ادامه روند مذاكرات منوط به تضمين عملي است
عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هشتم گفت: ادامه روند مذاكرات منوط به ارايه تضمينهاي مشخص و عملي ازسوي طرف مقابل است؛ ازجمله اجراي تعهدات مطرحشده، بازگشت داراييهاي بلوكهشده ايران و پايبندي به توافقات دوجانبه براساس اصول واقعي همكاري. امير سرتيپ خلبان بازنشسته محمدكريم عابدي در گفتوگو با ايسنا، به تحليل دلايل اعلام آتشبس ازسوي دونالد ترامپ پرداخت.
عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هشتم گفت: ادامه روند مذاكرات منوط به ارايه تضمينهاي مشخص و عملي ازسوي طرف مقابل است؛ ازجمله اجراي تعهدات مطرحشده، بازگشت داراييهاي بلوكهشده ايران و پايبندي به توافقات دوجانبه براساس اصول واقعي همكاري. امير سرتيپ خلبان بازنشسته محمدكريم عابدي در گفتوگو با ايسنا، به تحليل دلايل اعلام آتشبس ازسوي دونالد ترامپ پرداخت. وي با اشاره به مباحث مربوط به «گفتوگوي تمدنها» و «جنگ تمدنها» و نيز مفهوم «تمدن نوين اسلامي» بيان كرد: اين مفاهيم داراي تعاريف عميق و تخصصي هستند كه درك آن براي همه افراد، ازجمله برخي سياستمداران غربي ميسر نيست. نمونهاي از اين موضوع را ميتوان در تاريخ ايالاتمتحده مشاهده كرد؛ بهگونهاي كه باوجود گذشت دههها از ترور روساي جمهور اين كشور ازجمله آبراهام لينكلن و جان اف. كندي، هنوز ابعاد اين حوادث بهطور شفاف براي افكار عمومي جهان تبيين نشده است. عابدي ادامه داد: اين مساله نشاندهنده ضعف در برخي شاخصهاي تمدني در غرب است درحالي كه جمهوري اسلامي ايران با پشتوانه تمدني چند هزار ساله، از انسجام و ثبات بيشتري برخوردار است و رخدادهايي از اين دست در آن قابل تصور نيست. وي با اشاره به جنگهاي ۱۲ و ۴۰ روزه، خاطرنشان كرد: يكي از مهمترين اشتباهات محاسباتي طرف مقابل، ناديده گرفتن تجربيات گذشته، بهويژه دوران دفاع مقدس بود. آنان تصور ميكردند با هدف قرار دادن رهبري جمهوري اسلامي ايران، ساختار كشور دچار فروپاشي خواهد شد، درحالي كه چنين اقدامي نهتنها موجب تضعيف نشد، بلكه به تقويت انسجام ملي انجاميد.
اين نماينده سابق مجلس همچنين تأكيد كرد: حتي افرادي كه ممكن است در برخي حوزهها نقدهايي داشته باشند، در مواجهه با تهديدات خارجي به وحدت رسيده و اين موضوع را غيرقابل پذيرش ميدانند كه رهبري يا فرماندهان يك كشور هدف اقدامات تروريستي قرار گيرند. وي با بيان اينكه «ترور فاقد ارزش نظامي است»، افزود: براساس ديدگاههاي علمي و دانشگاهي در حوزه جنگ، چنين اقدامي بيشتر نشانه رفتارهاي غيرحرفهاي و خشونتآميز است. عابدي در ادامه با اشاره به تجربيات خود در تعامل با نظاميان و استراتژيستهاي بينالمللي گفت: در ديدارها و مباحثات علمي با افسران ارشد و ژنرالهايي از كشورهاي مختلف ازجمله كانادا، استراليا، آلمان، مالزي و اندونزي، اين ديدگاه مشترك مطرح بوده است كه سرنوشت جنگها تا حد زيادي پيش از آغاز آنها و براساس مولفههاي قدرت تعيين ميشود. وي افزود: در جنگ تحميلي ۴۰ روزه عليه ايران نيز با وجود شرايط دشوار و اقدامات گسترده دشمن، بسياري از تحليلگران بر اين باور بودند كه درنهايت جمهوري اسلامي ايران پيروز ميدان خواهد بود؛ چراكه ساختارهاي راهبردي، انسجام ملي و هدايتهاي رهبري نقش تعيينكنندهاي در اين مسير داشت.
اين عضو انجمن وابستگان نظامي جهان ادامه داد: رهبر شهيد انقلاب با تبيينهاي مستمر، چه در موضوع مذاكرات و چه در پروندههايي مانند برجام، بارها بر بياعتمادي به رويكردهاي امريكا تأكيد كردهاند. همچنين بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران نيز پيشتر تصريح كرده بودند كه مذاكره با امريكا به دليل فقدان منطق و رويكرد مبتني بر برتريجويي، نتيجهبخش نخواهد بود. وي با اشاره به نقش برخي كشورهاي منطقه اظهار كرد: برخي دولتهاي عربي حاشيه خليجفارس با اتخاذ رويكردهايي خلاف اصول همسايگي، زمينههايي براي حضور و اقدامات دشمنان فراهم كردند كه اين موضوع از منظر راهبردي قابل انتقاد است. وي با بيان اينكه بر همين اساس، بارها تأكيد شده است كه نبايد با امريكا وارد مذاكره شد و اين موضوع نهتنها در سالهاي اخير، بلكه در دوران امامخميني(ره) نيز بهصراحت مطرح شده بود، ابراز عقيده كرد: با اين حال برخي مسوولان در مقاطعي به اين توصيهها توجه نكردند و همين امر خساراتي را به كشور وارد كرد. اين عضو انجمن وابستگان نظامي جهان همچنين با يادآوري سخنراني نوروزي رهبر شهيد انقلاب در مشهد در سالهاي گذشته گفت: ايشان در آن سخنرانيها با اشاره به رويكرد امريكا، اين كشور را به «دست چدني با پوشش مخملي» تشبيه كرده و نسبت به فريبكاري آن هشدار داده بودند. همچنين تأكيد كرده بودند كه هرگونه اقدام نظامي عليه ايران، با پاسخي شديدتر مواجه خواهد شد؛ موضوعي كه به گفته وي، در تحولات اخير نيز براي طرف مقابل آشكار شد. وي تصريح كرد: در جريان درگيريهاي اخير، طرف مقابل به اين جمعبندي رسيد كه ايران از دست برتر برخوردار است و در صورت تداوم درگيري، توانمنديهاي بيشتري ازسوي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران به كار گرفته ميشد.
عابدي در ادامه به تلاشها براي آغاز مذاكرات اشاره كرد و گفت: طرف مقابل در ابتدا با برآوردي كوتاهمدت، اهدافي از جمله تضعيف توان هستهاي ايران و وادار كردن كشور به تسليم را دنبال ميكرد، اما به هيچيك از اين اهداف دست نيافت و در عوض هزينههاي سنگيني به طرفهاي درگير تحميل شد. وي با اشاره به نقش برخي بازيگران منطقهاي و بينالمللي افزود: در اين ميان، برخي كشورها و نيز برخي جريانهاي بينالمللي با ارايه تحليلهاي نادرست، زمينهساز تصميمات اشتباه شدند كه در نهايت به افزايش تنشها انجاميد. درخواست آتشبس از سوي طرف مقابل، خود نشانهاي از ناكامي در دستيابي به اهداف اعلامشده بود. با اين حال، تلاش شد اين موضوع بهگونهاي ديگر در افكار عمومي بازنمايي شود. وي ادامه داد: در روند شكلگيري مذاكرات، كشورهايي نظير پاكستان و سوييس به عنوان حافظ منافع طرفين، نقش ميانجيگر را ايفا كردند و پيشنهادهايي براي توقف درگيريها ارايه شد. درنهايت نيز چارچوبي براي گفتوگو شكل گرفت و مذاكراتي در سطح مقامات عالي دوطرف برگزار شد.
عابدي افزود: با وجود بياعتمادي نسبت به طرف مقابل، جمهوري اسلامي ايران با هدف نشان دادن حسننيت، در اين مذاكرات شركت كرد، اما پس از ساعتها گفتوگو، نتيجه ملموسي حاصل نشد و همزمان نشانههايي از تداوم رويكردهاي خصمانه ازسوي طرف مقابل مشاهده شد. وي با اشاره به برخي تحولات ميداني همزمان با مذاكرات اظهار كرد: اقداماتي كه در آستانه يا حين مذاكرات صورت گرفت، نشاندهنده عدم پايبندي طرف مقابل به اصول گفتوگو بود و همين مساله، روند دستيابي به توافق را با چالش مواجه كرد. اين عضو انجمن وابستگان نظامي جهان گفت: در مجموع، فضاي مذاكرات تحت تأثير اظهارات رسانهاي و جنگ رواني طرف مقابل قرار داشت و همين امر موجب شد افكار عمومي با روايتهاي متفاوتي از تحولات مواجه شود. وي ادامه داد: يكي از راهبردهاي اصلي ايالاتمتحده، ايجاد شكاف و تفرقه در داخل ايران از طريق تأثيرگذاري بر برخي جريانها و افراد است اما در جريان تحولات اخير، نهتنها اين هدف محقق نشد، بلكه وحدت ملي، انسجام اجتماعي و اقتدار و امنيت ملي كشور به طور قابلتوجهي افزايش يافت. عابدي با اشاره به استقبال گسترده مردم از حضور در صحنه افزود: نمونه بارز اين انسجام، مشاركت گسترده مردمي در قالب نيروهاي داوطلب بود. تنها در داخل كشور دهها ميليون نفر آمادگي خود را اعلام كردند. اين رويكرد در سطح بينالمللي نيز بازتاب داشته و افكار عمومي در كشورهاي مختلف نسبت به تحولات موضعگيري كردهاند. وي ادامه داد: دامنه اين تقابل از سطح يك منازعه ملي فراتر رفته و ابعاد انساني پيدا كرده است؛ بهگونهاي كه اقشار مختلفي از مردم جهان، فارغ از مليت و مذهب، در حمايت از «حق و عدالت» موضعگيري ميكنند.
اين عضو انجمن وابستگان نظامي جهان با تأكيد بر اصول سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران اظهار كرد: دفاع از مظلومان، صرفنظر از دين و مليت، يكي از اصول اساسي اين رويكرد است و در مقابل، مقابله با ظلم نيز در دستور كار قرار دارد. وي در ادامه با انتقاد از مواضع و اظهارات مقامات امريكايي افزود: برخي رفتارها و اظهارات، ازجمله توهين به اديان، نشاندهنده رويكردهاي تنشزا در سياست خارجي اين كشور است. آنچه در اين تحولات مشاهده ميشود، صرفاً تقابل با يك يا دو كشور نيست، بلكه شبكهاي از قدرتهاي بينالمللي در اين روند دخيل هستند. وي در بخش ديگري به موضوع مذاكرات پرداخت و گفت: عدم پذيرش برخي پيشنهادهاي مذاكره ازسوي ايران، با پشتوانه حمايت مردمي و حضور در صحنههاي اجتماعي همراه بوده و اين موضوع به تقويت موضع كشور انجاميده است.
همافزايي ميان «ميدان»، «ديپلماسي» و «حمايت مردمي» به عنوان سه عنصر كليدي، نقش مهمي در شكلگيري اين وضعيت ايفا كرده و موجب شده طرف مقابل در تحقق اهداف خود ناكام بماند. وي با اشاره به ساختار حقوقي تصميمگيري در امريكا اظهار كرد: براساس قوانين اين كشور، رييسجمهور براي آغاز اقدامات نظامي نيازمند هماهنگي با كنگره است و در صورت اقدام، بايد در بازه زماني مشخصي پاسخگوي اين نهاد باشد؛ موضوعي كه ميتواند بر روند تصميمگيريهاي آتي تأثيرگذار باشد. عابدي با تأكيد بر نقش رهبر سوم انقلاب در مديريت شرايط كنوني گفت: رهنمودها و مواضع اعلامشده ازسوي رهبر معظم انقلاب در مناسبتهاي مختلف، ازجمله پيامهاي نوروزي و صحبتهاي بعدي نقش مهمي در هدايت افكار عمومي و تقويت انسجام ملي داشته است و تداوم اين رويكرد ميتواند به حفظ و تقويت اقتدار ملي در مواجهه با چالشهاي پيشرو كمك كند.
در جريان مذاكرات هيچگونه امتياز يكطرفه يا «چراغ سبز» به طرف مقابل داده نشد وي همچنين با اشاره به عملكرد تيم مذاكرهكننده ايران اظهار كرد: اعضاي اين تيم از توانمندي و هوشمندي لازم برخوردار بودند و در جريان مذاكرات نيز هيچگونه امتياز يكطرفه يا «چراغ سبز» به طرف مقابل داده نشد. عابدي با بيان اينكه در صورت پذيرش خواستههاي ايران ازسوي امريكا، امكان دستيابي به يك توافق «برد-برد» وجود داشت، افزود: در چنين شرايطي، امكان همكاريهاي اقتصادي ازجمله حضور شركتهاي امريكايي در برخي پروژههاي زيرساختي و انرژي ايران فراهم ميشد كه ميتوانست براي طرف مقابل نيز منافع اقتصادي به همراه داشته باشد، اما اين فرصت به دليل رويكرد طرف امريكايي از دست رفت. وي ادامه داد: طرف مقابل با اتخاذ رويكردي مبتني بر فشار، ازجمله طرح موضوعاتي نظير محدودسازي مسيرهاي راهبردي دريايي، تلاش كرد ايران را تحت فشار قرار دهد، درحالي كه جمهوري اسلامي ايران از ابتدا دو خط قرمز اساسي خود را بهطور شفاف اعلام كرده بود.
ظرفيتهاي هستهاي كشور به عنوان بخشي از سرمايههاي راهبردي ملي تلقي ميشود اين عضو انجمن وابستگان نظامي جهان تصريح كرد: موضوع هستهاي و حفظ توانمنديهاي مرتبط با آن، يكي از اين خطوط قرمز است و تجربه توافقهايي مانند برجام نشان داده كه نميتوان به تعهدات طرف مقابل بهطور كامل اعتماد كرد. ظرفيتهاي هستهاي كشور به عنوان بخشي از سرمايههاي راهبردي ملي تلقي ميشود.
وي همچنين با اشاره به اهميت تنگه هرمز و تاثير آن بر تمديد آتشبس ترامپ افزود: اين گذرگاه راهبردي همواره از اهميت ويژهاي براي ايران برخوردار بوده و هرگونه اقدام براي استفاده از آن عليه منافع كشور، با واكنش مواجه خواهد شد. ادامه روند مذاكرات منوط به ارايه تضمينهاي مشخص و عملي ازسوي طرف مقابل است؛ ازجمله اجراي تعهدات مطرحشده، بازگشت داراييهاي بلوكهشده ايران و پايبندي به توافقات دوجانبه براساس اصول واقعي همكاري. وي افزود: در صورتي كه طرف مقابل رويكردي مبتني بر احترام متقابل و پرهيز از زيادهخواهي در پيش گيرد، امكان شكلگيري روابطي متوازن مشابه روابط ايران با ساير كشورها وجود خواهد داشت، در غير اين صورت، اين روند با چالش مواجه خواهد شد. برخي اقدامات و سياستها در منطقه غرب آسيا به تداوم تنشها دامن زد اين نماينده سابق مجلس در بخش ديگري از اظهارات خود به تحولات منطقهاي اشاره كرد و گفت: برخي اقدامات و سياستها در منطقه غرب آسيا به تداوم تنشها دامن زده و از نظر وي، حل اين چالشها نيازمند بازنگري در رويكردهاي موجود است. وي با اشاره به ارزيابي خود از رفتارهاي اخير امريكا اظهار كرد: برخي تصميمات اتخاذشده نشاندهنده نبود راهبرد منسجم بوده و همين مساله موجب شده فرصتهاي موجود براي مديريت بحران از دست برود. عابدي در پايان با اشاره به سرنوشت احتمالي ترامپ گفت: طبق قانون داخلي امريكا اگر رييسجمهور اين كشور جنگي را به اختيار خود شروع كند بايد طي ۶۰ روز به پايان برساند در غير اين صورت بايد به كنگره توضيح دهد و دوسوم آراي نمايندگان كنگره را به دست آورد، اما از آنجا كه اختلافات داخلي درباره جنگ امريكا عليه ايران بالا گرفته است و دموكراتها عزم خود را جزم كردهاند تا ترامپ را از قدرت بركنار كنند بعيد است كه ترامپ بتواند جنگ با ايران را ادامه دهد. در اين صورت پايه ادامه حكومتش نيز سستتر ميشود.
