملات بورس تهران بوديم، اين تعطيلي همچنان با مجوز شوراي عالي بورس ادامه دارد. در وهله نخست بسياري از تحليلگران و فعالان بازار سرمايه از اين رويه استقبال كردند، اما با ادامهدار شدن تعطيلات شاهد آن بوديم كه بسياري از تحليلگران اعلام كردند طولاني شدن تعطيلات بازارسهام به اعتماد سرمايهگذاران آسيب بسيار زياد وارد ميكند.
بسياري از كارشناسان عقيده دارند كه بازگشايي بازار سهام بايد هرچه زودتر انجام شود، چراكه اين طولاني شدن زمان ميتواند اعتماد سرمايهگذاران را نسبت به بازار كاهش دهد.
مساله اساسي اينجاست كه تعطيلي بورس تهران به بيش از 70 روز رسيده و اين تعطيلي به طولانيترين توقف در ميان بازارهاي درگير بحران تبديل شده است. براي نمونه در همين بازه جنگ بورسهاي عربستان و امارات تنها دو روز تعطيل بودند، همچنين بورسهاي قطر، بحرين و عمان با وجود آسيبهاي وجودي يك روز هم تعطيل نشدند.
براساس اعلام سازمان بورس قرار است در هفته جاري اعلام شود و برخي از كارشناسان پيش بيني ميكنند كه اگر شرايط سياسي مهيا باشد كه احتمالا يك الي دو هفته آينده معاملات بازار سهام به صورت محدود آغاز شود. نكته اساسي اينجاست كه پيش از اين سازمان بورس بازگشايي بازار را منوط به افشاي اطلاعات شركتهاي آسيب ديده در جنگ رمضان و تهيه بسته حمايتي دولت كرده بود.
در جنگ اخير بسياري از صنايع بورسي ، صنعت پتروشيمي و غولهاي فولادي آسيب بسياري جدي را تجربه كردند و با زيانهاي بسيار سنگين همراه بودند و مشخص نبود مواد اوليه و شرايط توليد چگونه خواهد بود، سازمان بورس يكي از مهمترين شروط بازگشايي بازار را شرط افشاي اطلاعات گذاشت.
بسياري از كارشناسان عقيده دارند كه نبود يك قانون مشخص مشكل بازار سرمايه است. در اصل مشخص نيست بازار سهام در زمان بحرانها چه روندي خواهد داشت، آيا معاملات ابطال ميشود؟ آيا بازار تعطيل خواهد داشت؟ اين تعطيلي چند روز يا چند ماه خواهد بود؟ در ابتدا سازمان بورس بايد با يك سلسله قوانين مشخص اين معضلات را در بازار پاسخ دهد و پس از آن به سراغ ديگر مشكلات بازار برود.
به گفته تحليلگران، اگر قوانين مشخصي وجود داشته باشد سرمايهگذاران نيز ميدانند كه در زمان بحران و جنگ چه اتفاقي براي بازار رخ خواهد داد. براي نمونه سازمان بورس ميتواند بگوييد در زمان جنگ بازار سهام تعطيل و پس از تعداد روزهاي مشخص شده براي نمونه 5 تا 10 روز (براساس شرايط و قوانين اين روزها بايد تعيين شود و اين اعداد تنها مثال هستند.)
آن زمان سرمايهگذاران ميدانند كه يك قانون مشخص شده در بازار وجود دارد و براساس آن در زمان بحران نيز ميتوانند به سرمايههاي خود دسترسي پيدا كنند و حتي معاملات خود را انجام دهند، در چنين شرايطي نه تنها سرمايهگذاري در بورس كاهش نمييابد در بلندمدت شاهد افزايش اعتماد سرمايهگذاران به بورس خواهيم بود.
درحال حاضر بسته بودن ادامهدار بازار باعث شده كه اعتماد سرمايهگذاران نسبت به بورس كاهش يابد؛ چراكه بازارهاي موازي طي 70 روز اخير معاملات خود را انجام دادهاند و بسته بودن بازار سهام به صورت طولاني مدت و حبس بودن سرمايهها تنها باعث كاهش اعتمادها شده است. بسياري از سرمايهگذاران عقيده دارند كه در اين شرايط اقتصادي بهتر است هر چه زودتر بازار بازگشايي شود، درست است كه بازار سهام ريسكهاي مخصوص به خود را دارد اما اين ريسكها نبايد بازار را محدود كند؛ چراكه اين ريسكها بخشي از عرضه و تقاضاست و به نوعي روند معاملات است. از سوي ديگر سياستگذار ماهها نميتواند بازار را محدود نگه دارد و بالاخره بازار سهام بايد بازگشايي شود و هرچه اين بازگشايي زودتر باشد سقوط بازار نيز كمتر خواهد بود. البته با استفاده از ابزارهاي متنوع ميتوان جلوي ريزشهاي سنگين بازار را گرفت (نبايد اين ابزارها بسيار محدود كنننده باشد.) از سوي ديگر به گفته بسياري از تحليلگران بازگشايي بازار بايد محدود و مرحله به مرحله باشد در چنين شرايطي شاهد سقوط سنگين شاخص نخواهيم بود.
ضرورت باز بودن بازار سرمايه
فرهنگ حسيني كارشناس بازار سرمايه گفت: بسياري از شركتها و صنايع كه يا آسيب اندكي ديدهاند يا اساساً آسيبي متحمل نشدهاند، در حال انجام روال عادي فعاليتهاي خود هستند و در نتيجه توقف نماد آنها نيز موضوعيت ندارد و نيازي به شفافسازي خاصي ندارند؛ چراكه وضعيت عادي اقتصادي كشور بر آنها حاكم است.
وي ادامه داد: در خصوص سهام شركتهايي كه آسيب جدي ديدهاند، بايد تا زمان جبران خسارت و بازگشت به روال عادي فعاليت، نماد آنها در حالت تعليق باقي بماند. اين شركتها منطقا بايد از افشا معاف شوند و پس از تثبيت شرايط، گزارشهايي درباره وضعيت بازسازي ارايه دهند.
اين كارشناس بازار سرمايه تصريح كرد: هرچه بازگشايي بازار سهام به تأخير بيفتد، شرايط براي بازگشايي سختتر خواهد شد. هرچند در روزهاي ابتدايي جنگ همه با توقف بازار موافق بودند و هدف از اين اقدام جلوگيري از بروز رفتارهاي هيجاني بود، اما امروز نقدشوندگي به چالش اصلي سهامداران و سرمايهگذاران تبديل شده و ضرورت دارد بازار باز باشد، زيرا ساير بازارهاي موازي فعال هستند.
حسيني ادامه داد: از سوي ديگر بازار سرمايه صرفاً محل انجام معاملات نيست، بلكه سهام شركتها به عنوان وثيقه تسهيلات و اوراق نيز استفاده ميشود و توقف طولانيمدت آن ابهام اساسي در تداوم فعاليتها ايجاد ميكند.
او خاطرنشان كرد: تابآوري صنعت كارگزاري حدود دو تا سه ماه است و اين صنعت در كنار سبدگردانها و ساير نهادهاي مالي ممكن است با موج اخراج نيرو مواجه شوند و صنعت مالي نوين كه دو دهه از شكلگيري آن گذشته با يك شوك جدي روبرو شود.
حسيني در پايان گفت: بديهي است كه در راستاي كاهش هيجانات بايد انتشار شاخص متوقف شود، سقف فروش روزانه وضع گردد و ابزارهاي مشتقه نيز با وقفه بازگشايي شوند. آنچه مسلم است در اين دوره بازگشايي سادهتري نسبت به جنگ ۱۲ روزه خواهيم داشت؛ چراكه نسبت به قبل از جنگ، دلار بيش از ۱۰ درصد رشد كرده، قيمت محصولات شركتها حدود ۲۰ درصد افزايش داشته و نسبت p/e شركتها حدود يك واحد كمتر از شروع جنگ قبلي و حتي كمتر از دوره تعادل پس از جنگ ۱۲روزه است، بنابراين شركتهاي فعال ميتوانند بازگشايي جذاب و مثبتي داشته باشند.
