رونق بازار پس از شوكهاي جنگ
پس از هفتههايي از ركود و بيثباتي ناشي از آغاز جنگ ايران، امريكا و اسراييل بازارهاي مالي جهان بار ديگر نشانههايي از احيا و بازگشت اعتماد را بروز دادهاند. جديدترين آمارهاي منتشر شده نشان ميدهد كه شركتها و سرمايهگذاران بينالمللي با وجود تنشهاي ژئوپليتيكي، در حال بازگشت به انجام معاملات بزرگ هستند و ارزش كل تراكنشها رو به افزايش گذاشته است.
پس از هفتههايي از ركود و بيثباتي ناشي از آغاز جنگ ايران، امريكا و اسراييل بازارهاي مالي جهان بار ديگر نشانههايي از احيا و بازگشت اعتماد را بروز دادهاند. جديدترين آمارهاي منتشر شده نشان ميدهد كه شركتها و سرمايهگذاران بينالمللي با وجود تنشهاي ژئوپليتيكي، در حال بازگشت به انجام معاملات بزرگ هستند و ارزش كل تراكنشها رو به افزايش گذاشته است.
بر اساس آمار منتشرشده توسط LSEG، ارزش معاملات اعلامشده در سطح جهاني طي هفته دوم مارس به حدود ۳۹ ميليارد دلار افت كرده بود؛ رقمي كه كمترين ميزان ثبتشده از زمان اعلام تعرفههاي گسترده امريكا در «روز آزادسازي» در آوريل سال گذشته به شمار ميرود. اين كاهش قابلتوجه، به دنبال موج حملات امريكا و اسراييل به خاك ايران و ايجاد شوك در بازارهاي مالي جهاني رخ داده بود. با اين حال، دادهها حاكي از آن است كه روند نزولي چندان پايدار نمانده و بازارها با مجموعهاي از معاملات بزرگ دوباره جان گرفتهاند.
از ميانه ماه مارس، سلسلهاي از معاملات بزرگ، موتور اصلي رشد دوباره ارزش تراكنشهاي جهاني بوده است. در ميان اين معاملات، پيشنهاد ۶۸ ميليارد دلاري شركت پرشينگ اسكوئر براي خريد گروه موسيقي يونيورسال و همچنين ادغام ۴۵ ميليارد دلاري مككورميك و شركا با شركت يونيليور، از مهمترين موارد محسوب ميشوند.
بر اساس همين دادهها، طي چهار هفته منتهي به ۱۵ مارس، متوسط ارزش هفتگي ادغامها و تملكها در جهان به حدود ۱۱۷ ميليارد دلار رسيده است؛ نرخي كه از ميانگين هفتگي ۹۳ ميليارد دلاري ماههاي ژانويه و فوريه فراتر ميرود. اين جهش، به اعتقاد تحليلگران، بيانگر بازگشت نسبي آرامش به فضاي تصميمگيري شركتها و مديران ارشد است.
گيلرمو بايگوال، رييس مشترك جهاني ادغام و تملك در بانك سيتي، در گفتوگويي با رويترز توضيح ميدهد كه «اعتماد مديران عامل در هفتههاي اخير اندكي كاهش يافته، اما منطق اقتصادي و ضرورت انجام اين معاملات همچنان برقرار است.» او با اشاره به اينكه تنشهاي ژئوپليتيكي عموماً آثار كوتاهمدتي بر تصميمات كلان شركتها دارند، افزود: «در بلندمدت، نياز شركتها به افزايش مقياس، بالا بردن بهرهوري و تأمين مالي طرحهاي سرمايهاي، همچنان محرك اصلي انجام معاملات بزرگ خواهد بود.»
تأثير متفاوت تحولات سياسي بر مناطق مختلف
با وجود روند رو به بهبود در سطح جهاني، برخي مناطق آسيبپذيري بيشتري از خود نشان دادهاند. خليج فارس يكي از مناطقي است كه تحت تأثير مستقيم رويدادهاي اخير قرار گرفته است. بر اساس دادههاي LSEG، مجموع معاملات ادغام و اكتساب كه شامل شركتهاي هدف مستقر در خليج فارس بودهاند، در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۵ ميليارد دلار رسيده است؛ رقمي كه نسبت به سال گذشته كاهش چشمگير ۶۵ درصدي را نشان ميدهد. اين افت در حالي رخ داده كه تعداد كل اعلاميههاي معاملات تنها ۵ درصد افزايش يافته است.
در همين حال، تعداد معاملات اعلامشده در خليج فارس در ماه فوريه به ۷۰ مورد رسيد؛ رقمي كه طي پنج سال گذشته تنها يك بار از آن فراتر رفته بود. اما با آغاز تنشها، تعداد معاملات در ماه مارس به ۳۷ مورد سقوط كرد؛ پايينترين سطحي كه از آگوست ۲۰۲۵ تاكنون به ثبت رسيده است.
با وجود كاهش تعداد معاملات، برخي نهادهاي بزرگ منطقه همچنان نقش خريدار فعال را ايفا ميكنند. بر اساس گزارش LSEG، ارزش خريدهايي كه در آن نهادهاي خليج فارس به عنوان خريدار حضور داشتهاند، در شش هفته پس از آغاز جنگ ايران به ۱۷.۱ ميليارد دلار رسيده است. اين رقم در مقايسه با شش هفته پيش از آغاز درگيري، رشدي ۲۴۴ درصدي داشته، اما همچنان ۲۱ درصد كمتر از دوره مشابه در سال ۲۰۲۵ است.
نيمش خيرويا، رييس مشترك ادغام و اكتساب در منطقه اروپا، خاورميانه و آفريقا در گلدمن ساكس، با اشاره به كاهش معاملات كوچكتر ميگويد: «اين دسته از معاملات بيشتر تحت تأثير ابهامات ژئوپليتيك و شرايط اقتصاد كلان قرار گرفتهاند.» او تأكيد كرد كه رشد اخير عمدتاً ناشي از معاملات كلاني است كه از قبل در دست بررسي بوده و ارتباط مستقيمي با تحولات اخير ندارند.
كندشدن معاملات بازار سرمايه
در حالي كه معاملات ادغام و تملك روندي رو به بهبود دارد، بازارهاي سرمايه سهام مسير متفاوتي را تجربه كردهاند. دادههاي LSEG نشان ميدهد سرعت معاملات ECM پس از يك جهش قابل توجه دو هفتهاي، مجدداً كاهش يافته است. اين جهش در روزهاي ابتدايي پس از شروع درگيري رخ داد؛ زماني كه نزديك به ۵۰ ميليارد دلار معامله در بازارهاي جهاني انجام شد. با اين حال، مجموع ECM جهاني در سال منتهي به ۱۴ آوريل به ۲۱۵ ميليارد دلار رسيد كه نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۳۷ درصدي را نشان ميدهد.
واكنش بازارها به تنشهاي جديد
در آغاز هفته جاري، شاخصهاي سهام آتي امريكا در واكنش به افزايش تنشها ميان ايالات متحده و ايران با روندي نزولي معامله شدند. ماجرا پس از آن شدت گرفت كه نيروهاي امريكايي يك كشتي باري با پرچم ايران را در خليج عمان هدف قرار داده و توقيف كردند.شاخص آتي داو جونز با افت ۳۵۸ واحدي، حدود ۰.۷۲ درصد كاهش يافت. شاخص آتي S&P 500 نيز با ۰.۵۸ درصد كاهش و شاخص آتي Nasdaq-100 با افت ۰.۵۳ درصدي مواجه شد.
بر اساس گزارشها، اين اقدام پس از آن صورت گرفت كه ايران از حضور در دور تازه مذاكرات صلح در پاكستان كه به ابتكار ايالات متحده برنامهريزي شده بود، خودداري كرد. مقامهاي امريكايي اعلام كردهاند كه اين كشتي به دليل آنچه «سوابق فعاليت غيرقانوني تحت تحريم» عنوان شده، هدف عمليات قرار گرفته است.در همين حال، مقامهاي امريكايي هشدار دادهاند كه در صورت عدم حصول توافق، اقدامهاي بيشتري انجام خواهد شد. اين موضوع همزمان با پايان مهلت آتشبس ميان دو كشور كه قرار است اين هفته منقضي شود، نگرانيهايي درباره تشديد تنشها ايجاد كرده است.
در همين فضاي پرابهام، قيمت نفت خام در بازارهاي جهاني افزايش قابل توجهي را تجربه كرد. قيمت معاملات آتي وست تگزاس اينترمديت با ۸ درصد رشد به ۹۰.۵۴ دلار رسيد و شاخص بينالمللي برنت نيز با افزايش ۶ درصدي در سطح ۹۶.۵۰ دلار قرار گرفت. تحليلگران اين افزايش را واكنشي مستقيم به نگرانيهاي مربوط به وضعيت امنيتي خطوط كشتيراني در تنگه هرمز ارزيابي كردهاند.
عملكرد وال استريت
بازارهاي سهام امريكا طي هفته گذشته عملكردي بسيار مثبت داشتهاند. شاخصهاي S&P 500 و Nasdaq Composite پس از اعلام آتشبس ميان ايران و لبنان و بازگشايي موقت تنگه هرمز به ركوردهاي جديد رسيدند. هرچند كه محدوديتهاي تازه در روزهاي اخير بار ديگر فضاي بازار را تحت تأثير قرار داده است.
S&P 500 طي هفته گذشته ۴.۵ درصد رشد كرد و Nasdaq Composite نيز با صعود ۷.۲ درصدي موفق شد سيزدهمين جلسه معاملاتي متوالي رشد خود را به ثبت برساند؛ ركوردي كه از سال ۱۹۹۲ تاكنون تكرار نشده بود.با اين حال، برخي كارشناسان نسبت به آينده نزديك بازار محتاط ماندهاند. پيتر بوكوار، مدير ارشد سرمايهگذاري در OnePoint BFG، در يادداشتي خطاب به سرمايهگذاران هشدار داده كه بازار در وضعيت «بيشخريد» قرار دارد و ادامه تنشها ميتواند روند صعودي اخير را متوقف كند. او ميگويد: «اكنون پرسش اصلي اين است كه بازارها در روز دوشنبه تا چه ميزان عقبنشيني خواهند كرد؛ مگر آنكه تحولات جديدي مسير رويدادها را تغيير دهد.»
