پیام اخلاقی به صاحبان بنگاه ها
تخريب زيرساختهاي صنعتي توسط دشمن، فراتر از يك آسيبِ اقتصادي، تلاشي هدفمند براي هدف گرفتنِ سفره مردم و ثروت بيننسلي ايران است؛ سناريويي كه اكنون اقتصاد كشور را به لبه پرتگاه ركود و نااطميناني كشانده است.
تعادل| فرشته فريادرس|
تخريب زيرساختهاي صنعتي توسط دشمن، فراتر از يك آسيبِ اقتصادي، تلاشي هدفمند براي هدف گرفتنِ سفره مردم و ثروت بيننسلي ايران است؛ سناريويي كه اكنون اقتصاد كشور را به لبه پرتگاه ركود و نااطميناني كشانده است. هرچند با اين وضعيت، دولت و ملت ايران با مديريتِ هوشمندانه در تأمين كالاهاي اساسي، از بروز كمبود در بحرانيترين شرايط يك سده اخير جلوگيري كردهاند، اما تداوم وضعيتِ سايهروشنِ «نه جنگ و نه صلح»، صنايع كشور را در غباري از بلاتكليفي فرو برده است. در همين حال، رييس اتاق تهران در نشست ماهانه اتاق تهران با هشدار نسبت به تبعاتِ اين ابهام استراتژيك، معتقد است كه براي عبور از اين گذرگاه تاريخي، تنها اتكا به تابآوري سنتي كافي نيست و حاكميت بايد با بازنگري در تعاملاتِ مالي و بانكي و بهرهگيري از مشورت بخش خصوصي، از فروپاشي زنجيره توليد و تعديل نيرو جلوگيري كند. برخي از اعضای بخش خصوصي در واكنشي صريح به طرحِ مجلس درباره تنگه هرمز، خواستار توقف فوري بررسي اين طرح شدند. فعالان اقتصادي با تبيينِ ظرفيتهاي بينظيرِ اين آبراه حياتي براي شكستنِ سدِ تحريمها، تأكيد دارند كه هرگونه تصميمگيري درباره اين دارايي ژئوپلیتيك بايد مبتني بر مطالعاتِ راهبردي و مشورت با بخش خصوصي انجام پذيرد، نه روندهاي شتابزده تقنيني.»
هشدار درباره بررسي طرح تنگه
در سي و نهمين نشست هيات نمايندگان اتاق تهران كه با حضور فعالان بخشخصوصي و نمايندگان دولت برگزار شد، ضمن تبيين چالشهايي كه بخشخصوصي در شرايط پساجنگ با آن مواجه است، بحث پيرامون تنگه هرمز مورد توجه فعالان اقتصادي قرار گرفت. در ابتداي اين جلسه، سجاد غرقي عضو هيات نمايندگان اتاق تهران براي ايراد نخستين سخنان پيش از دستور پشت تريبون قرار گرفت. او جنگ 40 روزه اخير را محور سخنان خود قرار داد و با بيان اينكه «در اين شرايط ويژه و خطير، فعالان اقتصادي و صاحبان كسبوكار و سرمايه، بايد آخرين نفرات در جامعه باشند كه اظهار نااميدي و يأس ميكنند»گفت: بخشخصوصي بايد گفتمان و كارايي خود را براي تقويت و سازماندهي منابع در اقتصاد ايران به كار گيرد و مانع تضعيف ارادهها شود. غرقي با اين توضيح كه «هر ابتكاري كه سايه شوم جنگ و تحريم را از روي كشور بردارد، بايد تقويت شود»، به مساله تنگه هرمز و موقعيت ويژه اين آبراه بينالمللي براي توسعه ايران اشاره كرد و افزود: تنگه هرمز يك دارايي گرانقدر براي ايران است و با مدل حكمراني و بهبود آن، ميتوان علاوه بر تقويت اعتماد منطقهاي، از اين موقعيت ژئوپلیتيك براي كاهش تحريمها و جلوگيري از دستدرازيهاي احتمالي در آينده به كشور، بهره برد.حسن فروزانفرد، رييس كميسيون حكمراني سازماني اتاق تهران نيز به عنوان دومين سخنان پيش از دستور اين جلسه به ظرفيت تنگه هرمز در بياثر كردن مكانيزمهاي تحريم بينالمللي اشاره كرد و گفت: امروز، بايد خردمندانه از اين ظرفيت و موقعيت ژئوپلتيك در تعاملات بينالمللي استفاده كرد و با يك ساختار و حكمراني ويژه از اين فرصت كليدي در جهت حفظ منافع كشور بهره برد. او تاكيد كرد كه با جمعآوري، انتشار و ارايه اطلاعات از اين آبراه بينالمللي ميتوان زمينه استفاده پايدار در جهت توسعه كشور را فراهم كرد. فروزانفرد با اين توضيح كه در كميسيون حكمراني سازماني اتاق تهران، پيرامون ظرفيتسازي از تنگه هرمز، مطالعات و بررسيهايي صورت گرفته است، تصريح كرد كه در جلسات پيشروي كميسيون با حضور صاحبنظران و انديشمندان، راهكارهاي پيشنهادي تبيين و در اختيار دولت قرار خواهد گرفت. در ادامه اين جلسه، پيام باقري، عضو هيات نمايندگان اتاق تهران و عضو هيات رييسه اتاق ايران نيز، در سخناني به موضوع تنگه هرمز اشاره كرد و با بيان اينكه در ارتباط با اين آبراه بينالمللي، طرحي در مجلس شوراي اسلامي در جريان بررسي است، افزود: اتاق ايران طي نامهاي رسمي به رييس مجلس، خواستار توقف رسيدگي و بررسي اين طرح يا تبديل آن به لايحه دولت با مشورت بخش خصوصي، شده است. وي همچنين يادآور شد كه مركز پژوهشهاي اتاق ايران نيز گزارش جامعي از رژيم حقوقي، قراردادي و اقتصادي آبراههاي مشابه تنگه هرمز را تدوين كرده است كه براي سياستگذاران و فعالان بخشخصوصي قابل استفاده است. نمايندگان مجلس جزييات طرحي براي مديريت هوشمند تنگه هرمز را منتشر كردند؛ كه طبق اين طرح دولت با همكاري نيروهاي مسلح، عبور شناورها را كنترل كرده، از كشورهاي متخاصم عوارض اخذ ميكند و امكان پرداخت آن را با ارز ديجيتال فراهم ميكند. هدف، تقويت امنيت و بهرهبرداري پايدار از اين مسير حياتي عنوان شده است. «طرح مديريت تنگه هرمز مشتمل بر چهار بخش اصلي است كه به ترتيب شامل «امنيت كشتيراني»، «دريافت عوارض آلاينده محيطزيستي»، «دريافت هزينه بابت خدمات راهنمايي» و «تشكيل صندوق توسعه و پيشرفت منطقه» ميشود»، كه در بخش اول اين طرح، تمهيدات لازم براي تأمين امنيت تردد شناورها در تنگه هرمز پيشبيني شده است. همچنين بر اساس بخشهاي دوم و سوم، كشتيهاي عبوري ملزم به پرداخت عوارض زيستمحيطي بابت آلايندگيهاي ايجاد شده و نيز هزينه خدمات راهنمايي دريايي خواهند بود. بخش چهارم طرح نيز به تأسيس صندوقي براي توسعه و پيشرفت منطقه اختصاص دارد كه عوايد حاصل از اين محل صرفا در راستاي پروژههاي عمراني و اقتصادي استانهاي جنوبي كشور هزينه خواهد شد. مرور جزييات طرح كه كليات آن در كميسيون امنيت ملي به تصويب رسيده نشان ميدهد كه قانونگذار در تلاشي براي گذار از يك نقش سنتي در تنگه هرمز به يك نقش چندبعدي دانست؛ نقشي كه امنيت، اقتصاد و ماليه را به صورت همزمان در بر ميگيرد.
بلاتكليفي اقتصادي
در ادامه اين نشست، رييس اتاق تهران در تحليل وضعيت فعلي كشور، حملات اخير به مراكز صنعتي و زيرساختي ايران را اقدامي غيرانساني و جنايت جنگي قلمداد كرد.
وي با تأكيد بر اينكه اين مراكز هيچ كاركرد نظامي نداشته و صرفاً ثروت بيننسلي محسوب ميشوند، تخريب آنها را نشاندهنده عزم دشمن براي هدف قرار دادن معيشت و رفاه عمومي دانست. به گفته وي، اين اقدامات نهتنها به اقتصاد ايران، بلكه با افزايش نرخ تورم جهاني، به اقتصاد دنيا نيز ضربات جبرانناپذيري وارد كرده است. نجفيعرب شرايط كنوني را در صد سال گذشته بيسابقه خواند؛ چرا كه كشور همزمان با خصومت خارجي و تحريمهاي شديد مواجه است. با اين حال، وي اذعان داشت كه عليرغم اين فشارها، با اتكا به وحدت ملي و مسووليتپذيري دولت، از بروز كمبود در سبد مصرفي و انرژي مردم جلوگيري شده است. وي همچنين به يك نكته راهبردي اشاره كرد: كاهش بوروكراسي دولتي در شرايط جنگي، به اداره بهتر كشور كمك كرده كه اين امر ميتواند درس بزرگي براي دوران عادي نيز باشد. رييس اتاق تهران وضعيت فعلي را «نه جنگ و نه صلح» و نوعي بلاتكليفي آزاردهنده توصيف كرد كه برنامهريزي اقتصادي را براي بنگاهها غيرممكن كرده است. ركود در بازارها، كاهش شديد دسترسي به مواد اوليه و عدم شفافيت در نرخ ارز، صنايع را در غبار ابهام قرار داده است.
در اين ميان، او از حاكميت خواست تا براي ساماندهي اقتصاد ملي، از مشورتهاي نخبگان و بخش خصوصي بهره گيرد و اقدامات فوري براي تأمين مالي بنگاهها انجام دهد. وي تأكيد كرد كه نظام مالياتي، بانكها و سازمان تأمين اجتماعي بايد تعاملات خود را با فعالان اقتصادي بر اساس شرايط بحراني جديد بازتعريف كنند .
پيام اخلاقي به صاحبان بنگاه
در پايان، نجفيعرب با رويكردي اخلاقي، از تمامي بنگاههاي اقتصادي خواست تا در اين شرايط جانكاه، از تعديل نيرو پرهيز كنند. وي با تذكري درونخانوادگي، حفظ نيروي كار را اولويتي فراتر از حفظ منافع بنگاه دانست و گفت: شرايط سخت و جانكاه است؛ ولي بنگاههاي بخشخصوصي يا دولتي نبايد به محض بروز بحران به سمت تعديل نيرو بروند. شركتهاي بزرگ سالها در اين كشور كار كرده و منابعي در اختيار دارند. به بهانه حفظ سازمان يا صنايع نميتوان نان كارگران را بريد. امروز وضعيت عادي نيست و همگي بايد با نهايت دلسوزي و فداكاري از اين شرايط عبور كنيم.
او در پايان با نگاهي اميدوارانه تأكيد كرد كه ايران با تكيه بر تجربه تاريخي خود در عبور از رنجها، از اين دوران سخت نيز عبور خواهد كرد و آينده روشن است.
