افشاي «سرقت بزرگ» در بازار نفت
كروگمن، نوبليست اقتصاد از معاملات مشكوك نفتي پيش از اخبار جنگ ايران و سودهاي نجومي پرده برداشت.
كروگمن، نوبليست اقتصاد از معاملات مشكوك نفتي پيش از اخبار جنگ ايران و سودهاي نجومي پرده برداشت. كروگمن، نوبليست اقتصاد، در يادداشتي با عنوان «سرقت بزرگ در بازار آتي نفت» نسبت به آنچه «سوءاستفاده گسترده از اطلاعات محرمانه در بازار نفت» خوانده، هشدار داده و نوشته كه پيش از بسياري از اعلامهاي مهم دولت ترامپ درباره جنگ ايران، معاملات عظيم و پرسودي در بازار آتي نفت انجام شده است.
كروگمن در اين يادداشت كه 7 مه 2026 منتشر شده، تأكيد كرده است: اين الگو اكنون به رفتاري «تقريبا عادي» تبديل شده و پيش از هر تحول مهم مرتبط با ايران، حجم بالايي از موقعيتگيريهاي معاملاتي در بازار نفت مشاهده ميشود؛ معاملاتي كه پس از انتشار اخبار رسمي، سودهاي چند ده يا حتي چند صد ميليون دلاري براي برخي معاملهگران ايجاد ميكند.
اين اقتصاددان امريكايي با اشاره به تحليلهاي منتشرشده نوشت: تنها 70 دقيقه پيش از انتشار گزارشي از سوي اكسيوس درباره نزديكشدن امريكا و ايران به توافقي 14بندي براي پايان جنگ، حدود 920 ميليون دلار موقعيت فروش استقراضي روي نفت خام ايجاد شد. پس از انتشار خبر، قيمت نفت بيش از 12 درصد سقوط كرد و اين معاملات حدود 125 ميليون دلار سود به همراه داشت.
به گزارش تسنيم، بر اساس روايت كروگمن، پس از آنكه ايران اقدام به معرفي نهاد مديريتكننده تنگه هرمز با عنوان «Persian Gulf Strait Authority» كرد، بازار دوباره معكوس شد و قيمت نفت مجددا افزايش يافت؛ موضوعي كه نشاندهنده شدت نوسانات ناشي از اخبار سياسي و امنيتي در بازار انرژي است. وي تأكيد كرده است كه تكرار اين الگو نشان ميدهد يا نهادهاي نظارتي امريكا برخورد موثري با استفادهكنندگان از اطلاعات نهاني انجام نميدهند يا معاملهگران اطمينان دارند كه بهدليل ارتباطات سياسي و دسترسي ويژه، مصونيت عملي دارند. كروگمن در بخشي از يادداشت خود نوشته: «بوي فساد همه جا را فرا گرفته است.»
همزمان خبرگزاري رويترز نيز در گزارشي اعلام كرده است حجم شرطبنديها و معاملات انجامشده پيش از اخبار مهم مربوط به جنگ ايران در ماههاي مارس و آوريل به حدود 7 ميليارد دلار رسيده؛ رقمي كه بهگفته تحليلگران بازار، بسيار فراتر از برآوردهاي اوليه بوده و اكنون بحث تحقيقات احتمالي نهادهاي نظارتي امريكا را مطرح كرده است.
طبق اين گزارش، برخي از اين معاملات تنها دقايقي پيش از اعلام سياستهاي جديد دولت امريكا يا انتشار اخبار حساس درباره ايران انجام شدهاند و در بسياري موارد، معاملهگران از تغييرات شديد قيمت نفت سودهاي كلان كسب كردهاند.
كروگمن معتقد است كه چنين روندي اساس كاركرد بازار آتي نفت را مختل ميكند. بهگفته او، بازارهاي آتي اساسا براي «پوشش ريسك» و كاهش نااطميناني فعالان اقتصادي ايجاد شدهاند، نه براي قمار مبتني بر اطلاعات محرمانه. او هشدار داده است هنگامي كه بخشي از بازيگران بازار به اطلاعاتي دسترسي دارند كه ديگران از آن بيخبرند، عملا معاملهاي منصفانه ميان خريدار و فروشنده شكل نميگيرد و يك طرف بازي از ابتدا بازنده است.
وي در ادامه اين وضعيت را بخشي از ظهور آنچه «اقتصاد شكارگرانه» يا Predation Economy مينامد توصيف كرده و نوشته است كه در فضاي سياسي و اقتصادي دولت دوم ترامپ، موفقيت اقتصادي بيش از آنكه بر بهرهوري، مهارت و رقابت سالم متكي باشد، به نزديكي به مراكز قدرت و دسترسي به اطلاعات سياسي وابسته شده است.
اين اقتصاددان امريكايي هشدار داده است كه ادامه چنين روندي ميتواند اعتماد عمومي به بازارهاي مالي را از بين ببرد و سرمايهگذاران عادي را از حضور در بازارها منصرف كند؛ زيرا احساس خواهند كرد در يك «بازي از پيش طراحيشده» حضور دارند. اظهارات كروگمن در حالي مطرح ميشود كه طي هفتههاي اخير بازار جهاني نفت تحت تأثير تحولات مرتبط با ايران و تنگه هرمز با نوسانات شديدي مواجه بوده است. برخي گزارشها از سقوط شديد قيمت نفت پس از اخبار مربوط به احتمال توافق ميان تهران و واشنگتن خبر دادهاند و همزمان گزارشهاي ديگري از بازگشت سريع قيمتها در پي تشديد تنشها منتشر شده است.
در هفتههاي گذشته همچنين برخي تحليلگران بازار انرژي هشدار داده بودند كه بحران تنگه هرمز ميتواند بازار جهاني نفت را وارد مرحلهاي «فيزيكي» كند؛ به اين معنا كه بحران صرفا محدود به انتظارات و سفتهبازي نباشد و كمبود واقعي عرضه در بازار جهاني ايجاد شود.
