لزوم آمادگي براي تمام سناريوها
جنگها در همه جاي جهان تبعاتي را به لحاظ اقتصادي براي كشورها ايجاد ميكنند و ما هم نميتوانيم بگوييم هيچ اتفاقي نيفتاده، بلكه بايد با واقعبيني شرايط را مديريت كنيم. معمولا در چنين شرايطي اقدام اولويتدار در قالب برنامه كوتاهمدت، ارايه بستههاي حمايتي است؛ كما اينكه دولت ايران هم اين كار را انجام داده است.
جنگها در همه جاي جهان تبعاتي را به لحاظ اقتصادي براي كشورها ايجاد ميكنند و ما هم نميتوانيم بگوييم هيچ اتفاقي نيفتاده، بلكه بايد با واقعبيني شرايط را مديريت كنيم. معمولا در چنين شرايطي اقدام اولويتدار در قالب برنامه كوتاهمدت، ارايه بستههاي حمايتي است؛ كما اينكه دولت ايران هم اين كار را انجام داده است. جنگ باعث ايجاد آسيب به بخشهاي توليد و خدمات شده است. در چنين شرايطي حمايت از بخش خصوصي و نيروي انساني شاغل در آن ضروري داست. دولت ميتواند به كارفرماها بگويد نيروي كار را اخراج نكنيد، اما ساعات كار آنها را كاهش دهيد. با اين اقدام، هزينه بيمه بيكاري كه ميتواند به دوش دولت باشد كاهش مييابد. در عوض دولت بايد به ازاي كسري ساعات كاري كه ايجاد شده به كارفرماها يارانه بپردازد. آلمان در بحران مالي ۲۰۰۸ اين اقدام را انجام داد و اجازه نداد به بخش خصوصي فشار وارد شود.
بايد در اين دو هفته برنامهريزي داشته باشيم. فعلا به اين دليل كه نتايج مذاكرات مشخص نيست، نميتوانيم براي بازسازي اقدام كنيم. اما بايد براي هردو نگاه بدبينانه و خوشبينانه برنامهريزي كنيم. سناريوي بدبينانه ميتواند تهديد زيرساختهاي انرژي و برق كشور باشد كه بايد در اين دو هفته نسبت به تابآوري آن اقدام صورت گيرد. در نگاه خوشبينانه هم ممكن است آتشبس به صلح بينجامد كه وارد برنامههاي عادي ميشويم و چشمانداز بهتري پيش روي كشور قرار ميگيرد. يكي از فرصتها مديريت تنگه هرمز و ديگري استفاده از ظرفيت سرمايههاي ايرانيان مقيم امارات است كه به اعتقاد من ميتواند از تنگه هرمز هم مهمتر باشد.
در روزهاي اخير وزير اقتصاد اعلام كرد كه برنامه مدوني براي حمايت از سرمايهگذاران ايراني مقيم امارات در نظر گرفته است. بايد سيستم حمايتي براي آنها ايجاد و سرمايهها را جذب كنيم. همين كه امارات ويزاي ايرانيها را لغو كرده باعث از دست رفتن اعتماد سرمايهگذاران به اين كشور شده و ما بايد از اين فرصت استفاده ببريم. سرمايه ايرانيان مقيم امارات حدود ۵۰۰ ميليارد دلار برآورد ميشود. از حدود ۹ ميليون جمعيت ايران فقط يك ميليون نفر اماراتي و مابقي خارجي هستند.
بين ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار نفر از اين جمعيت ايراني هستند كه اكثرا در اين كشور سرمايهگذاري كردهاند. ايران در اين جنگ اثبات كرد كه بر تنگه هرمز تسلط كامل دارد. از اين ظرفيت ميتوانيم با دريافت عواض عبور و مرور درآمدزايي كنيم. اما مساله مهمتر اين است كه ميتوانيم از تنگه هرمز به عنوان يك ابزار و اهرم فشار براي غلبه بر تحريمها استفاده كنيم. اينترنت بايد باز شود و با ديد امنيتي به اينترنت نگاه نكنيم. بسياري از كسب و كارها به دليل محدوديت ايجاد شده براي اينترنت دچار آسيب شدهاند كه بايد از اين مشاغل حمايت شود.
