نقشه كريدورهاي نفتي تغيير ميكند؟
يك كارشناس حوزه انرژي گفت: از گذشته اعراب به اين فكر بودهاند كه راهي غير از تنگه هرمز براي تردد نفتكشها ايجاد كنند، عربستان يك خط لوله از غرب به شرق به سمت درياي سرخ دارد، امارات يك مسير در بندر فجيره ايجاد كرده، هند كريدوري كه خارج از بحث انرژي به سمت امارات و اسراييل ايجاد ميكند كه اين پروژه جديتر خواهد
يك كارشناس حوزه انرژي گفت: از گذشته اعراب به اين فكر بودهاند كه راهي غير از تنگه هرمز براي تردد نفتكشها ايجاد كنند، عربستان يك خط لوله از غرب به شرق به سمت درياي سرخ دارد، امارات يك مسير در بندر فجيره ايجاد كرده، هند كريدوري كه خارج از بحث انرژي به سمت امارات و اسراييل ايجاد ميكند كه اين پروژه جديتر خواهد شد. همچنين تركيه در نظر دارد تعدادي كريدور انرژي ايجاد كند، عراق هم برنامههايي در زمينه مسيرهاي تبادلاتي در خاك خود در دستور كار دارد. احسان موحديان در گفتوگو با ايلنا درباره نقشه جديد كريدورهاي نفتي باتوجه به شرايط اخير تنگه هرمز اظهار داشت: باتوجه به اينكه به نظر ميرسد بسته بودن تنگه ادامه پيدا خواهد كرد و شرايط اين آبراه متفاوت شده؛ پيش بيني اين است برخي كشورهاي جهان و به خصوص كشورهاي عربي تلاش خواهند كرد كريدورهاي جديد ايجاد كنند. وي افزود: اوضاع تنگه هرمز بستگي به مذاكرات توافق دارد؛ به نظر ميرسد ترامپ بيش از آنكه دنبال توافق باشد بدنبال اين است خواستهاي خود را به ايران تحميل كند اما واقعيت اينكه ايران هم زير بار نميرود زيرا ما خودمان را برنده ميدانيم. اين كارشناس حوزه انرژي گفت: ما اكنون بر تنگه هرمز مسلط هستيم، مسيرهاي جايگزين صادراتي هم روي زمين ايجاد ميكنيم، مثلا كريدور واخان افغانستان به چين ايجاد شده است. در اين شرايط كشورهاي عربي هم تلاش خواهند كرد مسيرهاي جايگزين تنگه هرمز براي ارسال نفت و انرژي ايجاد كنند كه براي بازار نفت خود تنوع بخشي ايجاد كنند. موحديان با بيان اينكه ۲۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور ميكند، گفت: تنگه هرمز يك اتصال كليدي و هميشگي بين خليج فارس و بازارهاي جهاني بوده و اگر اين وضعيت انسداد و سخت شدن تردد در اين آبراه ادامه پيدا كند با وعدههاي ترامپ مشكل قابل حل نيست. وي تصريح كرد: از گذشته اعراب به اين فكر بودهاند كه راهي غير از تنگه هرمز براي تردد نفتكشها ايجاد كنند، عربستان يك خط لوله از غرب به شرق به سمت درياي سرخ دارد، امارات يك مسير در بندر فجيره ايجاد كرده، هند كريدوري كه خارج از بحث انرژي به سمت امارات و اسراييل ايجاد ميكند كه اين پروژه جديتر خواهد شد. همچنين تركيه در نظر دارد تعدادي كريدور انرژي ايجاد كند، عراق هم برنامههايي در زمينه مسيرهاي تبادلاتي در خاك خود در دستور كار دارد. اين كارشناس حوزه انرژي با بيان اينكه قبل از جنگ نيز كشورهاي منطقي بدنبال مسيرهاي جديد صادراتي غير از تنگه هرمز بودهاند و اكنون اين قضيه با جديت بيشتري دنبال ميشود؛ افزود: در قفقاز هم كريدور مياني در قزاقستان و آذربايجان را داريم كه انرژي را از تركيه به كشورهاي اروپايي منتقل ميكند، پروژه اتصال خليج فارس از مسير عراق به سوريه و همچنين پروژه مسير انتقال انرژي از تركيه به اروپا و طرحهايي كه بريكس براي انتقال انرژي به آسيا طرحهايي هستند كه جديتر خواهند شد ولي اينكه بتوانند مسيرهاي جايگزين تنگه هرمز را ايجاد كنند بايد منتظر باشيم و ببينيم اتفاق خواهد افتاد يا خير. وي تاكيد كرد: با اين تفاسير ميتوان پيش بيني كرد كه اگر اين بحران طولانيتر شود، فضا قفل شود و دو طرف نتوانند به توافق برسند و حتي اگر فضا به سمت جنگ هم نرود و به صورت تعليق باقي بماند اين پروژهها شتاب خواهند گرفت. موحديان گفت: اگر هرمز مسدود شود نفتكشها چارهاي ندارند جز اينكه مسيرهاي طولانيتر مثلا دور آفريقا را انتخاب كنند و اين باعث افزايش هزينه حمل و طولانيتر شدت زمان تحويل محمولهها خواهد شد و تاثيرات طولاني مدت ناگواري روي اقتصاد جهان خواهد داشت. ركود و تورم را افزايش ميدهد. به گفته وي؛ مساله تنگه هرمز فقط مساله عبور انرژي نيست؛ از اين مسير كود، سولفور و گوگرد و … نيز عبور ميكند اينها نه فقط روي صنعت بلكه روي كشاورزي و امنيت غذايي جهان نيز تاثيرگذار است حتي امريكا نيز اين قاعده مستثني نيست بهطوري كه ۷۰ درصد كشاورزان امريكايي توان خريد كود را نخواهند داشت زيرا قيمتها فزاينده خواهد شد. اين كارشناس حوزه انرژي بيان كرد: در كوتاهمدت به خاطر افزايش هزينه بيمه و خطرات بالا؛ استفاده از مسيرهاي جايگزين ضرورت خواهد داشت، در ميان مدت هم مجبور ميشوند روي خطوط لوله جديد سرمايهگذاري كنند، در نهايت كشورها در بلندمدت به سمت كاهش وابستگي مطلق به تنگه هرمز خواهند رفت و اين چيزي نيست كه در كوتاهمدت اتفاق بيفتد زيرا موقعيت تنگه هرمز يك موقعيت جغرافيايي بيرقيب است و ايران و كشورهاي عربي زيرساختهاي عظيمي روي آن ايجاد كردهاند كه براحتي نميتوان اين حجم از سرمايهگذاري را كنار گذاشت زيرا ايجاد، حفظ و بهينهسازي مسير جديد هزينه بالايي دارد. وي خاطرنشان كرد: در درازمدت ممكن است از تردد در تنگه هرمز كاسته شود اما هيچگاه بياهميت نخواهد شد اما ما نيز بايد در تدارك شكلگيري كريدورهاي جديد روي خشكي ومسيرهاي جديد آبي براي نفتكشها باشيم. موحديان در ادامه اظهار داشت: كشورهاي عربي از گذشته بدنبال ايجاد برخي خطوط نفتي بودهاند زيرا بازار انرژي حساس است و بازيگران اصلي هميشه براي بدترين حالتها برنامهريزي ميكنند قطعا از قبل در نظر داشتهاند كه اگر زماني در منطقه جنگ رخ دهد ممكن است تنگه هرمز مسدود، تحريمها تشديد و امنيت منطقه دچار مخاطره شود بنابراين بحث خطوط لوله جايگزين از گذشته مطرح بوده و كشورهاي عربي روي آن كار ميكردند اين كشورها براي ذخيرهسازي استراتژيك نفت نيز برنامهريزي كردهاند همچنين روي قراردادهاي متنوع تامين كار كردهاند. وي گفت: اين موضوع را نيز در نظر داشته باشيم كه اعراب در بسياري موارد با هم هماهنگ نيستند يا اينكه امريكا و چين در رقابتند هرچند عربستان و امارات ريسك تنگه هرمز را از قبل جدي گرفته بودند برخي كشورها نيز با جديت تنوع بخشي به بازارهاي صادراتي و روي آوردن به ارزهاي غيردلاري مثل يوان را بصورت جدي دنبال كرده بودند ولي از قبل آمادگي زيرساختي نداشتند. اين كارشناس حوزه انرژي يادآور شد: در هر حال كشورها هيچگاه تصور نميكردند واكنش ايران در مورد تنگه هرمز به اين شكل جدي باشد زيرا ايران هرگز طي ۴۷ سال گذشته از اين سلاح استفاده نكرده بود. اكنون تنگه هرمز يك سلاح قاطع است و قطعا دنيا به قبل از وضعيت فعلي بازنخواهد گشت.
