«امتحانات نهايي» در وقت اضافه
سال تحصيلي جاري با آغاز جنگ رمضان لاجرم دستخوش تغييراتي شد و كلاسهاي درس وارد خانهها شده و تداوم يافت؛ اما بانزديك شدن به فصل امتحانات نگرانيهايي در باب نحوه برگزاري امتحانات نهايي پايههاي يازدهم و دوازدهم ايجاد شده است، نگراني كه ريشه در زمان نامشخص برگزاري كنكور دارد و دانشآموزان را در بلاتكليفي سنگين قرار داده است.
سال تحصيلي جاري با آغاز جنگ رمضان لاجرم دستخوش تغييراتي شد و كلاسهاي درس وارد خانهها شده و تداوم يافت؛ اما بانزديك شدن به فصل امتحانات نگرانيهايي در باب نحوه برگزاري امتحانات نهايي پايههاي يازدهم و دوازدهم ايجاد شده است، نگراني كه ريشه در زمان نامشخص برگزاري كنكور دارد و دانشآموزان را در بلاتكليفي سنگين قرار داده است. امتحانات نهايي و كنكور به همديگر وابسته و هر دو بر اساس قوانين موضوعه شوراي عالي انقلاب فرهنگي برنامهريزي و تصميمگيري شدهاند و در اين بين آموزش و پرورش صرفا مجري دستوراتي براي ارايه نتايج امتحاني متقاضيان كنكور به آموزش عالي است. وزير آموزش و پرورش و سخنگوي وزارتخانه طي اين مدت هرچند در اين خصوص سعي در شرح تصميمات داشتهاند اما تكليف تمامي دانشآموزان به جز يازدهم و دوازدهميها مشخص و مقرر شده آزمونهاي داخلي پايههاي غير يازدهم و دوازدهم، به استانها، مدارس و مناطق واگذار شده و خود معلمان ارزشيابي انجام دهند بهطوريكه طبق اظهارات آقاي وزير، «اگر جنگ ادامه داشته باشد، آزمونها كماكان مجازي خواهد بود و براساس شرايطي كه مدير مدرسه و شوراي مدرسه طراحي ميكنند، برگزار خواهد شد.»
حذف حضوري امتحانات و دشواري كنترل «تقلب» و افزايش «بيسوادي پنهان»
در صورت تداوم شرايط جنگي كشور، هرچند تامين امنيت جاني در اولويت اول سياستگذاران است اما نبود امكان برگزاري آزمون هاي حضوري، حذف آزمونهاي هماهنگ كشوري در برخي از پايههاي تحصيلي براساس سياست اعلام شده از سوي وزارت آموزش و پرورش، كاهش نظارت آموزشي و دشواري كنترل تقلب در آزمونهاي مجازي، بسترساز كاهش اعتبار ارزشيابي دانشآموزان ميشود. اين امر پيامدهايي مانند كاهش اعتماد عمومي به خروجيهاي نظام آموزش و پرورش، تضعيف معيارهاي سنجش كيفيت تحصيلي، ارتقاي بدون شايستگي و افزايش بيسوادي پنهان در دانشآموزان را تشديد ميكند .
بالاخره «داخلي» يا «نهايي» درگيري ذهني اين روزهاي دانشآموزان يازدهم و دوازدهمي
در اين بين نحوه برگزاري ازمونهاي نهايي براي متقاضيان كنكور و ايجادكنندگان سوابق تحصيلي فعلا داستاني بدون انتها شده است. وزارت آموزش و پرورش هرچند پيش از اين زمان دقيق برگزاري امتحانات نهايي را به صدور مجوزها از سوي مراجع ذيصلاح گره زده بود اما تاكيد داشت كه حداقل ۱۵ روز بعد از اتمام جنگ، امتحانات نهايي برگزار خواهد شد؛ تاكيدي كه دلنگرانيها و ابهامات را براي پشت كنكوريها بيشتر كرد چرا كه با توجه به شرايط حاكم بر كشور، زمان برگزاري كنكور و امتحانات نهايي كه بايد «حضوري» برپا شوند، همچنان نامشخص و تكليف اين قشر نامعلوم است.
بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي تاثير معدل در كنكور سراسري، كنكور و آزمونهاي نهايي لازم و ملزوم يكديگر شدهاند بهطوريكه متقاضيان كنكور بايد نتايج آزمون هاي نهايي خود را دريافت كنند تا تأثير آن در كنكور مشخص شود، بر همين اساس تا زماني كه اين نتايج مشخص نشود، اجراي كنكور نيز ميسر نيست و بالعكس. بنابراين از آنجا كه زمان دقيق برگزاري كنكور فعلا مشخص نيست، وزارت آموزش و پرورش نيز زمان دقيقي براي برگزاري آزمونهاي نهايي پايههاي يازدهم و دوازهم اعلام نكرده است. بر همين اساس چشمانداز دقيقي براي برگزاري حضوري آزمونها در اين مقاطع وجود ندارد اما تاكيد شده حداقل دو هفته بعد از تثبيت شرايط، «آزمون نهايي» برگزار خواهد شد در غير اين صورت، به مدارس مجوز داده خواهد شد تا آزمونها را بهصورت «داخلي» برگزار كنند تا دانشآموزان بتوانند فارغالتحصيل شوند تا بعدا درباره نحوه برگزاري كنكور تصميمگيريهاي لازم توسط مراجع ذيصلاح از جمله شوراي عالي انقلاب فرهنگي اتخاذ شود. در اين ميان فرهادي سخنگوي وزارت آموزش و پرورش عنوان كرده «اگر امتحانات نهايي برگزار نشود بايد منتظر مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي باشيم. با توجه به تصويب «تاثير سوابق تحصيلي » در كنكور توسط شوراي مذكور، بنابراين «آزمون داخلي » پايههاي يازدهم و دوازدهم در صورتي برقرار خواهد شد كه موضوع «آزمون نهايي» «منتفي» باشد.»
سناريوهاي آموزش و پرورش براي امتحانات نهايي
وزير آموزش و پرورش هفته گذشته حجت را تمام كرد تا به درگيريهاي ذهني بين داخلي يا نهايي بودن امتحانات پاسخ داده باشد: «آزمونهاي هماهنگ كشوري نداريم. پايه ۱۱ و ۱۲ چون امتحان نهايي دارند و تاثير ۶۰ درصد در كنكور دارد، بنابراين امتحانات نهايي ۱۵ روز بعد از عادي شدن شرايط برگزار ميشود.» وي سناريوهاي چيده شده را اينگونه تشريح كرد: «اگر جنگ ادامه داشته باشد تا نيمه مرداد صبر ميكنيم؛ اگر تا ۱۰ مرداد شرايط جنگي ادامه داشته باشد در شوراي عالي آموزش و پرورش مصوب كرديم از تمام دانشآموزان پايه يازدهم و دوازدهم آزمون داخلي برگزار شود تا فارغالتحصيل شوند چون همه اينها در دانشگاه شركت نميكنند.
تكليف «سربازي» دوازدهميها چه ميشود؟
اين اظهارات اما سوالات ديگري را در ذهنها ايجاد ميكند؛ اينكه آيا دانشآموزان متقاضي كنكور بايد دو بار امتحان دهند؟ يكبار «داخلي» و يكبار هم «نهايي» آنهم در صورت عادي شدن شرايط ؟ اگر شرايط كنوني كشور چند ماه ديگر تداوم يابد تكليف چيست؟ در اين ميان يكي از مباحث مهم مطروحه بحث فارغالتحصيلي پسران دوزادهمي از منظر موضوع «سربازي» آنهاست. وي عنوان ميكند: مشمولاني كه بعد از ۲۰ سالگي از مقطع ديپلم (پايه دوازدهم) فارغالتحصيل ميشوند چنانچه شروع سال تحصيلي كه در پايان آن سال فارغالتحصيل شدهاند قبل از ۲۰ سالگي باشد، در صورتي كه در همان سال در دانشگاه يا مراكز آموزش عالي مورد پذيرش قرار گيرند، صدور معافيت تحصيلي براي آنان «بلامانع» است.
