ظرفيت بندر چابهار براي جايگزيني مسير تجاري در جنوب

يك كارشناس ارشد بازارهاي جهاني عنوان كرد كه در شرايط فعلي به دليل محاصره در جنوب مي‌توان از ظرفيت‌هاي موجود در بندر چابهار، بنادر شمالي و مسيرهاي ريلي به كشورهاي آسياي ميانه براي تجارت كالا استفاده كرد.  كيوان جعفري طهراني در گفت‌وگو با ايسنا، اظهار كرد: مسدودي تنگه هرمز تاثير زيادي بر كشتي‌هاي فله بر گذاشته است. در رابطه با كشتي‌هاي غلات موضوع اين است كه قبلا واردات اين كشتي‌ها به بندر امام خميني انجام مي‌شد كه الان عمدتا از بندر چابهار صورت مي‌گيرد. محموله‌هاي صادراتي هم به صورت اندك در بندرعباس در حال بارگيري هستند كه مربوط به كشتي‌هاي ايراني و برخي كشتي‌هاي چيني مي‌شود، اما من دقيقا نمي‌دانم آيا اين كشتي‌ها مي‌توانند از مسير مسدودي امريكا عبور كنند يا خير اما شاهد بارگيري آنها هستيم. او با تاكيد بر اينكه ظرفيت صادرات ايران از بندر چابهار در شرايط محاصره فعلي وجود دارد ادامه داد: امريكا در درياي عمان قرار گرفته و در محدوده بندر صحار از طرف عمان تا نقطه مقابل در ساحل ايران در نزديكي ميناب. عرض اين نقطه يعني دهانه اين فاصله از ساحل عمان تا ايران ۲۸۰ مايل دريايي است. در حالي كه تنگه هرمز ۲۲ مايل دريايي است كه ايران كنترل آن را دارد اما امريكا ۲۸۰ مايل را تحت كنترل دارد. خوشبختانه بندر چابهار بيرون از اين محدوده قرار داشته و ظرفيت صادرات و واردات در آن وجود دارد. البته بندر چابهار از طريق هوايي ۷۵ كيلومتر تا بندر گوادر پاكستان فاصله دارد و پاكستان نيز اخيرا اجازه گذر محموله‌هاي كانتينري وارداتي به ايران از طريق تخليه در بنادر پاكستان و حمل از مرز زميني را داده است. جعفري طهراني افزود: جالب است با وجود آنكه بندر چابهار در نقطه مسدودي امريكا نيست، اما برخي از صاحبان كشتي علاقه‌اي ندارند كه فعلا به دليل بلاتكليفي از آنجا عبور كنند و براي بارگيري اقدام كنند. اما باز هم معتقدم كه بندر چابهار پتانسيل خوبي براي محموله‌هاي صادراتي به هندوستان و چين دارد كه اين دو كشور هم رابطه خوبي با ايران دارند.  اين كارشناس ارشد بازارهاي جهاني با اشاره به برخي چالش‌هاي پيش آمده در توليدات كشورهاي منطقه و ايران در جريان جنگ اخير تصريح كرد: اتفاقاتي كه در رابطه با جنگ رخ داد باعث شد كه صنعت آلومينيوم كشورهاي حاشيه خليج فارس توسط ايران هدف قرار بگيرد كه بر روي توليد آلومينيوم  كشورها اثر گذاشت، چرا كه يك پنجم آلومينيوم دنيا توسط كشورهاي حاشيه خليج فارس به ويژه امارات و بحرين توليد مي‌شود. همچنين واردات مواد اوليه آلومينيوم مثل آلومينا محدود و متوقف شد و حتي اين كارخانه‌ها مشكل تامين خوراك پيدا كردند.  او افزود: در مورد محموله‌هاي كنسانتره سنگ آهن كه دو كشورعمان و بحرين از محل واردات آنها توليد گندله دارند نيز خيلي از اين محموله‌ها مسيرشان به سمت چين تغيير كرد و به خليج فارس و درياي عمان نرفتند. كشتي‌هاي كنسانتره وارداتي بحرين جهت شركت بحرين استيل از برزيل مي‌آمد كه مربوط به دو شركت آنگولا آمريكن (شركت انگليسي فعال در برزيل) و سي‌اس ان (شركت پرتقالي فعال در برزيل) مي‌شود. اين محموله‌ها هم به بحرين نرسيد و كنسانتره‌ها به سمت چين تغيیر مسير داد و خسارت زيادي از نظر تامين مواد اوليه مورد نياز توليد آلومينيوم و فولاد براي كشورهاي حاشيه خليج فارس ايجاد كرد. جعفري طهراني اضافه كرد: در مورد ايران هم طبيعتا همين اتفاق صورت گرفته است. غير از كشتي‌هايي كه قبل از جنگ آمده و در نوبت پهلوگيري بودند اكثر كشتي‌ها در لنگرگاه ايستادند و در مدت كوتاهي كه تنگه باز شد اين كشتي‌ها عبور كردند ولي دموراژ زيادي به آنها خورد. موضوع دموراژ اختلافاتي را بين صاحب كالا، شركت حمل و نقل و خريدار به وجود آورد. تاثير ديگر در مورد كود بود. اوره و كود شيميايي كه توسط كشورهاي حاشيه خليج فارس توليد مي‌شود براي آن محدوديت‌هايي براي عبور و مرور آنها ايجاد شد، همچنين صنعت كشاورزي جهان تحت تاثير قرار گرفت و باعث افزايش قيمت‌هاي هيجاني شد.  او در بخش ديگري از صحبت‌هايش درباره آثار و نتايج آسيب به صنعت فولاد ايران توضيح داد: به‌طور كلي شاهديم كه فولادسازهاي كشور هدف قرار گرفتند و ايران كه خودش صادركننده اسلب و ورق گرم و ورق سرد بود، به يك واردكننده تبديل شده است. چين هم از اين موقعيت فرصت طلبي مي‌كند و قيمت اسلب، ورق گرم و ورق سرد در چين، هند و كشورهاي آسياي ميانه و حتي تركيه افزايش پيدا كرده است. طبيعي است كه وقتي صادرات ايران محدود شده كشورهاي ديگر درصدد هستند آن را جبران كنند. اميدواريم كه اين دو فولادساز كشور در كوتاه‌ترين زمان وارد مدار شوند.

اين كارشناس ارشد بازارهاي جهاني درباره ظرفيت بنادر شمالي و مسيرهاي ريلي براي صادرات و واردات تصريح كرد: ما در طول ساليان گذشته در رابطه با تجارت از بنادر شمالي زياد فعال نبوديم.