مقاومت ایران، زيادهخواهي امریکا
مذاكرات ايران و امريكا كه روز شنبه در اسلامآباد پاكستان آغاز شده بود در بامداد روز يكشنبه بدون رسيدن به توافق پايان يافت.
مذاكرات ايران و امريكا كه روز شنبه در اسلامآباد پاكستان آغاز شده بود در بامداد روز يكشنبه بدون رسيدن به توافق پايان يافت. نمايندگان ايران در اين مذاكرات اعلام كردند كه با وجود ارايه راهكارها و گزينههاي متعدد به طرف امريكايي به نظر ميرسيد كه امريكاييها آماده رسيدن به يك طرح واقعي نبودهاند و به اين ترتيب راهي براي جمعبندي در اين دور از مذاكرات باقي نمانده است.
در بامداد يكشنبه اين دور از مذاكرات ميان دو طرف پس از چندين ساعت گفتوگوي مداوم به نتيجه نرسيد. جي دي ونس، معاون رييسجمهور امريكا نخستين كسي بود كه از اين موضوع خبر داد. معاون رييسجمهور امريكا از گفتوگوهاي بدون نتيجه در اسلامآباد خبر داد؛ درحالي كه شواهد نشان ميدهد ايران با حفظ مواضع اصولي خود، از پذيرش مطالبات يكجانبه واشنگتن خودداري كرده است. جيدي ونس، معاون رييسجمهور امريكا، اعلام كرد كه مذاكرات با ايران پس از ساعتها گفتوگو بدون دستيابي به توافق به پايان رسيد. وي اذعان كرد كه با وجود تلاشهاي ميانجيگرانه، از جمله نقش هيات پاكستاني در نزديك كردن ديدگاهها، طرفين به توافقي قابل قبول دست نيافتهاند.وي گفت: ما به دنبال شواهد روشن و قوي هستيم كه نشان دهد ايران به دنبال سلاحهاي هستهاي نيست. ونس در اظهارات خود مدعي شد كه واشنگتن با «حسن نيت» وارد مذاكرات شده و پيشنهادهاي خود را ارايه كرده است، اما ايران اين شروط را نپذيرفته است. اين درحالي است كه براساس رويكرد اعلامي تهران، جمهوري اسلامي ايران همواره بر ضرورت دستيابي به توافقي متوازن، عادلانه و بهدور از فشار و تحميل تأكيد داشته و پذيرش هرگونه شروط يكجانبه را مغاير با منافع ملي خود ميداند.
گزارشها حاكي از آن است كه هيات ايراني با تكيه بر تجربه مذاكرات گذشته، بر حقوق خود پافشاري كرده و از پذيرش پيشنهادهايي كه تأمينكننده منافع كشور نبوده، خودداري كرده است. پس از قدرتنمايي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران و حضور پايدار مردم ايران در دفاع از كشور، امريكا و رژيم صهيونيستي بعد از ۴۰ روز جنگ افروزي و جنايت و با عدم تحقق حتي يكي از اهداف اعلاميشان، مجبور به پيشنهاد توقف آتش شدند. امريكا نيز درخواست مذاكره داد.
ايران توقف آتش ۲ هفتهاي را پذيرفته، اما تاكيد كرده است كه اگر توافق مورد رضايت ايران و محور مقاومت به دست نيايد و درگيري آغاز شود، بار ديگر منافع امريكا در منطقه و همچنين رژيم صهيونيستي را به آتش خواهد كشيد. درحالي كه معاون رييسجمهور امريكا، در اظهارات خود تلاش كرده ايران را عامل عدم دستيابي به توافق معرفي كند، شواهد و مواضع اعلامي نشان ميدهد كه جمهوري اسلامي ايران در اين مذاكرات فراتر از حقوق مشروع خود خواستهاي مطرح نكرده است. در مقابل، اصرار امريكا بر شروط يكجانبه و زيادهخواهانه، كه با اصول يك توافق متوازن و عادلانه همخواني ندارد، به عنوان عامل اصلي بنبست در گفتوگوها ارزيابي ميشود. شبكه الميادين گزارش داد كه هيات امريكايي پاكستان را ترك كرد.
محمد باقر قاليباف، رييس مجلس و رييس تيم مذاكراتي ايران نيز توضيحاتي درباره زياده خواهي امريكاييها ارايه كرد. محمدباقر قاليباف، رييس مجلس شوراي اسلامي در مطلبي در صفحه شخصي خود در شبكه اجتماعي ايكس، با اشاره به مذاكرات اسلامآباد گفت:
«۱- پيش از مذاكرات تأكيد كردم كه ما حسننيت و اراده لازم را داريم ولي به دليل تجربيات دو جنگ قبلي، اعتمادي به طرف مقابل نداريم.
همكاران من در هيات ايراني ميناب ۱۶۸ ابتكارات رو به جلويي مطرح كردند ولي طرف مقابل درنهايت نتوانست در اين دور از مذاكرات اعتماد هيات ايراني را جلب كند.
۲- امريكا منطق و اصول ما را درك كرد و حالا وقت آن است تا تصميمگيرد كه آيا ميتواند اعتماد ما را جلب كند يا نه؟
۳- ما هر آينه، ديپلماسي اقتدار را روش ديگري در كنار مبارزه نظامي براي احقاق حقوق ملت ايران ميدانيم و لحظهاي از تلاش براي تثبيت دستاوردهاي چهل روز دفاع ملي ايرانيان دست نخواهيم كشيد.
۴- همچنين قدردان تلاشهاي كشور دوست و برادر پاكستان براي تسهيل فرآيند اين مذاكرات هستم و به ملت پاكستان درود ميفرستم.
۵- ايران يك پيكر است با ۹۰ ميليون جان، از تمام ملت قهرمان ايران كه با توصيه مقام معظم رهبري و با حضور در خيابان پشتيبان فرزندان خود بودند و دعاي خير را بدرقه راه ما كردند سپاسگزارم و به همكارانم در اين مذاكرات فشرده ۲۱ ساعته خداقوت ميگويم.
همچنين سخنگوي وزارت امور خارجه با اشاره به مذاكرات طولاني و فشرده هياتهاي ايراني و امريكايي گفت: در اين مذاكرات در مورد يكسري مسائل و موضوعات به تفاهم رسيديم ولي در مورد دو الي سه موضوع مهم ديدگاهها از يكديگر فاصله داشت و نهايتاً منجر به توافق نشد. اسماعيل بقايي، سخنگوي وزارت خارجه صبح روز يكشنبه در گفتوگويي تلويزيوني در ارتباط با آخرين وضعيت مذاكرات اسلامآباد خاطرنشان كرد: اين دور از مذاكرات تحقيقاً طولانيترين دوره مذاكراتي بود كه ما در يك سال اخير با امريكاييها داشتيم، حدود ۲۴ الي ۲۵ ساعت طول كشيد.وي ادامه داد: ديروز صبح اين مذاكرات با انجام گفتوگوهاي غيرمستقيم و تبادل پيام بين دو طرف از طريق ميانجيگري پاكستان آغاز شد و در ادامه مذاكرات بيوقفه ادامه داشت. در طول شب باز هم گفتوگوها ادامه پيدا كرد و طيفي از موضوعات از جمله مواردي كه در بسته پيشنهادي ايران مطرح شده بود و همچنين نكاتي كه طرف مقابل داشت مورد بحث قرار گرفت. بقايي خاطرنشان كرد: در مورد يك سري از موضوعات به تفاهماتي رسيديم ولي در دو الي سه موضوع مهم ديدگاه مان از يكديگر فاصله داشت و نهايتاً منجر به توافق نشد و اين آخرين وضعيت است.
سخنگوي وزارت خارجه در پاسخ به اين سوال كه ادامه كار چگونه خواهد بود و آيا كار ديپلماسي تمام شده است؟ خاطرنشان كرد: ديپلماسي هيچوقت كارش تمام نميشود، ديپلماسي هميشه ابزاري است براي تامين و صيانت از حقوق ملي. ديپلماتها بايد وظايفشان را در هر شرايطي چه در شرايط جنگ يا صلح انجام دهند. اين ديپلمات كشورمان با بيان اينكه «بايد چند نكته را مد نظر داشته باشيم»، خاطرنشان كرد: اين دور از مذاكرات ۴۰ روز بعد از جنگ تحميلي و چند روز بعد از آتشبس انجام شد در يك فضاي مملو از بدگماني و سوءظن. به هر حال طرف امريكايي مرتكب تجاوز نظامي شده بود و لذا طبيعي است كه از ابتدا نبايد اين انتظار وجود داشته باشد كه ظرف يك جلسه بتوانيم به توافق برسيم و فكر نميكنم كسي چنين انتظاري را داشته باشد، همانطور كه گفتم اين جلسه طولانيترين جلسهاي بود كه در يك سال اخير داشتيم. سخنگوي وزارت خارجه در همين ارتباط ادامه داد: نكته ديگري كه بايد مد نظر داشته باشيم پيچيدگي مذاكرات و شرايط بود؛ برخي موضوعات جديد به موضوع مذاكرات اضافه شده بود مثل تنگه هرمز و منطقه و اين خود شرايط، ويژگيها و مقتضيات خاص خود را دارد.
بقايي خاطرنشان كرد: ما كماكان در هر شرايطي به عنوان ديپلمات و دستگاه ديپلماسي پيگير منافع ملت ايران هستيم و از ابزارهاي مختلف براي تامين اين حقوق استفاده ميكنيم. سخنگوي وزارت خارجه ادامه داد: جا دارد از دولت و مردم پاكستان از جمله شخص شهباز شريف نخستوزير پاكستان و آقاي عاصم منير فرمانده ارتش پاكستان تشكر كنم، تلاش زيادي ازسوي آنها صورت گرفت، ما شاهد مساعي جميله پاكستان در چند هفته اخير بوديم، از حسن ميزباني آنها تشكر ميكنيم قطعاً تماسها و رايزنيها بين ايران و پاكستان و ساير كشورهاي منطقه ادامه خواهد داشت. بقايي در بخش پاياني صحبتهاي خود در گفتوگو با شبكه خبر تاكيد كرد: ديپلماسي همچنان در كنار ساير اجزاي حاكميت و در كنار مردم خوب كشورمان و مدافعان وطن براي صيانت از امنيت و منافع ملي كشور، آماده همه نوع همكاري و فداكاري است.
رييس قوه قضاييه ضمن خداقوت به مذاكرهكنندگان ايراني گفت: شما پاسدار حقوق ميدان بوديد.
حجتالاسلام والمسلمين محسني اژهاي در ويراستي نوشت:
«به هيات ايراني در اسلامآباد كه به سرپرستي برادرم دكتر قاليباف، بيش از ۲۰ ساعت به صورت ممتد و پرفشار مذاكره كردند، خدا قوت ميگويم. شما پاسدار حقوق ميدان بوديد. اجركم عندالله.
معاون اول رييسجمهوري با تاكيد بر اينكه دولت، وحدت ميان اقشار مردم را سرمايه پيشرفت و استيفاي حقوق ملت ميداند، اظهار كرد: از اقتدار در تنگه هرمز تا پيگيري غرامت، بر سر حق مردم ايستادهايم.
محمدرضا عارف در حساب كاربري خود در شبكه اجتماعي ايكس نوشت: «رهبر معظم انقلاب از «ذوب شدن يخها ميان اقشار» گفتند. دولت دفاع و سازندگي با اتمام عزاي عمومي، اين وحدت را سرمايه پيشرفت و استيفاي حقوق ملت ميداند.
از اقتدار در تنگه هرمز تا پيگيري غرامت، بر سر حق مردم ايستادهايم؛ اين عهد ما براي ايران قوي است.
«ميخاييل اوليانوف» نماينده روسيه در سازمانهاي بينالمللي در وين در پيامي در كانال تلگرامي خود در واكنش به اظهارات «جيدي ونس» معاون رييسجمهور امريكا مبني بر اينكه پس از مذاكرات اسلامآباد معاون رييسجمهور امريكا به خبرنگاران گفت كه هيچ توافقي حاصل نشد و اين براي ايران بيشتر از امريكا خبر بدي است گفت: آيا او واقعا انتظار داشت كه در مدت چند ساعت بر سر چنين مسائل چندوجهي و پيچيدهاي توافق شود؟ توافق سريع به اين شكل تنها در زماني امكانپذير است كه يكي از طرفين آماده تسليم باشد، اما مشخصا اينطور نيست.
نماينده روسيه در وين گفت: اگر امريكا واقعا به دنبال دستيابي به يك راهكار سياسي-ديپلماتيك است، بايد براي مراحل متعدد مذاكراتي و جلسات متعدد كارشناسي آماده باشد. اين اصول ديپلماسي است.
همزمان با شكست اين دور از مذاكرات فشارها بر ترامپ به دليل شكست در جنگ افزايش يافته است. «دونالد ترامپ» رييسجمهور امريكا بيپروا، بدون جلب رضايت كنگره يا حمايت اكثريت متحدان امريكا وارد جنگ غيرقانوني عليه ايران شد. توجيهي كه او براي اين جنگ به مردم كشورش ارايه كرد، سطحي و متناقض بود و توضيحي براي اين ارايه نميداد كه چگونه قرار بود ادعاي تغيير حكومت در ايران كه محرك اصلي آن رژيم صهيونيستي بوده است و البته با شكست مواجه شد، نتيجه بهتري از تلاشهاي مشابه امريكا در عراق، افغانستان و جاهاي ديگر خواهد داشت؛ امري كه امريكا را به ورطه يك شكست راهبردي حقارتبار كشاند.
هيات تحريريه روزنامه نيويوركتايمز در گزارشي با اين مقدمه درباره اهداف تحققنيافته دولت ترامپ در تجاوز عليه ايران و پيامدهاي آن نوشت: «شش هفته پس از حمله به ايران، بيپروايي ترامپ در جنگ با ايران آشكارتر شد. او به برنامهريزي دقيق نظامي بياعتنايي و صرفا براساس غريزه شخصي و آرزوهايي عمل كرد كه در سر ميپروراند. «بنيامين نتانياهو» نخستوزير اسراييل اين پيشبيني را به ترامپ ارايه كرده بود كه حملات به ايران منجر به برپايي شورش در ايران خواهد شد؛ ادعايي كه رييس سيا آن را «مضحك» خواند. ترامپ با اين حال پيش رفت، اگرچه اساسا برنامهاي براي پاسخ احتمالي ايران نداشت.
هفته گذشته ترامپ از تهديدهاي غيرقانوني و غيراخلاقي درباره «محو يكشبه تمدن ايران» به سمت يك آتشبس لحظه آخري حركت كرد كه به نوشته اين گزارش، اهداف ادعايي او براي اين جنگ را محقق نميساخت. وضعيت تنگه هرمز با وجود آتشبس نيز بهطور كامل بازگشايي نشده است. رسانه امريكايي مينويسد، «بيمسووليتي ترامپ، امريكا را به ورطه يك شكست راهبردي حقارتبار كشاند.» نيويوركتايمز در ادامه اين مطلب با اشاره به اينكه جنگ ترامپ عليه ايران از چهار منظر موجب تضعيف منافع ملي امريكا شد، نوشت: «ملموسترين و اولين ضربه به امريكا و جهان افزايش نفوذ ايران بر اقتصاد جهاني با استفاده از وضعيت تنگه هرمز است. حدود ۲۰درصد نفت و گاز طبيعي مايع جهان از اين تنگه عبور ميكند كه در كنار خط ساحلي جنوبي ايران قرار دارد. بازگشايي اين تنگه با استفاده از زور مستلزم يك عمليات نظامي بزرگ، ازجمله با بهكارگيري نيروهاي زميني و اشغال گسترده است. بينش ضعيف ترامپ درباره تنگه هرمز نشاندهنده نالايقي آشكار اوست.»به گفته رسانه امريكايي، آسيب دوم به جايگاه نظامي امريكا در جهان وارد شده است. اين جنگ كه با كمكهاي نظامي اخير امريكا به اوكراين، رژيم صهيونيستي و ديگر متحدان امريكا همراه بوه، منجر به مصرف شدن بخش قابل توجهي از ذخاير برخي تسليحات در زرادخانه امريكا، ازجمله موشكهاي تاماهاوك و موشكهاي رهگير سامانه پدافندي پاتريوت شده است. به گفته كارشناسان، پنتاگون تنها در تجاوز عليه ايران بيش از يكچهارم موشكهاي تاماهاوك خود را استفاده كرد. بازگرداني اين ذخاير به اندازه قبلي سالها زمان ميبرد. اين جنگ همچنين نشان داد كه امريكا در برابر شيوههاي جديد جنگ آسيبپذير است. امريكا ميلياردها دلار مهمات پيشرفته را براي مقابله با نيروي نظامي هوايي و دريايي ايران استفاده كرد، درحالي كه تهران با پهپادهاي انتحاري ارزانتر تردد در تنگه هرمز را به كنترل خود درآورد.نيويوركتايمز مينويسد كه آسيب سوم، به ارتباط واشنگتن با متحدان آن پس از درخواست ترامپ براي تشكيل ائتلافي نظامي به منظور اسكورت كشتيها در تنگه هرمز و بازگشايي اين آبراه اشاره دارد. ژاپن، كرهجنوبي، استراليا، كانادا و بيشتر كشورهاي اروپاي غربي از حمايت از امريكا در اين زمينه خودداري كردند. اين كشورها همچنان متحد يكديگر باقي ميمانند، اما به وضوح نشان دادند كه ديگر امريكا را دوست قابل اعتمادي نميدانند. آنها در تلاشند روابط قويتر با يكديگر شكل دهند تا بتوانند در آينده بهتر در برابر واشنگتن مقاومت كنند. آسيب چهارم به جايگاه اخلاقي امريكا بوده است؛ ترامپ در كل كارنامه سياسي خود ارزشهايي از جمله «آزادي و ارزشهاي دموكراتيك» را تضعيف كرده، اما اين اتفاق شايد هيچگاه بيشتر از هفته گذشته نبوده است كه تهديدهاي زنندهاي عليه تمدن ايران مطرح كرد.«پيت هگست» وزير جنگ او نيز با تهديدهايي ازجمله «حملات بيامان و بيرحمانه» خونخواري خود را نشان داد. اين تهديدها جنايت جنگي محسوب ميشوند. ترامپ و هگست رويكردي وحشيانه نسبت به درگيري مسلحانه را در پيش گرفتهاند كه امريكا پس از جنگ جهاني دوم رهبري طرد آن را برعهده داشت و بدين وسيله پايههاي رهبري جهاني را كه امريكا داعيه آن را دارد، تضعيف كردهاند. اين رسانه در پايان نوشت: «بهترين اميد اين است كه ترامپ درنهايت به ناكارآمدي رويكرد عجولانه و تكروي خود پي ببرد. او بايد كنگره را وارد كار كند و از متحدان امريكا براي به حداقل رساندن آسيب اين جنگ كمك بخواهد.»هرچند دو طرف اعلام كردهاند كه اين دور از مذاكرات امكان دستيابي به توافق را به وجود نياورده اما همزمان درهاي ديپلماسي بسته نشده است. طرف ايراني اعلام كرده كه آمادگي دارد هر زمان كه امريكا حقوق ملت ايران پذيرفت و بر اساس واقعيتها در عرصه حاضر شد، براي رسيدن به توافق صلح تلاش كند.
