ضربه جنگ به خودروهای مونتاژی چه بود؟

به گزارش دنیای اقتصاد، آنچه این روزها فعالیت مونتاژکاران را تحت‌تاثیر خود قرار داده، اختلال در تامین قطعات است. خودروهای مونتاژی در ایران عمدتا بر پایه واردات کیت‌های CKD و SKD تولید می‌شوند؛ قطعاتی که از چین یا سایر کشورها وارد شده و در داخل مونتاژ می‌شوند.

با بسته شدن تنگه هرمز، این جریان نیز هم اکنون با محدودیت‌هایی روبه‌روست. به گفته یک فعال صنعت خودرو با توجه به محدودیت‌هایی که هم اکنون در تنگه هرمز اعمال شده، نه‌تنها زمان حمل‌ونقل افزایش یافته، بلکه هزینه‌ها نیز به‌طور چشم‌گیری بالا رفته و در بسیاری از موارد، ارسال قطعات عملا متوقف شده است.

در همین حین گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که خطوط تولید برخی از مونتاژکاران تقریبا متوقف شده و موجودی قطعات آنها با محدودیت‌های جدی مواجه شده است. این در حالی است که حتی پیش از بحران اخیر نیز بسیاری از این شرکت‌ها با چالش تامین قطعه مواجه بودند. تحریم‌های نفتی، محدودیت‌های بانکی و مشکلات نقل‌وانتقال ارز، همواره تامین قطعات چینی را با دشواری همراه کرده بود. اکنون این مشکلات با یک شوک ژئوپلیتیک ترکیب شده و شرایطی بی‌سابقه ایجاد کرده است.

از سوی دیگر، چالش تنها به بخش تولید محدود نمی‌شود. بازار خدمات پس از فروش نیز به‌شدت تحت‌تاثیر قرار دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که نمایندگی‌ها در تامین قطعات یدکی برای بسیاری از خودروها به‌خصوص خودروهای آسیب‌دیده از جنگ ناتوان شده‌اند.

برخی خودروها به دلیل نبود قطعه، تقریبا غیرقابل تعمیر شده‌اند. این موضوع نه‌تنها نارضایتی مشتریان را افزایش داده، بلکه اعتبار برندهای چینی در بازار ایران را نیز به‌شدت تحت‌تاثیر قرار داده است. تامین قطعات خودروهای چینی البته موضوع مربوط به جنگ اخیر نیست بلکه سال‌هاست که محصولات چینی با مشکل تامین قطعه مواجه هستند این در شرایطی است که سال گذشته این موضوع تشدید شد و با تهاجم اخیر دشمن نیز به اوج خود رسیده است.

بدین ترتیب با توجه به ماجرای فعالیت خودروسازان چینی در ایران باید گفت که حضور تولیدکنندگان این کشور در ایران همواره با یک پارادوکس همراه بوده است. از یک‌سو، آنها به‌عنوان تنها شریک قابل اتکا در شرایط تحریم شناخته می‌شدند و توانستند خلأ خروج شرکت‌های غربی را پر کنند. از سوی دیگر، همین وابستگی بیش از حد حالا بازار خودرو را با محدودیت‌هایی روبه‌رو کرده و اکنون ریسک‌های حضور چینی‌ها در بازار کشورمان به‌طور کامل نمایان شده است.

سال گذشته برخی نشانه‌ها حاکی از آن بود که این شرکت‌ها در حال بازنگری در استراتژی‌های خود هستند. کاهش سطح فعالیت، تعلیق برخی پروژه‌های جدید و محدود کردن عرضه محصولات، از جمله اقداماتی بود که در ماه‌های پایانی سال و بعد از فعال شدن مکانیسم ماشه به خوبی قابل مشاهده بود. از سوی دیگر به نظر می‌رسد که بازار ایران نیز جذابیت گذشته را برای این شرکت‌ها ندارد. کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان، افزایش هزینه‌های تولید و ریسک‌های سیاسی، همگی عواملی هستند که سودآوری فعالیت در ایران را تحت فشار قرار داده‌اند. در چنین شرایطی، ادامه حضور در این بازار ممکن است برای برخی شرکت‌ها توجیه اقتصادی نداشته باشد.