ديپلماسي بحران؛ وقتي امداد به زبان جهاني ترجمه ميشود
در روزگاري كه بحرانها ديگر محدود به جغرافيا و زمان مشخصي نيستند، نقش نهادهاي امدادي بيش از هر زمان ديگري برجسته شده است. جنگها، بلاياي طبيعي و حوادث پيچيده انساني، همگي عرصههايي هستند كه در آنها سرعت عمل، هماهنگي و آمادگي، تفاوت ميان فاجعه و مديريت بحران را رقم ميزند.
فراتر از امداد؛ نقش چندوجهي هلالاحمر در بحران ملي
تعادل|
در روزگاري كه بحرانها ديگر محدود به جغرافيا و زمان مشخصي نيستند، نقش نهادهاي امدادي بيش از هر زمان ديگري برجسته شده است. جنگها، بلاياي طبيعي و حوادث پيچيده انساني، همگي عرصههايي هستند كه در آنها سرعت عمل، هماهنگي و آمادگي، تفاوت ميان فاجعه و مديريت بحران را رقم ميزند. در چنين شرايطي، جمعيت هلالاحمر به عنوان يكي از مهمترين نهادهاي امدادي كشور، نهتنها در ميدان عمل بلكه در عرصه بازسازي اميد اجتماعي نيز حضوري تعيينكننده دارد. روايت ۴۰ روزه از جنگ تحميلي اخير، تنها گزارشي از اعداد و آمار نيست؛ بلكه تصويري از تلاش شبانهروزي هزاران نيروي امدادي است كه در سختترين شرايط، ميان آتش و آوار، براي نجات جان انسانها ايستادند. اين روايت، از دل ميدان جنگ آغاز ميشود اما به ميدان اميد ختم ميشود؛ جايي كه خدماترساني گسترده، آموزش همگاني و مشاركت مردمي، به ترميم زخمهاي اجتماعي كمك ميكند. هلالاحمر در اين مسير، نهفقط به عنوان يك نهاد عملياتي، بلكه به عنوان يك بازيگر موثر در مديريت رواني و اجتماعي بحران نيز ايفاي نقش كرده است. آنچه اين تجربه را متمايز ميكند، تنها حجم عملياتها يا گستردگي خدمات نيست، بلكه سطح آمادگي و انسجامي است كه در فاصله ميان دو بحران شكل گرفته. تقويت بدنه انساني، توسعه زيرساختها، تجهيز انبارهاي امدادي و ارتقاي سطح آموزشها، همگي نشان از يك نگاه آيندهنگر به مديريت بحران دارند. اين آمادگي، در لحظه وقوع بحران، به واكنشي سريع و موثر تبديل شد و امكان خدماترساني به ميليونها نفر را فراهم كرد. در كنار عملياتهاي ميداني، بُعد ديگري از فعاليتهاي هلالاحمر نيز اهميت ويژهاي دارد؛ روايتسازي و مستندسازي بحران در سطح بينالمللي. ثبت و ارسال گزارشهاي حقوق بشردوستانه، تلاش براي انعكاس واقعيتها در مجامع جهاني و پيگيري نقض قوانين بينالمللي، نشان ميدهد كه مديريت بحران تنها به امدادرساني محدود نميشود، بلكه ابعاد حقوقي و رسانهاي نيز دارد. اين رويكرد، به تقويت جايگاه كشور در عرصه بينالمللي و دفاع از حقوق آسيبديدگان كمك ميكند.
حضور گسترده نيروهاي امدادي خدماترساني به ميليونها نفر
دبيركل جمعيت هلالاحمر با تشريح اقدامات اين نهاد در جنگ تحميلي سوم و پس از آن، از حضور گسترده نيروهاي امدادي، خدماترساني به ميليونها نفر و نقشآفريني آنها در روايتسازي بينالمللي خبر داد.
ميثم افشار ضمن اشاره به شرايط كشور پس از جنگ تحميلي دوم، گفت: كشور به يك آمادگي ذهني، رواني و عملياتي رسيد و همين موضوع باعث شد مسير مديريت بحران با انسجام بيشتري دنبال شود. از همان روزهاي ابتدايي، جلسات مستمر برگزار شد و وظايف، نقاط قوت و ضعف بهطور دقيق مشخص شد.وي با بيان اينكه در همين مدت چند ماه فاصله جنگ دوم تا سوم)، بدنه جمعيت هلال احمر تقويت شد، افزود: بيش از چند هزار نفر به مجموعه اضافه شدند و با احتساب ۱۱۱ هزار نيروي متخصص، سازمان جوانان و داوطلبان به يك ظرفيت قابل توجه عملياتي دست پيدا كردند؛ ظرفيتي كه در ميدان عمل خود را نشان داد.
افشار ادامه داد: برنامهريزي براي پاسخ به بحرانها به سرعت انجام شد و اقدامات عملياتي در سراسر كشور شكل گرفت، تيمهاي امدادي در جنگ ۴۰ روزه نيز حضوري فعال داشتند و دورههاي مختلفي براي ارتقاي توان نيروها برگزار شد.
او با تأكيد بر اهميت امنيت غذايي در زمان بحران، اظهار كرد: در مدت كوتاهي، ميليونها بسته غذايي تأمين شد كه امكان تامين نياز حدود ۵ ميليون نفر را فراهم كرد. همچنين بيش از هزار انبار در كشور بهطور كامل تجهيز شد و نيازهاي كالاي استراتژيك براي مديريت بحران تأمين شد.
انجام عمليات امداد و نجات در ۲۷۵ شهركشور
دبيركل جمعيت هلالاحمر با اشاره به حجم عملياتهاي امدادي انجام شده نيز گفت: ۷ هزار و ۹۸۶ تيم عملياتي با بيش از ۱۱ هزار نيروي امدادي وارد ماموريتها شدند و در ۲۷۵ شهر كشور عمليات امداد و نجات انجام شد.
افشار افزود: در اين مدت حدود ۲۸ هزار نفر تحت تأثير خدمات امدادي قرار گرفتند. اعداد تنها آمار نيست، بلكه پشت هر عدد، تلاش شبانهروزي نيروهايي قرار دارد كه در سختترين شرايط در ميدان حضور داشتند؛ تلاشي كه در تاريخ هلالاحمر كمنظير است.
او با اشاره به اقدامات ميداني امدادگران هلال احمر افزود: ۷۱۴۴ عمليات جستوجو دراين مدت انجام شد و حدود ۲۰۰ شهيد در اين فرآيند مورد رسيدگي قرار گرفتند. همچنين هزار و ۳۸۰ نفر خدمات درمان سرپايي دريافت كردند و ۱۷۱۱ مورد امدادرساني ويژه به ثبت رسيد.
خسارت ۱۰ هزار ميليارد توماني به هلال احمر
دبيركل جمعيت هلالاحمر گفت: مجموع برآورد خسارات ما از نظر ريالي حدود ۱۰ هزار ميليارد تومان (۱۰ همت) است. در بررسيهاي انجامشده، به عنوان مثال سه فروند بالگرد ما آسيب ديد كه يكي از آنها بهطور كامل منهدم شد و همان يك بالگرد بهتنهايي حدود ۱۵۰۰ ميليارد تومان خسارت وارد كرد. او افزود: در مجموع ۴۹ دستگاه خودروي امدادي آسيب ديد و بيش از ۵۶ مركز نيز دچار خسارت شدند. همچنين بخشي از تجهيزات موجود در انبارها از بين رفت. در مجموع، جمعيت هلال احمر حدود ۱۰ هزار ميليارد تومان خسارت مادي متحمل شده است. افشار اظهار كرد: در حال حاضر تلاش ما بر اين است كه اين كمبودها را در سريعترين زمان ممكن جبران كنيم. بخشي از اين برنامه، تأمين ۱۵۰۰ دستگاه خودروي امدادي است كه شامل ۱۰۰۰ دستگاه تويوتا دوكابين، ۴۰۰ دستگاه آمبولانس، ۵۰ دستگاه خودروي فرماندهي و ۵۰ دستگاه ديگر ميشود. اين موضوع با همكاري هيات دولت در حال نهايي شدن است و انشاءالله به زودي اين خلأ جبران خواهد شد.
دبيركل جمعيت هلالاحمر خاطرنشان كرد: در حوزه انبارها نيز فرآيند خريد مجدد تجهيزات آغاز شده و پيشبيني ما اين است كه بهزودي نهتنها به شرايط قبل از جنگ بازگرديم، بلكه با رشد كمي و كيفي نيز مواجه شويم. در زمينه تأمين منابع مالي، بخشي از كمكها از سوي سازمان مديريت بحران ذيل ماده ۲۸ انجام ميشود، همچنين هيات دولت نيز حمايتهاي لازم را دارد. علاوه بر اين، كمكهاي مردمي و نيز حمايتهاي دريافتي از كشورهاي خارجي، بهويژه ايرانيان خارج از كشور، نقش قابل توجهي در اين مسير ايفا كردهاند. اين منابع مالي در راستاي جبران خلأهاي تجهيزاتي مورد استفاده قرار ميگيرد.
بيش از ۲۴۴ مورد نقض حقوق بينالملل بشردوستانه در حملات دشمن متجاوز
افشار با بيان اينكه بسياري از مراكز غيرنظامي نيز هدف قرار گرفتند، گفت: بيش از ۲۴۴ مورد نقض حقوق بينالملل بشردوستانه در حملات دشمن متجاوز به كشور ثبت شد كه از جمله آنها ميتوان به حمله به ۳۵۰ مركز دانشگاهي و ۹۹۳ فضاي آموزشي اشاره كرد. همچنين ۵۶ مركز حساس مورد اصابت قرار گرفت كه ۴۹ مورد آنها بهطور كامل تخريب شد. دبيركل جمعيت هلالاحمر با اشاره به اقدامات بينالمللي انجام شده در خصوص جنايات دشمن، تصريح كرد: توليد اسناد حقوق بشردوستانه و ارسال آن به مجامع بينالمللي در دستور كار قرار گرفت و روايت مستندي از اتفاقات براي مجامع جهاني ارسال شد، در اين مسير، هر روز گزارشهايي براي نهادهاي بينالمللي ثبت و ارسال شد.
او افزود: در حوزه ديپلماسي فعال، ۳۵ مكاتبه رسمي و ۱۱ بيانيه هم از سوي جمعيت منتشر شد و گزارشهاي مطالبهگرانه با ادبيات حقوقي و تصويري مناسبي تهيه شد كه بازتابهاي قابل توجهي به همراه داشت.
فعاليت شبانه روزي مراكز درماني هلال احمر در طول جنگ
افشار در ادامه به خدمات درماني اشاره كرد و گفت: داروخانههاي هلالاحمر بهصورت ۲۴ ساعته در طول جنگ تحميلي فعال بودند و روزانه بيش از ۲۵۰۰ مراجعهكننده را پاسخ دادند. تلاش ما اين بود كه هيچ بيماري دست خالي بازنگردد و در بيش از ۹۳ درصد موارد اين هدف محقق شد. در حوزه درمان، ۲۱۳۱۴ مركز فعال بودند و حتي مراكزي كه آسيب ديدند، در كوتاهترين زمان ممكن به چرخه خدمت بازگشتند.
ارائه آموزشهاي امدادي به ۸ ميليون نفر
دبيركل جمعيت هلالاحمر با تأكيد بر نقش آموزش در مديريت بحران، گفت: بيش از ۸ ميليون نفر از آموزشهاي عمومي جمعيت هلال احمر دراين مدت بهرهمند شدند و براي بيش از ۲۰۰ هزار نفر آموزش تخصصي برگزار و گواهينامه براي افراد صادر شد. او اظهار كرد: همچنين روزانه بيش از ۲ ساعت برنامه آموزشي از رسانه ملي پخش شد و بيش از ۱۰۰ هزار محتواي آموزشي توليد شد. همچنين در حوزه رسانه، ۱۲۳ برنامه به مدت بيش از ۵۹۵ دقيقه و در مجموع حدود ۹۰ ساعت توليد و پخش شد كه نقش مهمي در روايت خدمات هلالاحمر داشت. افشار با اشاره به مشاركت چهرههاي اجتماعي گفت: هنرمندان و فعالان رسانهاي با حضور داوطلبانه در كنار جمعيت، به تقويت روحيه عمومي و جذب مشاركت مردمي كمك كردند. دبيركل جمعيت هلالاحمر درباره مديريت عملياتها نيز گفت: تمامي فرآيندها بهصورت آنلاين و هوشمند انجام شد و دادهها بهصورت روزانه جمعآوري و تحليل شد ضمن اينكه در آينده نزديك، ۱۹۰۰ دستگاه خودروي مدرن امدادي به ناوگان امدادي اضافه جمعيت خواهد شد. سامانه ۱۱۲ هم دراين مدت نقش مهمي در پاسخگويي به نياز مردم داشت.
در جنگ تحميلي اخير هم از سگهاي زنده ياب و هم جسدياب استفاده شد
دبيركل جمعيت هلالاحمر در ادامه گفت: در جنگ تحميلي اخير هم از سگهاي زنده ياب و هم جسد ياب استفاده شد و بعضي از سگها در انجام ماموريت آسيب ديده و حتي تلف شدند. از ۱۱۰ قلاده سگ عملياتي در تيمهاي امداد و نجات در اختيار داريم و به زودي ۵۰ قلاده سگ ديگر به اين تعداد اضافه خواهد شد. نوع موادي كه دشمن در بمبها عليه كشور و مردم استفاده كرد، بعضا حامل اورانيوم غني شده بود. افشار در بخش پاياني سخنان خود با اشاره به شهداي امدادگر جنگ تحميلي گفت: در اين حوادث، ۵ نفر از نيروهاي هلالاحمر به شهادت رسيدند و ۶۱ نفر مجروح شدند، از جمله حوادث تلخ، حادثهاي در خيابان بنيهاشم تهران بود كه يك خانواده ۵ نفره و خانوادهاي ديگر (8 نفر) هدف قرار گرفته و شهيد شدند.
