بازارهاي جهان زير سايه تنشهاي ژئوپليتيكي
بازارهاي مالي خصوصا بورسهاي جهاني در آغاز معاملات روز دوشنبه به واسطه افزايش تنشهاي ژئوپليتيكي با نوسان روبه رو شدند، در اين بين شاهد رشد قابل توجه قيمت نفت بوديم. بهطور كلي افزايش تنشها باعث شد كه دوباره مسير معاملات ميان سرمايهگذاران تغيير كند و دوباره احتياط جاي خود را ميان سرمايهگذاران پيدا كند.
بازارهاي مالي خصوصا بورسهاي جهاني در آغاز معاملات روز دوشنبه به واسطه افزايش تنشهاي ژئوپليتيكي با نوسان روبه رو شدند، در اين بين شاهد رشد قابل توجه قيمت نفت بوديم. بهطور كلي افزايش تنشها باعث شد كه دوباره مسير معاملات ميان سرمايهگذاران تغيير كند و دوباره احتياط جاي خود را ميان سرمايهگذاران پيدا كند.
گزارشها نشان ميدهد اظهارات دونالد ترامپ، رييسجمهور ايالات متحده، درباره پاسخ ايران به پيشنهاد صلح واشنگتن، عامل اصلي تغيير جهت كوتاهمدت بازارها بوده است. ترامپ در واكنش به پاسخ تهران، آن را «كاملاً غيرقابل قبول» توصيف كرد؛ موضعي كه بلافاصله نگرانيها از طولانيتر شدن درگيريهاي منطقهاي را افزايش داد و در نتيجه قيمت نفت جهش محسوسي پيدا كرد.
افزايش قيمت نفت و نگراني از اختلال در تنگه هرمز
در پي تشديد نگرانيها درباره آينده جنگ و احتمال اختلال در مسيرهاي مهم انتقال انرژي، بهاي نفت خام در بازارهاي جهاني افزايش يافت. نفت خام برنت، شاخص بينالمللي قيمت نفت، با رشد حدود ۲.۶ درصدي به حدود ۱۰۳.۸۸ دلار در هر بشكه رسيد. اين در حالي است كه پيش از آغاز درگيريها در اواخر فوريه، قيمت اين شاخص در محدوده ۷۰ دلار قرار داشت. همزمان نفت خام شاخص امريكا نيز با رشد ۲.۵ درصدي به حدود ۹۷.۷۸ دلار در هر بشكه رسيد.
تحليلگران عقيده دارند كه تداوم محاصره دريايي برخي بنادر ايران و محدود شدن عبور و مرور كشتيها در تنگه هرمز، يكي از عوامل اصلي افزايش قيمتها در بازار انرژي است. تنگه هرمز به عنوان يكي از مهمترين گلوگاههاي انتقال نفت و گاز جهان شناخته ميشود و هرگونه اختلال در اين مسير ميتواند تأثير مستقيمي بر عرضه جهاني انرژي داشته باشد. از همين رو، ادامه تنشها در اين منطقه باعث شده بسياري از معاملهگران انتظار داشته باشند قيمت نفت براي مدت طولانيتري در سطوح بالا باقي بماند.
عقبنشيني معاملات آتي والاستريت
با تجربه اين شرايط، معاملات آتي شاخصهاي اصلي بورس امريكا در ساعات اوليه روز دوشنبه اندكي كاهش يافتند. بر اساس دادههاي بازار تا ساعت تنظيم اين گزارش، معاملات آتي شاخص داوجونز حدود ۹ واحد يا ۰.۰۲ درصد رشد داشت، در حالي كه معاملات آتي شاخص S&P 500 تنها ۰.۲۵ واحد افزايش نشان ميداد و شاخص نزدك ۱۰۰ نيز حدود ۸.۲۵ واحد يا ۰.۰۳ درصد بالا رفت. با وجود اين تغييرات محدود، بازارها همچنان تحت تأثير رشد قدرتمند هفته گذشته قرار دارند. در پايان معاملات روز جمعه، هر دو شاخص S&P 500 و نزدك به ركوردهاي تاريخي تازهاي رسيدند. اين رشد عمدتاً ناشي از انتشار گزارشهاي قوي از سود شركتها و همچنين دادههاي مثبت از بازار كار امريكا بود. گزارش اشتغال ماهانه ايالات متحده كه هفته گذشته منتشر شد، نشان داد بازار كار اين كشور همچنان از قدرت قابل توجهي برخوردار است. اين دادهها در كنار عملكرد فراتر از انتظار شركتها، به ويژه در بخش فناوري، موجي از خوشبيني را در بازار سهام ايجاد كرد.
چشمانداز تورم
با اين حال، سرمايهگذاران اكنون نگاه خود را به مجموعهاي از دادههاي اقتصادي مهم دوختهاند كه قرار است در طول هفته منتشر شود. مهمترين آنها گزارش شاخص قيمت مصرفكننده امريكا (CPI) است كه انتظار ميرود در روز سهشنبه منتشر شود. پيشبينيها نشان ميدهد تورم در ماه آوريل ممكن است افزايش يافته باشد؛ موضوعي كه تا حدي به رشد قيمت انرژي و پيامدهاي درگيريهاي خاورميانه مرتبط دانسته ميشود. افزايش تورم ميتواند بر سياستهاي پولي فدرال رزرو و مسير نرخ بهره در ماههاي آينده تأثيرگذار باشد. علاوه بر دادههاي تورم مصرفكننده، گزارش شاخص قيمت توليدكننده و آمار خردهفروشي ماهانه نيز قرار است در ادامه هفته منتشر شود. اين شاخصها ميتوانند تصويري دقيقتر از وضعيت تقاضاي مصرفكنندگان و شرايط فعاليت شركتها ارايه دهند. اگرچه ايالات متحده اكنون به عنوان يك صادركننده خالص نفت شناخته ميشود و همين موضوع ميتواند تا حدي اثر افزايش قيمت نفت بر اقتصاد را كاهش دهد، اما همچنان نگرانيهايي درباره تأثير هزينههاي بالاتر انرژي بر مصرفكنندگان و شركتها وجود دارد. در عين حال، فصل انتشار گزارشهاي مالي سهماهه نخست شركتهاي امريكايي نيز به مراحل پاياني خود نزديك ميشود. عملكرد بهتر از انتظار بسياري از شركتها، به ويژه در حوزه فناوري، نقش مهمي در صعود شاخصهاي بورس ايفا كرده است. در ميان شركتهايي كه اين هفته گزارش مالي منتشر ميكنند، نام غول شبكههاي فناوري «سيسكو» و شركت تجهيزات نيمهرسانا «اپلايد متريالز» ديده ميشود. همچنين شركتهاي بزرگي مانند انويديا و والمارت قرار است در ادامه ماه جاري گزارش عملكرد خود را ارايه كنند.سرمايهگذاران با دقت عملكرد اين شركتها را دنبال ميكنند، زيرا نتايج آنها ميتواند نشانهاي از وضعيت واقعي اقتصاد امريكا و روند تقاضا در بخشهاي مختلف باشد.
فشار قيمت نفت بر سهام شركتهاي هواپيمايي
افزايش قيمت نفت، كه يكي از مهمترين هزينههاي عملياتي براي شركتهاي هواپيمايي محسوب ميشود، در معاملات پيش از بازار به افت سهام برخي شركتهاي اين صنعت منجر شد. سهام شركت هواپيمايي ساوثوست ايرلاينز حدود ۰.۶ درصد كاهش يافت. همچنين سهام دلتا ايرلاينز و يونايتد ايرلاينز به ترتيب حدود ۱.۱ درصد و ۱.۳ درصد افت كردند. تحليلگران ميگويند افزايش بهاي سوخت ميتواند حاشيه سود شركتهاي هواپيمايي را تحت فشار قرار دهد، بهويژه اگر قيمت نفت براي مدت طولاني در سطوح بالا باقي بماند. در بخش فلزات گرانبها نيز كاهش حدود يك درصدي قيمت طلا موجب افت ارزش سهام برخي شركتهاي معدني شد. سهام شركت نيومونت حدود ۱.۸ درصد، سيباني استيلواتر ۲.۴ درصد و هارموني گلد حدود ۲.۲ درصد كاهش يافت.
عملكرد بازارهاي آسيايي
بازارهاي آسيايي نيز روندي متفاوت را تجربه كردند. برخي شاخصها رشد كردند، در حالي كه برخي ديگر تحت تأثير نگرانيهاي ژئوپليتيكي و تغييرات بازار انرژي كاهش يافتند. شاخص نيكي ۲۲۵ ژاپن پس از آنكه در طول معاملات به ركوردي جديد بالاتر از ۶۳ هزار واحد رسيد، در نهايت با افت ۰.۵ درصدي در سطح ۶۲۴۱۷.۸۸ واحد بسته شد. در اين ميان، سهام شركت سرمايهگذاري فناوري سافتبانك بيش از ۶ درصد كاهش يافت. در مقابل، شاخص كاسپي كره جنوبي با جهشي قابل توجه معادل ۴.۳ درصد به ۷۸۲۲.۲۴ واحد رسيد و ركورد جديدي ثبت كرد. رشد سهام شركتهاي فناوري، از جمله سامسونگ الكترونيكس و شركت توليدكننده تراشه حافظه SK Hynix، عامل اصلي صعود اين شاخص عنوان شده است. افزايش تقاضا براي فناوريهاي مرتبط با هوش مصنوعي در ماههاي اخير به يكي از موتورهاي محرك بازارهاي سهام در آسيا تبديل شده است. شاخصهاي نيكي ژاپن و كاسپي كره جنوبي طي يك ماه گذشته به ترتيب بيش از ۱۰ درصد و ۳۰ درصد رشد كردهاند. در ساير بازارهاي منطقه، شاخص هانگ سنگ هنگكنگ تغيير چنداني نداشت و با كمتر از ۰.۱ درصد افزايش در سطح ۲۶۴۰۶.۸۴ واحد قرار گرفت. شاخص كامپوزيت شانگهاي چين نيز با رشد ۱.۱ درصدي به ۴۲۲۵.۰۲ واحد رسيد. افزايش اين شاخص پس از انتشار دادههايي از اقتصاد چين رخ داد كه نشان ميداد قيمت درب كارخانه در ماه آوريل نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲.۸ درصد افزايش يافته است؛ رقمي كه بالاترين سطح از سال ۲۰۲۲ به شمار ميرود. همچنين آمار صادرات چين در آخر هفته بهتر از پيشبيني تحليلگران منتشر شد. در ديگر نقاط منطقه، شاخص S&P/ASX 200 استراليا حدود ۰.۵ درصد كاهش يافت، در حالي كه شاخص تايكس تايوان ۰.۵ درصد رشد كرد. شاخص سنسكس هند نيز با افت ۱.۷ درصدي مواجه شد.
احتمال ديدار ترامپ و شي جينپينگ
در عرصه سياسي، نگاه بسياري از تحليلگران به ديدار احتمالي ميان دونالد ترامپ و شي جينپينگ، رييسجمهور چين، معطوف شده است. انتظار ميرود اين ديدار در اواخر هفته جاري و همزمان با سفر ترامپ به چين برگزار شود. گزارشها حاكي از آن است كه موضوعاتي همچون جنگ ايران، وضعيت تايوان، توسعه فناوريهاي هوش مصنوعي و مسائل مربوط به تسليحات هستهاي در دستور كار اين مذاكرات قرار دارد. همچنين دو طرف قرار است درباره تمديد يك توافق مهم در حوزه مواد معدني نيز گفتوگو كنند. چين روابط اقتصادي نزديكي با ايران دارد و ايالات متحده در هفتههاي اخير تلاش كرده است پكن را ترغيب كند از نفوذ خود براي كاهش تنشها و بازگشايي مسيرهاي كشتيراني در تنگه هرمز استفاده كند. تحليلگران بانك ING در يادداشتي نوشتهاند كه هنوز اميدهايي وجود دارد كه گفتوگوهاي احتمالي ميان رهبران امريكا و چين بتواند نتايج مثبتي در ارتباط با بحران ايران به همراه داشته باشد. آنها در اين يادداشت تأكيد كردند: «اميد اين است كه چين بتواند از نفوذ خود بر ايران براي نزديكتر كردن شرايط به يك توافق صلح استفاده كند، هرچند تحقق چنين هدفي بسيار پيچيده خواهد بود.» به گفته اين تحليلگران، بازار نفت در حال حاضر بهشدت به تيترهاي خبري و تحولات سياسي واكنش نشان ميدهد و هرگونه تغيير در فضاي ديپلماتيك ميتواند جهت حركت قيمتها را به سرعت تغيير دهد.
چه خبر از بازار ارز؟
در بازار ارز نيز دلار امريكا در برابر ين ژاپن تقويت شد و از سطح ۱۵۶.۶۱ ين به حدود ۱۵۷.۱۴ ين رسيد. در مقابل، ارزش يورو اندكي كاهش يافت و از ۱.۱۷۸۰ دلار به حدود ۱.۱۷۶۶ دلار رسيد. در مجموع، تركيب تنشهاي ژئوپليتيكي، رشد قيمت نفت، دادههاي اقتصادي پيشرو و تحولات سياسي ميان قدرتهاي بزرگ باعث شده است بازارهاي جهاني هفته جديد را با احتياط آغاز كنند؛ شرايطي كه احتمالاً در روزهاي آينده نيز ادامه خواهد داشت و اين موضوع ميتواند اصلاح بورسهاي دنيا را در پي داشته باشد.
