آموزش حضوري در تراز امنيت اولويت جان دانشآموزان و معلمان
نظام تعليم و تربيت در هر كشوري، نهتنها بستر انتقال دانش، بلكه ستون اصلي پايداري اجتماعي و آيندهسازي به شمار ميرود؛ با اين حال، در شرايط بحراني، همين نظام بيش از هر نهاد ديگري در معرض چالشهاي پيچيده و تصميمگيريهاي دشوار قرار ميگيرد.
رتبهبندي نيازمند تكميل و اصلاح نظام پرداخت ضروري است
تعادل|
نظام تعليم و تربيت در هر كشوري، نهتنها بستر انتقال دانش، بلكه ستون اصلي پايداري اجتماعي و آيندهسازي به شمار ميرود؛ با اين حال، در شرايط بحراني، همين نظام بيش از هر نهاد ديگري در معرض چالشهاي پيچيده و تصميمگيريهاي دشوار قرار ميگيرد. تجربه سالهاي اخير نشان داده است كه آموزش، بهويژه آموزش حضوري، بهشدت وابسته به ثبات و امنيت اجتماعي است و هرگونه اختلال در اين دو مولفه، به سرعت روند عادي تعليم و تربيت را تحت تأثير قرار ميدهد. اكنون نيز در شرايطي كه كشور با پيامدهاي يك بحران گسترده مواجه بوده، بحث درباره نحوه تداوم آموزش و بهويژه بازگشت به آموزش حضوري، به يكي از مهمترين دغدغههاي سياستگذاران، خانوادهها و معلمان تبديل شده است.
حركت نظام آموزشي ميان دو ضرورت مهم
در چنين فضايي، اظهارات وزير آموزشوپرورش درباره آموزش حضوري، بازتابي از حساسيت بالاي اين موضوع و پيچيدگي تصميمگيري در اين حوزه است. تأكيد بر اينكه تصميمات در خصوص برگزاري كلاسهاي حضوري، نه بهصورت مطلق بلكه بر اساس «سياستهاي ملي» و «شرايط كشور» اتخاذ ميشود، نشاندهنده آن است كه نظام آموزشي در حال حركت ميان دو ضرورت مهم است؛ از يكسو، نياز به بازگشت به آموزش چهرهبهچهره به عنوان موثرترين شيوه يادگيري و از سوي ديگر، حفظ امنيت و سلامت دانشآموزان و معلمان به عنوان اولويتي غيرقابل چشمپوشي. اين دوگانگي، زماني اهميت بيشتري پيدا ميكند كه به پيامدهاي بحران اخير بر بدنه آموزشوپرورش نگاه كنيم؛ جايي كه علاوه بر خسارات انساني و از دست رفتن جمعي از دانشآموزان و فرهنگيان، زيرساختهاي آموزشي نيز آسيبهاي قابل توجهي را متحمل شدهاند. در چنين شرايطي، تصميم براي بازگشايي مدارس صرفا يك انتخاب آموزشي نيست، بلكه تصميمي چندبعدي است كه ابعاد امنيتي، رواني، اجتماعي و حتي اقتصادي را در بر ميگيرد. خانوادهها نگران سلامت فرزندان خود هستند، معلمان با دغدغههاي حرفهاي و ايمني روبهرو هستند و در عين حال، افت كيفيت آموزش در صورت تداوم شرايط غيرحضوري، نگراني ديگري است كه نميتوان آن را ناديده گرفت.
آموزش مجازي و فاصله قابل توجه آن با كيفيت كلاسهاي حضوري
از سوي ديگر، تجربه آموزش در دوران بحران نشان داده كه هرچند ابزارهايي مانند آموزش مجازي، شبكههاي آموزشي و بستههاي آفلاين توانستهاند تا حدي خلأ آموزش حضوري را جبران كنند، اما همچنان فاصله قابل توجهي با كيفيت و اثربخشي كلاسهاي حضوري دارند. به همين دليل، بازگشت به مدرسه براي بسياري از دانشآموزان نهفقط يك ضرورت آموزشي، بلكه يك نياز اجتماعي و رواني نيز محسوب ميشود. در اين ميان، رويكرد محتاطانه و مرحلهاي وزارت آموزشوپرورش در قبال آموزش حضوري را ميتوان تلاشي براي ايجاد تعادل ميان اين ضرورتها دانست؛ تلاشي كه در آن، سلامت و امنيت به عنوان خط قرمز اصلي تعريف شده و ساير تصميمات در چارچوب آن تنظيم ميشوند. بر اين اساس، آنچه امروز در كانون توجه قرار گرفته، نه صرفا «حضوري يا غيرحضوري بودن آموزش»، بلكه چگونگي مديريت آموزش در شرايطي است كه همچنان با عدم قطعيت و پيچيدگيهاي متعدد همراه است؛ وضعيتي كه آينده آموزش را بيش از هر زمان ديگري به تصميمهاي دقيق، منعطف و مبتني بر واقعيتهاي ميداني گره زده است.
آموزش حضوري بر اساس سياستهاي ملي
عليرضا كاظمي، وزير آموزشوپرورش در نشستي صميمانه كه با اعضاي فراكسيون فرهنگيان مجلس شوراي اسلامي داشت در اين باره گفت: درباره آموزش حضوري تصميمات بر اساس سياستهاي ملي و شرايط كشور اتخاذ خواهد شد و در اين باره امنيت و سلامتي دانشآموزان و معلمان بيش از هر مسالهاي براي ما حائز اهميت است. فراموش نكنيم كشور در شرايط حساسي قرار دارد و در اين مسير، حمايت مجلس شوراي اسلامي و همراهي مديران آموزشوپرورش نقش موثري در پيشبرد امور داشته است. او اظهار كرد: در جريان جنگ اخير، ۶۷ فرهنگي و ۲۷۹ دانشآموز به شهادت رسيدند و در مجموع ۳۴۶ فرهنگي و دانشآموز شهيد شدند و بيش از ۲۰۰ نفر نيز مجروح شدند. وزير آموزشوپرورش با اشاره به خسارات وارده به زيرساختهاي آموزشي كشور، گفت: حدود ۱۲۰۰ فضاي آموزشي آسيب ديد كه شامل هزار واحد آموزشي و بيش از ۱۰۰ واحد اداري و اردوگاهي بود همچنين ۲۰ مدرسه به طور كامل تخريب شدند كه عمدتا در استانهاي تهران، مركزي و هرمزگان قرار داشتند. كاظمي افزود: با ورود خيرين مدرسهساز، بازسازي مدارس آسيبديده آغاز شده و ۲۰ مدرسهاي كه بهطور كامل تخريب شدهاند، تا آغاز سال تحصيلي ۱۴۰۶ با تجهيزات كامل و الگوهاي نوين آموزشي به بهرهبرداري خواهند رسيد.
ابلاغ نقشه استمرار آموزش در شرايط بحران به استان ها
او با بيان اينكه نقشه استمرار آموزش در شرايط بحران از قبل به استانها ابلاغ شده بود، تصريح كرد: به محض آغاز جنگ، دستور تعطيلي مدارس صادر شد و پس از آن آموزش در سه بخش استمرار يافت. وزير آموزشوپرورش ادامه داد: نخستين سياست ما استمرار باكيفيت آموزش بود كه از طريق شبكه شاد، مدرسه تلويزيوني و آموزشهاي آفلاين از طريق بستههاي آموزشي دنبال شد. آموزش آفلاين بيشتر براي دانشآموزان عشايري و مناطق خاص در نظر گرفته شد تا هيچ دانشآموزي از آموزش محروم نماند. كاظمي تأكيد كرد: درباره آموزش حضوري نيز تصميمات بر اساس سياستهاي ملي و شرايط كشور اتخاذ خواهد شد و در اين باره امنيت و سلامتي دانشآموزان و معلمان بيش از هر مسالهاي برايها حائز اهميت است.
پرداخت مطالبات فرهنگيان در سختترين سال مالي
وزير آموزش و پرورش در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به وضعيت مالي آموزشوپرورش، گفت: در سختترين سال مالي دولت، آموزش و پرورش سال مالي بسيار خوبي را سپري كرد، بهطوري كه بخش عمده مطالبات فرهنگيان در سال گذشته پرداخت شد و حدود ۶۰ همت در قالب دو مرحله پاداش بازنشستگان عزيز به فرهنگيان اختصاص يافت. همچنين احكام رتبهبندي ۲۰۰هزار معلم صادر و معوقات ۶ ماهه آن پرداخت شد؛ همچنين در پايان سال توانستيم بيش از ۲.۶ همت رفاهي براي فرهنگيان پرداخت كنيم. عليرضا كاظمي تصريح كرد: همه پرداختهاي جاري انجام شده و آموزشوپرورش در حال حاضر بدهي معوقي ندارد، جز مطالبات مربوط به رتبهبندي سالهاي ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ كه در صورت فراهم شدن شرايط، پرداخت خواهد شد. او با اشاره به حوزه سياستگذاري آموزشي، گفت: براي برگزاري امتحانات بهويژه امتحانات نهايي، تصميمات لازم اتخاذ و ابلاغ شد. همچنين آزمون دانشگاه فرهنگيان با كنكور سراسري تجميع شد و فرآيند مصاحبه داوطلبان پس از برگزاري كنكور انجام خواهد شد. وزير آموزشوپرورش با اشاره به برنامههاي منابع انساني اظهار كرد: سال گذشته نزديك به ۲۰ هزار مجوز جذب خدمتگزار دريافت شد؛ در حالي كه طي بيش از يك دهه جذب در اين بخش متوقف مانده بود. برنامهريزي براي جذبهاي جديد نيز در دستور كار قرار دارد.
كاهش تنوع مدارس برنامه جدي آموزش و پرورش
وزير آموزشوپرورش جامعه معلمان را بزرگترين سرمايه كشور عنوان كرد و گفت: معلمان همواره نقش مهمي در حفظ ثبات اجتماعي، آرامش كشور و تربيت نسل آينده داشتهاند. امروز همه ظرفيتهاي اجتماعي كشور در خدمت تربيت قرار دارد و معلمان و دانشآموزان در اين عرصه حضوري فعال و اثرگذار دارند.
تقويت نظام تعليم و تربيت
همچنين در اين نشست نايبرييس مجلس شوراي اسلامي با تأكيد بر نقش راهبردي آموزشوپرورش در پيشرفت كشور، گفت: حل بسياري از مسائل اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي در گرو تقويت نظام تعليم و تربيت است. حميدرضا حاجيبابايي اظهار كرد: با بيان اينكه آموزشوپرورش مهمترين دستگاه زيربنايي كشور است، افزود: راه نجات كشور از مسير آموزشوپرورش ميگذرد و هر كشوري كه به توسعه، فرهنگ و پيشرفت دست يافته، اين مسير را از مدرسه و نظام آموزشي آغاز كرده است. او با تأكيد بر جايگاه معلم در نظام تعليم و تربيت، تصريح كرد: محور اصلي مدرسه بايد معلم باشد و هرگونه تحول در آموزشوپرورش بدون توجه به منزلت، معيشت و اقتدار معلمان به نتيجه نخواهد رسيد. عضو هياترييسه مجلس با اشاره به اقدامات مديران آموزشوپرورش در استانها گفت: مجموعه مديريتي اين وزارتخانه در سراسر كشور عملكرد مطلوبي داشته و در شرايط مختلف با روحيه جهادي ميداندار بودهاند. همچنين نامگذاري مدارس به نام معلمان شهيد و طراحي برنامههاي فرهنگي مرتبط، ميتواند به تقويت فرهنگ ايثار و مسووليتپذيري در ميان دانشآموزان كمك كند. او با تأكيد بر شأن و منزلت فرهنگيان، خاطرنشان كرد: اگر در موارد محدودي مشكلاتي وجود دارد، نبايد آن را به كل جامعه معلمان تعميم داد؛ چراكه بدنه فرهنگيان كشور سرمايهاي بزرگ، متعهد و اثرگذار براي نظام هستند.
رتبهبندي نيازمند تكميل و اصلاح نظام پرداخت است
حاجيبابايي با اشاره به اجراي طرح رتبهبندي معلمان، گفت: بخش مهمي از اين طرح محقق شده، اما همچنان مطالباتي وجود دارد كه بايد با همكاري دولت، مجلس شوراي اسلامي و وزارت آموزشوپرورش برطرف شود. اوهمچنين خواستار اصلاح نظام پرداخت فرهنگيان شد و افزود: معلم بايد از حقوق متناسب، امنيت شغلي و نگاه عادلانه برخوردار باشند. عضو هياترييسه مجلس با اشاره به شرايط فعلي كشور، گفت: حضور مردم در صحنههاي مختلف ارزشمند است و مشاركت دانشآموزان نيز آثار مهم تربيتي، فرهنگي و اجتماعي به همراه دارد. اوهمچنين خواستار برنامهريزي ويژه براي مدارس آسيبديده، بهويژه مدرسه ميناب، شد و تأكيد كرد: لازم است براي اين موضوع كارگروه مشخصي تشكيل شود.
جذب معلم از مسير قانوني و دانشگاه فرهنگيان
حاجيبابايي در ادامه بر لزوم تأمين نيروي انساني آموزشوپرورش از مسيرهاي قانوني تأكيد كرد و گفت: جذب معلم بايد مبتني بر ظرفيت دانشگاه فرهنگيان و ضوابط مصوب انجام شود. او با تأكيد بر حمايت مجلس از نظام تعليم و تربيت اظهار كرد: مجلس شوراي اسلامي با تمام ظرفيت در كنار آموزش وپرورش قرار دارد. به هر حال هر ميزان اعتباري كه براي آموزشوپرورش هزينه شود، در واقع سرمايهگذاري براي امنيت، اقتصاد، فرهنگ و آينده كشور است. عضو هياترييسه مجلس خاطرنشان كرد: امروز همه مسوولان بايد فارغ از نگاههاي جناحي، براي تقويت آموزشوپرورش و تربيت نسل آينده كشور همافزا و همراه باشند.
