تنگه هرمز، كابوس بورس امريكا
روز گذشته بورس امريكا با روندي مثبت كار خود را آغاز كرد، اما ادامه مسير آنها با تنشهاي ژئوپليتيك همراه بود.
روز گذشته بورس امريكا با روندي مثبت كار خود را آغاز كرد، اما ادامه مسير آنها با تنشهاي ژئوپليتيك همراه بود. در حالي كه سرمايهگذاران پس از هفتهاي درخشان، با خوشبيني به گزارشهاي درآمدي سهماهه شركتهاي بزرگ چشم دوخته بودند، مخابره اخبار حمله موشكي ايران به مواضعي در امارات و درگيريهایي در تنگه هرمز، همه معادلات را برهم زد. در كمتر از ۳۰ دقيقه ابتدايي شروع معاملات، حدود ۲۰۰ ميليارد دلار از ارزش بازارهاي سهام امريكا از بين رفت.
آتش در خليج فارس و ريزش در نزدك
چند ماهي ميشود كه جنگ بر سر تنگه هرمز، سايه انداخته است. گزارشهاي ضدونقيض از اصابت موشك به نفتكش متعلق به شركت ملي نفت ابوظبي و هدف قرار گرفتن مجتمع صادرات نفت فجيره، همانند بنزيني بر آتش نگرانيهاي جهاني عمل كرد.
اگرچه ايالات متحده بسياري از ادعاهاي مطرح شده توسط رسانهها را درباره درگيري مستقيم با ناوهاي جنگي خود تكذيب كرد، اما رسانهها با انتشار تصاويري اين موضوع را تاييد كرده و همين موضوع باعث ابهام سنگين و شديد در بازارهاي مالي در دنيا شده است.
شاخصهاي اصلي والاستريت كه تا پيش از اين بر قلههاي تاريخي خود تكيه زده بودند، با روند نزولي روبرو شدند. شاخص ميانگين صنعتي داوجونز (DJI) با سقوطي ۰.۹ درصدي بيشترين فشار را متحمل شد.
در همين حال، 500 S&P و نزدك كامپوزيت نيز كه به لطف درخشش سهام حوزه فناوري ركوردشكنيهاي پياپي را تجربه كرده بودند، هر كدام با افت حدود ۰.۵ درصدي، بخش قابلتوجهي از دستاوردهاي پايان هفته گذشته خود را از دست دادند.
در ميانه اين تلاطم، دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا، وارد گود شد و با اعلام طرحي تحت عنوان «پروژه آزادي»، وعده تأمين امنيت كشتيهاي باري كشورهاي غير درگير در تنگه هرمز را داد. اين اظهارات در حالي مطرح شد كه فضاي ديپلماتيك بهشدت شكننده است. گزارشها حاكي از آن بود كه ايران نسخه بهروز شدهاي از طرح صلح را از طريق ميانجيگران پاكستاني به واشنگتن فرستاده بود، اما برخورد سرد و مشروط كاخ سفيد به اين پيشنهاد، نااميدي مضاعفي را در دل بازارهاي مالي كاشت.
ترامپ در واكنش به تلاشهاي ديپلماتيك تهران، با لحني تند مدعي شد كه ايران تنها به اين دليل تن به مذاكره داده كه در موضع ضعف نظامي قرار دارد. اين نوع ادبيات از سوي رهبران سياسي جهان، همواره فاكتوري براي افزايش نوسانات (Volatility) است. معاملهگران به خوبي ميدانند كه هرگونه لفاظي تند ميتواند به معناي بستن گلوگاه انرژي جهان باشد و اين دقيقاً همان چيزي است كه ثباتِ بازارهاي اوراق قرضه و سهام را تهديد ميكند.
سبزي در ميان سرخ پوشي
با وجود فضاي سنگين و قرمزِ تابلوهاي معاملاتي، برخي سهام توانستند با جريان مخالف حركت كنند و به لطف اخبار بنيادين شركت، توجهات را به خود جلب كنند. در صدر اين شركتها، «بلكبري» قرار داشت كه با جهشي خيرهكننده ۱۲.۴ درصدي، نشان داد كه اخبار مربوط به مذاكرات فروش يا ادغام داراييها ميتواند تا چه حد جذابيت سرمايهگذاري ايجاد كند.
همچنين خبر احتمال تلاش «GameStop» براي خريد غول تجارت الكترونيك «eBay»، موتور محرك قيمت سهام اين دو شركت شد؛ بهطوريكه سهام گيماستاپ ۱۰.۵ درصد و ايبِي ۵ درصد رشد را ثبت كردند. اين موارد نشان ميدهد كه حتي در روزهاي بحراني ژئوپليتيك، استراتژيهاي «ادغام و تملك» (M&A) و اخبار شركتي همچنان ميتوانند پناهگاههاي كوتاهمدتي براي سرمايهگذاران باشند.
هوش مصنوعي و حمايت نهادي
با وجود ريزشهاي دوشنبه، ناظران بازار هنوز از فروپاشي صحبت نميكنند و برخي عقيده دارند براي اين صحبت هنوز زود است.نايجل تاپر، استراتژيست بانك امريكا، معتقد است كه ساختار رشد بازار همچنان قدرتمند است. از ديدگاه او، گذار ديجيتال و توسعه فناوريهاي نوين، به نوعي سپري در برابر شوكهاي موقتي ژئوپليتيك تبديل شدهاند. كريس سنيك از Wolfe Research نيز بر اين باور است كه غولهاي فناوري، يا همان «هفت باشكوه»، همچنان ستون فقرات بازار باقي ماندهاند. هوش مصنوعي نه يك ترند گذرا، بلكه يك روايت پايدار است كه درآمدهاي شركتهاي نيمهرسانا و زيرساختساز را تقويت ميكند. بنابراين، اصلاحات فعلي از نظر اين تحليلگران، نه نشانه پايان دوره رشد، بلكه فرصتي براي ارزيابي مجدد داراييها در فضايي محتاطانهتر است.
معماي اشتغال و چالش فدرال رزرو
در كنار تنشهاي خاورميانه، چشمها به روز جمعه دوخته شده است؛ روزي كه گزارش حياتي اشتغال ماه آوريل منتشر خواهد شد.
پيشبينيهاي داوجونز حاكي از آن است كه اقتصاد امريكا تنها ۵۳ هزار شغل جديد ايجاد كرده كه افت شديدي نسبت به ۱۷۸ هزار شغل ماه قبل است. اگر اين پيشبيني محقق شود، نرخ بيكاري ۴.۳ درصدي نه تنها ثابت خواهد ماند، بلكه فشاري مضاعف بر فدرال رزرو براي بازنگري در سياستهاي پولي وارد خواهد كرد. بازارها اكنون در دوراهي «ترس از ركود» و «اميد به كاهش نرخ بهره» گير كردهاند.
اروپا در محاصره تهديدهاي تعرفهاي
بازارهاي اروپا نيز شرايط مشابهي را تجربه كردند. در لندن بورس به دليل تعطيلات بانكي بسته بود، اما در ساير نقاط، تهديدهاي ترامپ مبني بر افزايش تعرفه بر خودروها و كاميونهاي وارداتي از اتحاديه اروپا، سايهاي سنگين بر بخش خودروسازي انداخت. شاخص 600 Stoxx اروپا و شاخصهاي پاريس و ايتاليا با افت مواجه شدند و تنها فرانكفورت توانست اندكي رشد را تجربه كند. در اين ميان، سهام نوكيا با رشد ۷ درصدي به دليل معامله با Inseego، درخشش خاصي داشت و بار ديگر تأييد كرد كه اخبار اختصاصي شركتها قدرت غلبه بر روندهاي كلان سياسي را دارند.
يكي از نكات حاشيهاي اما بسيار مهم اين هفته، توقف عرضه ETFهاي پيشبيني رويدادهاي واقعي بود. شركتهايي مانند Roundhill و Bitwise قصد داشتند ابزارهايي عرضه كنند كه به سرمايهگذاران اجازه ميدهد روي نتايج انتخابات يا تحولات اقتصادي شرط ببندند.
با اين حال، SEC به دليل نگرانيهاي امنيتي درباره استفاده از اين بازارها براي شرطبندي بر نتايج جنگ و احتمال دستكاري اطلاعاتي، دست نگه داشته است.
اين جدال نظارتي نشان ميدهد كه نهادهاي قانونگذار امريكا چقدر از تأثير بازارهاي مالي بر رفتارهاي سياسي و امنيتي نگران هستند.
بازارهاي جهاني در يكي از حساسترين هفتههاي سال جاري قرار دارند. از يك سو، ركوردهاي تاريخي S&P 500 و نزدك نشاندهنده اعتماد عميق به سودآوري شركتهاي فناورانه است و از سوي ديگر، تنش در تنگه هرمز و گزارشهاي ضعيف اقتصادي، فضايي از عدم قطعيت را ترسيم كرده است.
معاملهگران در حال حاضر در يك وضعيت «انتظار و مشاهده» (Wait and See) به سر ميبرند. اگر گزارش اشتغال روز جمعه ضعيفتر از حد انتظار باشد، احتمالاً شاهد فشار بيشتر بر بورس خواهيم بود، مگر اينكه اخبار ديپلماتيك از خاورميانه، اميدها براي ثبات در تنگه هرمز را تقويت كند.
در نهايت، آنچه در اين گزارش اهميت دارد، تفكيك ميان «نويزهاي ژئوپليتيك» و «واقعيتهاي اقتصادي» است.
سرمايهگذاران هوشمند كساني هستند كه در اين گرد و غبار، به دنبال ارزشهاي بنيادي هوش مصنوعي و شركتهاي پيشرو ميگردند، در حالي كه نگاهي دقيق به هرگونه تحول در سياستهاي جنگي امريكا و ايران دارند.
بازارها به زودي مسير خود را پيدا خواهند كرد، اما تا آن زمان، لرزشهاي دوشنبه يادآوري تلخي بود بر اين حقيقت كه هيچ پيشرفت تكنولوژيكي نميتواند امنيتِ جريان انرژي جهان را به كلي ناديده بگيرد. البته ممكن است در روزهاي آتي ادامهدار بودن دامنه جنگ وضعيت بورسها و بازارهاي مالي دنيا را به صورت قابل توجهي تغيير دهد و بازهم همانند جنگ رمضان شاهد زيان سنگين در بورسها و بازارهاي مالي دنيا باشيم، بايد صبور بود و ديد تا ساعت آينده چه اتقاقي در ايران و كشورهاي منطقه رخ ميدهد.
