اسكان ۲۱۰۰ خانوار جنگزده در هتلهاي تهران
در ميانه بحراني كمسابقه كه صدها نقطه از پايتخت را درگير كرده بود، مديريت شهري تهران تلاش كرد زندگي در شهر از حركت نايستد، از اسكان هزاران خانوار در هتلها تا بازسازي دهها هزار واحد مسكوني، از فعاليت شبانهروزي مترو تا پذيرش دهها هزار نفر در مددسراها.
در ميانه بحراني كمسابقه كه صدها نقطه از پايتخت را درگير كرده بود، مديريت شهري تهران تلاش كرد زندگي در شهر از حركت نايستد، از اسكان هزاران خانوار در هتلها تا بازسازي دهها هزار واحد مسكوني، از فعاليت شبانهروزي مترو تا پذيرش دهها هزار نفر در مددسراها. حالا شهردار تهران با ارايه جزييات اين اقدامات، تصويري از يك شهر در حال مقاومت و بازسازي ارايه ميدهد؛ شهري كه به گفته او حتي در جنگ هم تعطيل نشد. عليرضا زاكاني، شهردار تهران، با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه، اين رخداد را «يك تجربه ارزشمند در عرصه مديريت بحران» توصيف كرد و گفت: اين جنگ براي مديريت شهري تهران يك تجربه ارزشمند در عرصه مديريت بحران شد. در جنگ رمضان نيز از همان روز نخست، كار و وظيفه ما كاملاً مشخص بود.
او تأكيد كرد كه با وجود شرايط جنگي، روند عادي زندگي شهري متوقف نشد، و نكته مهم اينكه شرايط جنگي به هيچوجه منجر به تعطيلي امور جاري شهر نشد و حتي خدمات شهري مانند گلكاري ميادين براي استقبال از عيد نوروز نيز طبق برنامه پيش رفت.
شهر بدون توقف؛ از مترو تا خدمات شهري
به گفته شهردار تهران، در جريان اين بحران، تمام بخشهاي خدماتي شهر فعال باقي ماندند. او توضيح داد: ماموريت ذاتي آتشنشاني مديريت بحران در شهر است، اما همزمان مديريت بحران ناشي از آسيبديدگي ۶۲۴ نقطه مورد حمله از شهر تهران در جنگ رمضان را نيز عهدهدار بود. زاكاني به تلاش نيروهاي خدمات شهري نيز اشاره كرد: پاكبانان و نيروهاي خدمات شهري نيز در اين مدت بدون وقفه به ماموريت خود ادامه دادند. او همچنين از فعاليت بدون توقف مترو خبر داد: در جنگ رمضان متروي تهران تعطيل نشد و حتي برخي روزها به صورت ۲۴ ساعته فعال بود.
ادامه پروژههاي عمراني در دل بحران
با وجود شرايط جنگي، پروژههاي عمراني نيز متوقف نشدند. شهردار تهران تأكيد كرد: همين حالا در زير زمين مشغول حفاري تونلهاي مترو هستيم و هفته آتي يك ايستگاه جديد مترو افتتاح خواهد شد. او همچنين افزود: به زودي شاهد افتتاح بزرگراه شوشتري به طول ۹.۲ كيلومتر خواهيم بود. شهرداري تهران كار معمول خود را انجام ميدهد و در كنار آن... خدمترساني به مردم را در حوزه مديريت بحران نيز دنبال ميكند.
ابعاد خسارت؛ از آسيب جزیي تا تخريب كامل
زاكاني با ارايه آماري از خسارات، ابعاد بحران را تشريح كرد: در آن مقطع ۸۵۲۰ واحد آسيب ديد كه از اين تعداد ۵۳۰۰ واحد آسيب جزئي داشت، ۲۵۰۰ واحد نيازمند تعميرات متوسط بود و حدود ۶۵۲ واحد نيز بهطور كامل تخريبي و نيازمند نوسازي بود. او درباره روند بازسازي افزود: ممكن است ساخت ۶۵۲ واحد تخريبي دو سال به طول بينجامد اما براي خانوادههاي اين واحدها يا منزل اجاره كرديم يا تسهيلات در اختيارشان قرار داديم. در ادامه نيز به خسارات جنگ رمضان اشاره كرد: در اين جنگ ۶۲۴ نقطه تهران مورد هجوم بود كه ۴۰ هزار و ۳۰۰ واحد مسكوني را در بر ميگرفت.
اسكان اضطراري ۴۱ هتل براي هزاران خانوار
يكي از مهمترين اقدامات مديريت شهري، اسكان اضطراري آسيبديدگان بود. زاكاني در اين باره گفت: خانوادههاي آسيبديده در ۴۱ هتل سطح شهر تهران اسكان داده شدند. او با ارايه آمار دقيقتر افزود: از اين تعداد، حدود ۲۱۰۰ خانوار اكنون در هتلها ساكن هستند و حدود ۳۰۰ و اندي خانوار نيز از هتل ترخيص شدهاند. شهردار تهران همچنين به نقش مردم در اين بحران اشاره كرد: برخي از ساكنان محلات مانند جواديه، آسيبديدگان جنگ را به خانههاي خود بردند. و نمونهاي از مشاركت مردمي را اينگونه بيان كرد: يك پزشك متعهد نيز گفت ۵۰ خانه براي ۵۰ خانوار جنگزده اجاره ميكنم.او اين اقدامات را نشانه «روحيه ايثار و همبستگي» دانست.
مدل حمايت مالي از تعمير تا نوسازي كامل
زاكاني درباره نحوه حمايت مالي از شهروندان توضيح داد: در تعميرات متوسط، كار را دو بخش كرديم؛ خسارتهاي زير ۵۰۰ ميليون تومان را خود خانوار ميتواند انجام دهد و شهرداري پس از كارشناسي تسويه ميكند. او ادامه داد: خسارتهاي بالاي ۵۰۰ ميليون تومان از طريق پيمانكار عمومي انجام ميشود. در حوزه مقاومسازي نيز تأكيد كرد: مقاومسازي امري حساس است و بايد توسط شركتهاي داراي گريد يك انجام شود. شهردارتهران توصيه مهمي به شهروندان داشت و گفت: توصيه ما به شهروندان اين است كه به جاي مقاومسازي، به سمت تخريب و نوسازي بروند تا خيالشان آسوده باشد. او در نهايت تصريح كرد: مردم نبايد بابت آسيب خانههايشان هيچ هزينهاي بپردازند.
حمايت از اسكان و معيشت خانوارها
شهردار تهران درباره حمايتهاي مربوط به اجاره مسكن گفت: يا شهرداري مستقيماً براي آنان خانه اجاره ميكند يا پول اجاره را به آنان ميدهد. او ميزان اين كمكها را چنين اعلام كرد: ميانگين پرداختي ما در جنگ رمضان ۲ ميليارد تومان رهن و ۴۰ ميليون تومان اجاره ماهيانه است. زاكاني در حوزه تأمين لوازم زندگي نيز افزود: سال گذشته به خانوادههاي آسيب ديده ۲۵۰ ميليون تومان هديه نقدي داديم، امسال نيز اين مبلغ به ۴۰۰ ميليون تومان افزايش يافته است.
مديريت كلانشهر در شرايط بحران
زاكاني با اشاره به جمعيت تهران گفت: تهران ۹ ميليون و ۷۰۰ هزار نفر جمعيت ثابت دارد و روزانه ۴ ميليون نفر نيز به آن سفر ميكنند. او همچنين افزود: در جنگ ۱۲ روزه، ۹۵ درصد آسيبها مربوط به تهران بود. به گفته شهردار تهران، تجربه تهران به الگويي براي ساير شهرها تبديل شده است، دولت ابلاغيهاي صادر كرد كه در كلانشهرهاي بالاي يك ميليون نفر از تجربه شهرداري تهران بهرهگيري شود.
تأمين مايحتاج و پايداري بازار
در حوزه معيشت، شهرداري اقداماتي براي تأمين كالاهاي اساسي انجام داد. زاكاني گفت: به دولت اعلام كرديم كه تا سه ماه مايحتاج ضروري مردم را انباشت ميكنيم. او درباره وضعيت مراكز توزيع افزود: در اين ايام ۳۱۵ ميدان ميوه و ترهبار و ۵۶ فروشگاه زنجيرهاي فعال بودند. زاكاني توضيح داد: ۳ شعبه تعطيل شد اما ۵۳ فروشگاه باز بودند و به مردم خدمترساني ميكردند.
ثبت تاريخ؛ از تخريب تا موزه
شهردار تهران در بخش ديگري از سخنان خود به حفظ برخي نقاط آسيبديده اشاره كرد: برخي از ساختمانهاي تخريبشده بايد به صورت موزه حفظ شوند. او تأكيد كرد: اين نقاط سند جنايت امريكاست و بايد به عنوان بخشي از تاريخ مقاومت ملت ايران نگهداري شود.
مددسراها؛ پناهگاه ۵۰ هزار نفر
در كنار همه اقدامات، خدمات اجتماعي نيز ادامه داشت. عبدالمجيد رحماني، مديرعامل سازمان رفاه شهرداري تهران، اعلام كرد: ۵۰ هزار مورد پذيرش در مددسراهاي سطح شهر تهران در ايام جنگ رمضان داشتيم. او توضيح داد: بخشي از اين آمار مربوط به پذيرشهاي مستمر و روزانه افرادي است كه صبحها... خارج شده و مجدداً مراجعه كردهاند. رحماني همچنين تأكيد كرد: تمامي مددسراها به صورت ۲۴ساعته فعال بودهاند. مديرعامل سازمان رفاه شهرداري تهران افزود: تمامي امكانات اسكان، پذيرايي و خدمات حمايتي... بدون هيچگونه وقفه و با حداكثر ظرفيت ارايه شده است. آنچه از مجموع اين گزارش برميآيد، تصويري از شهري است كه در اوج بحران تلاش كرده همزمان چند جبهه را مديريت كند؛ از امدادرساني فوري و اسكان اضطراري گرفته تا بازسازي بلندمدت و حفظ جريان عادي زندگي. شهردار تهران با تأكيد بر مسووليتپذيري مديريت شهري، بارها بر يك نكته كليدي تأكيد كرد: اينكه مردم نبايد هزينهاي بابت اين بحران بپردازند. در كنار اين رويكرد، مشاركت مردمي و همبستگي اجتماعي نيز نقشي تعيينكننده در عبور از بحران ايفا كرده است. تهران حالا نه فقط در حال بازسازي فيزيكي، بلكه در حال بازتعريف تجربهاي از مديريت بحران است؛ تجربهاي كه به گفته مسوولان، ميتواند الگويي براي ساير شهرهاي كشور نيز باشد.
