دلار بخریم یا بفروشیم؟ / بهترین سناریوی قیمت دلار در صورت آزادسازی منابع ارزی
در بحبوحه پایان آتشبس و احتمال مذاکرات، الجزیره در گزارشی مجموع داراییهای مسدودشده ایران را بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار تخمین زده است. آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است اگر این داراییها آزادسازی و بهدرستی مدیریت شوند، قیمت دلار با فرض بهترین سناریوها ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان خواهد بود.
سالهاست به دلیل تحریمهای گسترده، بخش قابل توجهی از داراییهای ایران در خارج از کشور مسدود است. در گزارشی از الجزیره، مجموع این داراییها حدود ۱۰۰ میلیارد دلار تخمین زده شده؛ رقمی که کارشناسان آن را معادل سه برابر درآمد سالانه کشور از فروش نفت و گاز میدانند. این حجم عظیم از سرمایه، به ویژه برای کشوری که زیر فشارهای اقتصادی قرار دارد، پتانسیل بالایی برای کمک به ثبات اقتصادی و بازسازی دارد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند بازیابی این منابع میتواند برای ایران در کنترل نوسانات ارزی، جلوگیری از شوکهای اقتصادی و تأمین نقدینگی مورد نیاز برای بازسازی پس از جنگ، نقشی حیاتی ایفا کند. پرسش اینجاست که این داراییها چگونه باید مدیریت شوند تا بیشترین منفعت را برای کشور به ارمغان آورند و قیمت دلار را به عنوان لیدر بازارهای مالی مدیریت کند؟
آزادسازی منابع ارزی، به طور مستقیم بر قیمت دلار اثرگذار است
در همین راستا، آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی، با اشاره به اهمیت داراییهای مسدودشده ایران به تجارتنیوز گفت: «آزادسازی این منابع میتواند بهصورت مستقیم بر کنترل قیمت دلار و بازار ارز تأثیرگذار باشد.»
دسترسی بانک مرکزی به منابع ارزی بیشتر، با اثرگذاری بر پایه پولی به کنترل قیمت دلار کمک میکند
او با تشریح نحوه ارزشگذاری پایه پولی توضیح داد: «یکی از مهمترین مسائل در این زمینه بحث پایه پولی است. وقتی نقدینگی اعلامشده از سوی بانک مرکزی بر پایه داراییهای ارزی محاسبه میشود، افزایش داراییهای پایه، مثلاً از ۱۰۰ میلیارد دلار به ۲۰۰ میلیارد دلار، میتواند باعث کاهش نسبت ارزش ریال در برابر ارز خارجی و کنترل رشد قیمت دلار شود.»
پشتوانه دلاری قوی به بانک مرکزی این امکان را میدهد تا منابع لازم برای تزریق در طرحهای توسعهای را فراهم کند
پورکار با اشاره به اینکه آزادسازی منابع ارزی ایران نهتنها در کنترل نقدینگی، بلکه در رونقبخشی به صنایع نیز نقش مهمی دارد، خاطرنشان کرد: «باید توجه داشت که پشتوانه دلاری قوی به بانک مرکزی این امکان را میدهد تا منابع لازم برای تزریق در طرحهای توسعهای را فراهم کند و از این طریق، سرعت بازسازی صنایع و کارخانههایی که در جنگ اخیر آسیب دیدهاند، افزایش یابد.»
اگر منابع ارزی آزاد و به درستی مدیریت شوند، میتوانند در کنترل نقدینگی، جلوگیری از بروز شوکهای اقتصادی و بازسازی بخشهای آسیبدیده تأثیر قابل توجهی داشته باشند
این کارشناس بازارهای مالی با تاکید بر اینکه تصمیمگیری در خصوص نحوه هزینهکرد این داراییها اهمیت زیادی دارد، گفت: «آزادسازی منابع مسدودشده میتواند دو اثر مجزا داشته باشد؛ یک تأثیر اولیه که شوک کوتاهمدت بر بازارهای مالی ایجاد میکند و یک تأثیر ثانویه که کاملاً وابسته به مدیریت هوشمند نقدینگی و داراییهاست.»
او در ادامه افزود: «اگر این منابع به درستی مدیریت شوند، میتوانند در کنترل نقدینگی، جلوگیری از بروز شوکهای اقتصادی و حتی بازسازی بخشهای آسیبدیده کشور تأثیر قابل توجهی داشته باشند.» پورکار همچنین هشدار داد که در صورت مدیریت نادرست، همه دستاوردهای احتمالی این آزادسازی از بین خواهد رفت و بازارها به وضعیت پیشین بازمیگردند.
بهترین سناریوی کوتاهمدت برای دلار در صورت آزادسازی منابع ارزی و مدیریت درست منابع، رقم ۱۲۰ هزار تومان است
اما در صورت توافق و آزادسازی داراییهای بلوکه شده، دلار تا چه قیمتی پایین میآید؟ پورکار در پاسخ به این پرسش گفت: «با فرض بهترین سناریوها فکر نمیکنم قیمت دلار پایینتر از ارقام ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان کاهش یابد.»
او دلیل این پیشبینی را حجم نقدینگی اعلامی توسط بانک مرکزی (بالغ بر ۱۴ هزار همت تا مرداد و شهریور ۱۴۰۴) و پاسخگویی به تقاضای بانکها و عملیات بازار باز دانست و افزود: «در کوتاهمدت قیمت کمتر از ۱۲۰ هزار تومان را نخواهیم دید مگر اینکه در بلندمدت، رشد نقدینگی مدیریت شود و دارایی بلوکه شده بتواند پایه پولی نقدینگی بانک مرکزی را بالا ببرد.»
اگر در پی توافق و آزادسازی ارزی، رشد و شکوفایی اقتصادی داشته باشیم طبیعتا قدرت ریال افزایش مییابد
این کارشناس بازارهای مالی در خصوص توصیه به افرادی که دلار دارند، گفت: «نگهداری یا فروش دلار توسط افراد، وابسته به نگاه آنهاست و اینکه در آینده چگونه تصمیمگیری میشود، به هیچ عنوان قابل پیشبینی نیست؛ اما اگر در پی توافق و آزادسازی ارزی، رشد و شکوفایی اقتصادی داشته باشیم طبیعتا قدرت ریال افزایش مییابد. بنابراین تبدیل دلار به ریال میتواند گزینه بسیار بهتری باشد.»
نگهداری دارایی دلاری بهترین تصمیم است
او در ادامه افزود: «افرادی که دیدگاه کوتاهمدت نسبت به دارایی دلاری و قصد نوسانگیری دارند نیز باید بر اساس پیشبینی خود پیش بروند. عدهای هم هستند که معتقد به آزادسازی نیستند. اما با توجه به اخبار و رویدادهایی که در میدان مشاهده میکنیم به نظر من بهترین تصمیم در شرایط فعلی نگهداری و حفظ دارایی دلاری است.»
