مدير ارشد موسسه كپلر

سرگرداني روزانه ۱۶ ميليون بشكه نفت

۱۴۰۵/۰۲/۰۵ - ۲۳:۴۳:۴۳
کد خبر: ۳۸۴۵۰۴

مدير ارشد تحليل بازار نفت در موسسه كپلر گفت: پيش از درگيري‌ها، صادرات نفت و ميعانات از خليج‌فارس حدود ۱۶ ميليون بشكه در روز بود. اما پس از تشديد تنش‌ها، عبور نفت از تنگه تقريباً متوقف شده است.

مدير ارشد تحليل بازار نفت در موسسه كپلر گفت: پيش از درگيري‌ها، صادرات نفت و ميعانات از خليج‌فارس حدود ۱۶ ميليون بشكه در روز بود. اما پس از تشديد تنش‌ها، عبور نفت از تنگه تقريباً متوقف شده است. در عمل، تنها حدود ۳۰۰ هزار بشكه در روز نفت غيرايراني توانسته از تنگه عبور كند كه نشان‌دهنده شدت اختلال است.به گزارش ايلنا، جنگ‌طلبي و سياست‌هاي امريكا و رژيم صهيونيستي نه تنها ايران بلكه بازار انرژي را در سراسر جهان با مخاطره مواجه كرده به نحوي كه با اختلال در تردد نفتكش‌ها، نفت تا ۱۲۰ دلار در هر بشكه هم رسيد و اكنون گسترش جنگ به تنگه هرمز شديدترين چالش فيزيكي را در تاريخ صنعت نفت رقم زده و عرضه بيش از ۱۲ ميليون بشكه نفت را در روز متوقف كرده است.اوضاعي كه طبق برآورد مدير ارشد تحليل بازار نفت در موسسه كپلر كاهش عرضه در مجموع به ۶۰۰ ميليون بشكه رسيده كه معادل ۶ روز تقاضاي جهاني است. او‌ معتقد است: از دست رفتن اين حجم از عرضه فيزيكي مي‌تواند بازار را به‌شدت مختل كند.اين تحليلگر داده‌هاي انرژي در موسسه بين‌المللي كپلر پيش‌بيني مي‌كند كه اگر كاهش عرضه نفت از خاورميانه تا پايان ماه مي‌به حدود يك ميليارد بشكه برسد؛ تحمل اين شرايط براي بازار بسيار دشوار خواهد بود. ارزيابي شما از وضعيت تنگه هرمز و تردد نفتكش‌ها بعد از جنگ اخير امريكا و رژيم صهيونيستي با ايران چيست؟در عمل تغيير زيادي رخ نداده است. اعلام ايران درباره بازگشايي كامل تنگه هرمز تاكنون به بهبود ملموسي در شرايط ميداني منجر نشده است. حتي اظهارات وزير امور خارجه، آقاي عراقچي، بعداً توسط برخي مقامات ديگر تا حدي نقض شد كه خود نشان‌دهنده تداوم ابهام در اين موضوع است.در حال حاضر كشتي‌ها همچنان مجبورند از كريدور تحت كنترل ايران در شمال جزيره لارك عبور كنند و اين موضوع نيازمند اخذ مجوز از نيروهاي سپاه است. اين روند كند، محدودكننده و همراه با ريسك‌هاي بالاي عملياتي، حقوقي و اعتباري براي شركت‌هاي كشتيراني است.در روزهاي اخير تردد بسيار محدود بوده است. به‌طور متوسط تنها حدود ۳ كشتي در روز از خليج‌فارس خارج شده‌اند، در‌حالي كه قبل از درگيري‌ها اين رقم براي نفتكش‌ها حدود ۲۰ تا ۲۵ فروند در روز بود. پيش از اعمال محاصره توسط امريكا، صادرات نفت ايران به‌صورت عادي انجام مي‌شد، اما پس از آن به‌شدت كاهش يافته و تاكنون هيچ نفتكشي نتوانسته از محدوده محاصره عبور كند. تنها بين ۱۶ تا ۱۸ آوريل چهار نفتكش حامل نفت امارات و عربستان موفق به خروج شدند، اما پس از تشديد تنش‌ها در ۱۸ آوريل و حمله به نفتكش Sanmar Herald، هيچ نفتكش نفت خامي عبور نكرده است.محدوديت‌هاي عملياتي در تنگه هرمز يكي از شديدترين اختلال‌هاي فيزيكي تاريخ بازار نفت را رقم زده است. در واقع با يك شوك بزرگ عرضه مواجه هستيم كه همزمان باعث گسست در ساختار قيمت‌گذاري جهاني نيز شده است.پيش از درگيري‌ها، صادرات نفت و ميعانات از خليج فارس حدود ۱۶ ميليون بشكه در روز بود، اما پس از تشديد تنش‌ها، عبور نفت از تنگه تقريباً متوقف شده است. در عمل، تنها حدود ۳۰۰ هزار بشكه در روز نفت غيرايراني توانسته از تنگه عبور كند كه نشان‌دهنده شدت اختلال است.بخشي از اين كاهش از طريق مسيرهاي جايگزين جبران شده است. عربستان صادرات خود از بندر ينبع در درياي سرخ را افزايش داده و امارات نيز صادرات از فجيره را بالا برده است. در مجموع، اين مسيرهاي جايگزين حدود ۳.۲ ميليون بشكه در روز از سوي عربستان و ۰.۶ ميليون بشكه در روز از سوي امارات به عرضه اضافه كرده‌اند اما اين ميزان همچنان فاصله زيادي با جبران كامل كاهش صادرات از مسير هرمز دارد.در كنار اين موارد، بسته شدن عملي اين گلوگاه باعث شده بيش از ۱۲ ميليون بشكه در روز از عرضه نفت متوقف شود و همين موضوع قيمت برنت را در ماه مارس به حدود ۱۲۰ دلار رسانده است. برآورد ما اين است كه مجموع كاهش عرضه به حدود ۶۰۰ ميليون بشكه رسيده كه معادل حدود ۶ روز تقاضاي جهاني است.ازسوي ديگر، تقاضا نيز كاهش يافته، به‌ويژه در ميان پالايشگاه‌هاي آسيايي كه وابستگي بالايي به نفت خليج‌فارس دارند. يكي از ويژگي‌هاي مهم اين بحران، فاصله قابل‌توجه بين بازار كاغذي و بازار فيزيكي است؛ به‌طوري كه در‌حالي كه برنت حدود ۱۲۰ دلار بود، قيمت نفت تحويلي در شرق آسيا به ۱۶۰ تا ۱۷۰ دلار رسيد.پس از اعلام آتش‌بس، قيمت‌ها تا حدي كاهش يافته‌اند، زيرا بازار اميدوار است توافقي بين امريكا و ايران حاصل شود. اما اگر تنگه به‌زودي بازگشايي نشود، احتمال افزايش مجدد قيمت‌ها بسيار بالا خواهد بود.

در صورت تداوم اين وضعيت، فكر مي‌كنيد كه بازار نفت چقدر تاب‌آوري داشته باشد؟

از دست رفتن اين حجم از عرضه فيزيكي فشار بسيار زيادي به بازار وارد مي‌كند. باتوجه به اينكه كاهش تجمعي عرضه به حدود ۶۰۰ ميليون بشكه رسيده، ادامه اين وضعيت مي‌تواند تعادل بازار را به‌شدت مختل كند.در صورت تداوم محدوديت در تنگه هرمز، هزينه‌هاي حمل‌ونقل، بيمه و برنامه‌ريزي پالايشگاه‌ها با بي‌ثباتي بيشتري مواجه خواهد شد. اين تأثير به‌صورت يكسان توزيع نشده است؛ كشورهاي آسيايي به‌ويژه جنوب شرق آسيا و هند به دليل وابستگي بالا و ذخاير كمتر، آسيب‌پذيرتر هستند، در‌حالي كه چين، ژاپن و كره‌جنوبي تا حدي وضعيت بهتري دارند.در مجموع، ابزارهاي محدودي براي مقابله با اين شرايط وجود دارد. برخي كشورها اقداماتي براي كاهش مصرف يا حمايت از مصرف‌كنندگان انجام داده‌اند. آژانس بين‌المللي انرژي نيز آزادسازي ۴۰۰ ميليون بشكه از ذخاير راهبردي را آغاز كرده و ممكن است اين رقم افزايش يابد.با اين حال، اگر كاهش عرضه از خاورميانه تا پايان ماه مي‌به حدود يك ميليارد بشكه برسد، تحمل اين شرايط براي بازار بسيار دشوار خواهد بود.تردد نفتكش‌ها همچنان بسيار محدود است. تعداد كشتي‌ها از حدود ۲۰ تا ۲۵ نفتكش در روز قبل از بحران، به حدود يك تا ۲ نفتكش در روز كاهش يافته است. اخيراً عبور نفتكش‌هاي حامل نفت امارات كمي افزايش يافته، اما در مجموع سطح تردد همچنان بسيار پايين است.صادرات نفت ايران پيش از محاصره امريكا در سطح نسبتاً بالايي قرار داشت، اما پس از آن به‌شدت كاهش يافته است. ايران از زمان آغاز محاصره سه نفتكش VLCC را بارگيري كرده و دو نفتكش ديگر نيز در مسير جزيره خارگ هستند، اما تاكنون نفتكش حامل نفت ايران موفق به عبور از محدوده محاصره نشده است.ايران در ماه مارس حدود ۱.۸۵ ميليون بشكه در روز نفت صادر مي‌كرد كه عمدتاً از جزيره خارگ انجام مي‌شد. به نظر مي‌رسد محاصره امريكا تا حد زيادي در جلوگيري از رسيدن نفت ايران به بازارهاي آسيايي موثر بوده است.در صورت ادامه اين وضعيت، شركت ملي نفت ايران ناچار خواهد شد توليد را كاهش دهد، زيرا در غير اين صورت ظرفيت ذخيره‌سازي به سرعت پر مي‌شود. برآورد ما اين است كه حدود ۴۰ ميليون بشكه ظرفيت ذخيره‌سازي خالي، عمدتاً در خارگ و عسلويه، وجود دارد.در نتيجه، اين محاصره احتمالاً به كاهش توليد منجر خواهد شد، مشابه آنچه در دوره تحريم‌هاي ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ و پس از خروج امريكا از برجام در سال ۲۰۱۸ مشاهده شد. افزايش استفاده از يوآن در تجارت نفت نشان‌دهنده تلاش برخي كشورها براي كاهش وابستگي به دلار امريكا است، به‌ويژه در معاملاتي كه با كشورهاي تحت تحريم يا داراي حساسيت سياسي انجام مي‌شود.با اين حال، يوآن هنوز جايگزين كاملي براي دلار نيست. اين ارز از نظر نقدشوندگي، قابليت تبديل، عمق بازارهاي مالي و پذيرش جهاني با دلار فاصله دارد.بنابراين، اگرچه استفاده از يوآن در معاملات دوجانبه و منطقه‌اي احتمالاً افزايش خواهد يافت، اما دلار همچنان در آينده ارز غالب در بازار جهاني نفت باقي خواهد ماند.