اقتصاد ديجيتال زير سايه محدوديت اينترنت
با تداوم محدوديت اينترنت بينالملل، كسبوكارهاي ديجيتال با افت چشمگير درآمد و اختلال در فعاليت روبرو شدهاند؛ اين در حالي است كه مسوولان با وعده ارايه بستههاي حمايتي و بازگشت دسترسي بدون تبعيض، تلاش دارند بخشي از نگرانيها درباره آينده اقتصاد ديجيتال را كاهش دهند.
با تداوم محدوديت اينترنت بينالملل، كسبوكارهاي ديجيتال با افت چشمگير درآمد و اختلال در فعاليت روبرو شدهاند؛ اين در حالي است كه مسوولان با وعده ارايه بستههاي حمايتي و بازگشت دسترسي بدون تبعيض، تلاش دارند بخشي از نگرانيها درباره آينده اقتصاد ديجيتال را كاهش دهند. به گزارش ايسنا، بهدنبال تجاوز رژيم صهيونيستي و امريكا به كشورمان، دسترسي به اينترنت بينالملل از روز نهم اسفندماه و با تصميم مراجع ذيصلاح با محدوديتهايي مواجه شد؛ موضوعي كه با وجود برقراري آتشبس همچنان ادامه دارد و كسبوكارهاي كوچك و بزرگ فعال بر بستر اينترنت را با چالشهايي روبرو كرده است. بدون ترديد، كسبوكارهاي اينترنتمحور بيشترين آسيب را از اين شرايط متحمل شدهاند؛ كارشناسان ميگويند بخشي از تبعات قطع اينترنت، كوتاهمدت و ملموس است، اما پيامدهاي مهمتر آن در كاهش درآمد و از دسترفتن بازار شركتهاي فعال در فضاي ديجيتال آشكار ميشود؛ بهگونهاي كه برآوردها از افت حداقل ۵۰ درصدي درآمد برخي كسبوكارها حكايت دارد. در پي اين شرايط، با اذعان مسوولان به خسارتها، مقرر شد تسهيلاتي به ارزش ۲ هزار ميليارد تومان براي حمايت از كسبوكارهاي اقتصاد ديجيتال اختصاص يابد. هدف از اين بسته حمايتي، تداوم فعاليت، حفظ اشتغال و تقويت ظرفيتهاي توسعهاي شركتهاي دانشبنيان و نوآور اعلام شده است. مطابق اين تفاهمنامه، شناسايي شركتهاي مشمول، ارزيابيهاي فني، اقتصادي و مالي و همچنين نظارت بر نحوه تخصيص و مصرف اين تسهيلات، بهطور مشترك توسط وزارت ارتباطات و صندوق نوآوري و شكوفايي انجام خواهد شد. از سوي ديگر، اعلام شد كه بهمنظور حمايت از اعضاي اتاق بازرگاني تهران در تعطيلات نوروز و در پي محدوديتهاي ناشي از شرايط جنگي، امكان دسترسي به اينترنت بينالملل در محل اتاق فراهم شده است تا اعضا با ثبت درخواست بتوانند از اين خدمت بهرهمند شوند. فرشيد شكرخدايي، رييس كميسيون سرمايهگذاري اتاق ايران، در اين خصوص توضيح داد كه در حال حاضر امكان اتصال تلفنهاي همراه تجار به اينترنت بينالملل فراهم نيست و تنها دسترسي از طريق اتاق تهران امكانپذير است. درباره برنامه دولت براي حمايت از كسبوكارهاي اينترنتي، فاطمه مهاجراني، سخنگوي دولت اعلام كرده است كه با هماهنگي ميان وزارت كار، معاونت علمي و فناوري رياستجمهوري و وزارت ارتباطات، بستهاي براي حمايت اضطراري از شركتها بهويژه شركتهاي دانشبنيان تدوين شده است. به گفته او، اين بسته شامل حمايت از شركتهايي است كه با توقف يا كاهش عرضه يا تقاضا مواجه شدهاند و همچنين بستههاي تقويت تقاضا براي خدمات و زيرساختها و برنامه تأمين زيرساختهاي برق مورد نياز شركتها را دربر ميگيرد. ميزان خسارات چقدر است؟ با تداوم محدوديتها، هنوز رقم نهايي خسارات اعلام نشده است. با اين حال، احسان چيتساز- معاون سياستگذاري و برنامهريزي توسعه فاوا و اقتصاد ديجيتال وزارت ارتباطات- ضمن اشاره به ارزيابي هفتگي خسارات، گفته است: «در جريان جنگ ۱۲ روزه، در هسته اقتصاد ديجيتال روزانه حدود ۵۰۰ ميليارد تومان و در لايههاي دو و سه حدود ۲ همت زيان به كسبوكارها وارد شده است.» او تأكيد كرد كه اندازهگيري خسارات بر اساس صورتهاي مالي شركتها و شاخصهاي اقتصاد ديجيتال ادامه دارد و پس از تكميل با همكاري مركز آمار ايران، رقم نهايي منتشر خواهد شد. به گفته مسوولان، اينترنت يك امتياز نيست بلكه زيرساخت حياتي اقتصاد محسوب ميشود. ساماندهي فريلنسرها براي رفع محدوديت از سوي ديگر، در سومين نشست مشترك فعالان اقتصاد ديجيتال در سال ۱۴۰۵ كه با ميزباني سازمان نظام صنفي رايانهاي تهران برگزار شد، يكي از موضوعات مهم، وضعيت فريلنسرها در شرايط قطع اينترنت بود. در اين نشست اعلام شد كه ساماندهي فريلنسرها از طريق سازمان نصر در دستور كار قرار گرفته تا دسترسي آنها به اينترنت بينالملل هرچه سريعتر برقرار شود. محسن پاشا، سرپرست معاونت امنيت مركز ملي فضاي مجازي، نيز از تلاش براي بازگشايي IP كسبوكارها و تمركز بر بهبود زيرساخت شبكه خبر داد. اقتصاد ديجيتال زير سايه محدوديت اينترنت او گفت: فهرست كسبوكارهاي مشمول از پنج نهاد اصلي از جمله سازمان نصر و اتاق بازرگاني دريافت شده و روند اتصال آنها در حال پيگيري است. به گفته او، رايزني براي بازگشايي IPهاي ضروري عمومي نيز ادامه دارد و هدف، تداوم فعاليت كسبوكارها در كنار مديريت مخاطرات است. بررسيها نشان ميدهد كه هرچند دسترسي كاربران به اينترنت بينالملل همچنان با محدوديت همراه است، اما طي روزهاي اخير گزارشهاي غيررسمي از رفع محدوديت براي برخي وبسايتهاي تخصصي، علمي و دانشگاهي منتشر شده است؛ موضوعي كه هنوز از سوي مراجع رسمي تأييد نشده و ظاهرا اين روند بر اساس فهرستهاي تأييدشده ادامه مييابد. بهطور مثال وزير علوم در تازهترين اظهارات خود گفته است با وزارت ارتباطات همكاري گستردهاي دارند تا ضمن رعايت جنبههاي امنيتي، بتوانند سرويسهاي اينترنت را با پهناي مناسب در اختيار دانشگاهيان قرار دهند و در اين زمينه نيز بايد بستههاي رايگان در نظر گرفته شود. بخشي از اين همكاري اجرايي شده ولي بستههاي رايگان هنوز اجرايي نشده است ولي توافقات صورت گرفته است. اقدامات وزارت ارتباطات براي حفظ پايداري خدمات سيد ستار هاشمي، وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات، نيز با اشاره به اقدامات انجامشده در اين دوره تصريح كرد كه تلاش شده هيچگونه اختلالي در زندگي مردم ايجاد نشود و خدماتي همچون بانك، پست و ساير سرويسهاي الكترونيك بهصورت پايدار ارايه شود. او تأكيد كرد: اگرچه ملاحظات امنيتي قابل توجه است، اما دسترسي همه مردم بدون طبقهبندي و ليست سفيد بايد فراهم شود. اينترنت طبقاتي موضوعيتي ندارد و دسترسي باكيفيت به شبكه جهاني، حق همه مردم است. وزير ارتباطات ابراز اميدواري كرد كه اين هدف در كوتاهترين زمان ممكن محقق شود.
