بلاتكلیفي ادامهدار در بازار سرمايه
همچنان كشور در وضعيت آتش بس به سر ميبرد و به عقيده كارشناسان همچنان وضعيت سياسي كشور در هالهاي از ابهام قرار دارد و مشخص نيست تا پايان آتش بس يا حتي پس از آتش بس چه اتفاقي براي كشور رخ دهد. همين موضوع باعث شده كه بازارهاي مالي كشور نيز همچنان در سايه حركت كنند و سرمايهگذاران در تمامي بازارها با احتياط معاملات خود را انجام بدهند.
همچنان كشور در وضعيت آتش بس به سر ميبرد و به عقيده كارشناسان همچنان وضعيت سياسي كشور در هالهاي از ابهام قرار دارد و مشخص نيست تا پايان آتش بس يا حتي پس از آتش بس چه اتفاقي براي كشور رخ دهد. همين موضوع باعث شده كه بازارهاي مالي كشور نيز همچنان در سايه حركت كنند و سرمايهگذاران در تمامي بازارها با احتياط معاملات خود را انجام بدهند.
بررسي وضعيت معاملات در بازارهاي مختلف ازجمله مسكن و خودرو نشان ميدهد كه از آغاز جنگ تا به امروز همچنان اين تقريبا راكد به سر ميبرد و همانند سالهاي اخير در آستانه سال نو خبري از معاملات پرشور نبود و بازارها بيرمق بودند. بازار سرمايه نيز چنين شرايطي دارد، درست است كه معاملات بازار سهام تعطيل است و تنها صندوقهاي درآمدهاي ثابت و صندوقهاي طلا اين روزها معامله انجام ميدهند اما بازهم شاهد احتياط بسيار سنگين در بازار هستيم و به نوعي سرمايهگذاران به دنبال ريسك كمتر، سود بيشتر و حفظ سرمايههاي خود هستند. بسته بودن بازار سهام از نهمين روز اسفند ماه تا به امروز در همين راستا يعني كاهش ريسك سرمايهگذاران، حفظ سرمايههاي آنها و حفظ سود بود و شرايط آتش بس نيز همچنان شاهد تعطيلي ادامهدار بازار هستيم و به گفته بسياري از تحليلگران احتمالا اين روند تا زماني كه سايه و ريسك جنگ از روي كشور برداشته شود ادامه خواهد داشت.
صندوقها در يك نگاه
صندوقهاي بورسي طي روزهاي اخير روند نسبتا قابل قبولي داشتند. بسياري از كارشناسان پيش بيني ميكردند كه بازگشايي صندوقها شاهد سقوط يكپارچه بازار باشيم، اما ريزش بازار يكپارچه نبود و آرام آرام و نوسانير روبه پايين را تجربه كردند.
معاملات صندوقهاي درآمد ثابت در بازار روز چهارشنبه با شروعي نه چندان اميدواركننده همراه شد؛ وضعيتي كه از همان دقايق ابتدايي نشان ميداد سرمايهگذاران حقيقي رويكردي محتاطانه و حتي متمايل به خروج از اين بازار اتخاذ كردهاند. بررسي دادههاي ثبت شده در ساعت 07: 9 حاكي از آن بود كه معاملات با حجم اوليه ۵۹.۱ ميليون واحد و ارزشي معادل ۱۶۸.۸ ميليارد تومان آغاز شد. اما مهمترين نكته در شروع معاملات، ثبت حدود ۲۲.۱ ميليارد تومان خروج پول حقيقي بود؛ عددي كه نشانهاي از برتري سمت عرضه و احتياط بالاي معاملهگران حقيقي در ابتداي بازار محسوب ميشود.
نسبت خريدار به فروشنده حقيقي در آغاز معاملات عدد منفي ۰.۴۲ بود؛ موضوعي كه نشاندهنده سنگيني محسوس فروش حقيقيها نسبت به خريد آنهاست. اين روند زماني مشهودتر ميشود كه سرانه معاملات نيز مورد بررسي قرار بگيرد. سرانه خريد حقيقيها ۸۶.۳ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۲۰۹.۱ ميليون تومان گزارش شد؛ اختلافي قابلتوجه كه از قدرت بيشتر عرضهكنندگان حقيقي و تمايل بالاتر براي نقد كردن واحدهاي صندوق حكايت دارد.
در بررسي ساختار معاملات، مشخص شد كه حقيقيها ۴۸.۵۸ درصد از ارزش خريد و ۶۱.۶۷ درصد از ارزش فروش را به خود اختصاص دادهاند. اين در حالي است كه حقوقيها حضور فعالتري در سمت خريد داشتند و ۴۰.۴ درصد از ارزش خريد و تنها ۲۷.۲۹ درصد از ارزش فروش را ثبت كردند. اين رفتار، تقابل آشكار ديدگاه حقيقيها و حقوقيها در ابتداي معاملات را به تصوير ميكشد؛ جايي كه معاملهگران حقوقي همچنان صندوقهاي درآمد ثابت را گزينهاي قابل اتكا براي سرمايهگذاري ميدانند، اما حقيقيها تحت تأثير فضاي پرريسك بازار، ترجيح به خروج موقت سرمايه دارند.
هرچند تعداد خريداران حقيقي با ۹۵۰ نفر بيش از فروشندگان حقيقي با ۴۹۸ نفر بود، اما وزن سنگين سرانه فروش موجب شد فشار عرضه در بازار باقي بماند. مجموع اين عوامل باعث شد آغاز معاملات روز چهارشنبه براي صندوقهاي درآمد ثابت با نوسان منفي و خروج نقدينگي حقيقي توأم باشد.
با گذشت حدود ۳۵ دقيقه از شروع بازار، روند ورود و خروج پول در صندوقها شكل مشخصتري به خود گرفت. بررسيها نشان داد صندوق «ساحل» بيشترين خروج پول را تجربه كرده و بيش از ۱۷۵ ميليارد تومان خروج سرمايه از آن ثبت شده است. در نقطه مقابل، صندوق «دارا» با ثبت بيش از ۱۴۲ ميليارد تومان ورود پول، در صدر ليست صندوقهاي مورد توجه سرمايهگذاران قرار گرفت.
در ساعت 10:05 بازار شاهد تغيير جهت جريان پول بود. برخلاف دقايق نخست، اينبار بيش از ۱۱۹ ميليارد تومان ورود پول به صندوقهاي درآمد ثابت ثبت شد. اين چرخش مثبت پس از يك «رنج منفي» در جريان ورود پول حقيقي قابلتوجه بود و نشان داد بخشي از معاملهگران دوباره به سمت اين صندوقها متمايل شدهاند. ارزش معاملات نيز تا اين لحظه از ۲.۴ همت عبور كرد. همزمان، اخبار جديدي درباره دور دوم مذاكرات منتشر شد كه موجب اصلاح قيمت جهاني نفت و رشد قيمت طلا شد. با وجود اين تحولات بينالمللي، رفتار سرمايهگذاران در صندوقهاي درآمد ثابت هنوز واكنش معناداري نسبت به تغييرات بازار جهاني نشان نداده بود.
در ساعت 10:15 دوباره همان روند گزارش شد، بيش از ۱۱۹ ميليارد تومان ورود پول به صندوقهاي درآمد ثابت. مجموع ارزش معاملات همچنان بيش از ۲.۴ همت بود. بهرغم روند صعودي طلا و اصلاح قيمت نفت، صندوقها هنوز تحت تأثير مستقيم تحولات جهاني قرار نگرفته بودند؛ موضوعي كه بيانگر فاصله زماني واكنش بازار داخلي نسبت به متغيرهاي بينالمللي است.
تا ساعت 10:30 حجم ورود پول به صندوقهاي درآمد ثابت از ۴۴۰ ميليارد تومان عبور كرد. اما در همين لحظه نيز نسبت خريدار به فروشنده حقيقي همچنان منفي ۱.۱ درصد گزارش شد كه نشان ميدهد فشار فروش حقيقيها بهطور كامل كاهش نيافته است.
در بخش بررسي حباب قيمتي صندوقها، صندوق «اصيل» بيشترين حباب مثبت را با حدود ۳ درصد ثبت كرد. در مقابل، صندوق «آساميد» با حباب منفي ۱۵ درصد و صندوق «رايگان» با حباب منفي ۱.۶ درصد بيشترين فاصله منفي قيمت را از NAV خود داشتند. تنها صندوق «ماكان» بود كه در بخش درصد آخرين قيمت، عدد منفي نزديك به صفر (۰.۰۱ درصد-) را ثبت كرد.
در همين بازه زماني بيشترين ارزش خريد حقيقي با بيش از ۱.۹ همت و سهم ۵۴ درصد مشاهده شد؛ نشانهاي از افزايش تدريجي علاقه سرمايهگذاران حقيقي نسبت به ساعات اوليه بازار. در ساعت 23: 11 ورودي پول به صندوقهاي درآمد ثابت به ۵۲۸ ميليارد تومان رسيد و ارزش معاملات نيز از ۶ همت عبور كرد. در همين زمان صندوق دارا بار ديگر ركورد زد و با بيش از ۵۵۳ ميليارد تومان ورود پول، پيشتاز صندوقها بود. در نقطه مقابل، صندوق ساحل همچنان با خروج بيش از ۱۷۷ ميليارد تومان در صدر صندوقهاي داراي خروج سرمايه قرار گرفت. در پايان معاملات روز چهارشنبه، صندوقهاي درآمد ثابت عملكردي قدرتمند از خود به جا گذاشتند. مجموع ورود پول در اين بازار از ۱.۵ همت عبور كرد؛ عددي كه بيانگر تغيير كامل جو بازار نسبت به آغاز معاملات بود. ارزش كل معاملات نيز به بيش از ۱۷ همت رسيد كه براي صندوقهاي درآمد ثابت رقم قابلتوجهي محسوب ميشود.
در پايان، ارزش خريد حقوقيها بيش از ۶۶ درصد بود؛ موضوعي كه نشان ميدهد بازيگران بزرگ بازار نقش پررنگي در تثبيت جريان ورودي داشتهاند. همچنين نسبت خريدار به فروشنده حقيقي از وضعيت منفي صبحگاه فاصله گرفت و عدد مثبت یک ثبت شد.در ميان صندوقها، «دارا» با بيش از ۷۰۰ ميليارد تومان ورودي پول، بيشترين جذب سرمايه را به ثبت رساند. از سوي ديگر «ساحل» همچنان در صدر جدول خروج پول قرار گرفت و بيش از ۱۷۴ ميليارد تومان خروج سرمايه را تجربه كرد.در پايان معاملات، صندوق «آتيه ملت» با رشد روزانه ۲.۷ درصدي مورد توجه قرار گرفت و حبابي حدود ۴ درصدي را ثبت كرد؛ نشانهاي از استقبال معاملهگران از اين صندوق در ساعات پاياني بازار است. بهطور كلي تحليلگران پيش بيني ميكنند كه روند بازار بدين شكل ادامه داشته باشد و در ميان مدت و خصوصا تا زماني كه سايه جنگ و تنش از روي بازار سرمايه برداشته شود شاهد همين وضعيت در معاملات صندوقهاي سرمايهگذاري باشيم.
