عبور سريع كالاهاي اساسي از گمرك
همزمان در جهت تقويت و بهبود وضعيت اقتصادي كشور اقدامات قابل توجهي درحوزه ترخيص كالا و كاهش مدت زمان ترخيص كالا از گمركات انجام شده كه همين اقدامات خود يك گام بلند در جهت بهبود امنيت غذايي مردم كشور در جنگ تحميلي سوم بوده است.
همزمان در جهت تقويت و بهبود وضعيت اقتصادي كشور اقدامات قابل توجهي درحوزه ترخيص كالا و كاهش مدت زمان ترخيص كالا از گمركات انجام شده كه همين اقدامات خود يك گام بلند در جهت بهبود امنيت غذايي مردم كشور در جنگ تحميلي سوم بوده است. طي جنگ تحميلي سوم اقدامات گستردهاي در جهت رفاه حال مردم و همچنين تامين كالاهاي اساسي در ايجاد امنيت غذايي صورت گرفت و اين اقدامات هماهنگ و چندبخشي با هدف حفظ ثبات اقتصادي، تأمين كالاهاي حياتي و كاهش زمان ترخيص كالاهاي اساسي در گمركات كشور اجرايي كرده است. اين اقدامات كه طي هفتههاي اخير با هماهنگي ساير دستگاههاي اجرايي دنبال شده، بر افزايش سرعت عمليات ترخيص، مديريت بهينه منابع ارزي و تسهيل جريان ورود كالاهاي حياتي تمركز دارد. از نخستين روزهاي آغاز درگيريها، وزارت اقتصاد دستورالعمل فوقالعادهاي براي اولويتبندي ترخيص كالاهاي اساسي صادر كرد. بر اساس اين دستورالعمل، اقلامي همچون دارو، تجهيزات پزشكي، نهادههاي دامي، غلات، روغن خام، مواد اوليه توليد و كالاهاي ضروري خانوار در فهرست «ترخيص فوري» قرار گرفتند. گمركهاي اصلي كشور، از جمله بنادر جنوبي و مرزهاي خشك، موظف شدند صف اختصاصي براي اين كالاها ايجاد كرده و فرآيندهاي كنترلي و اسنادي را در حداقل زمان ممكن انجام دهند. در همين راستا، بيش از چندصد محموله از كالاهاي حياتي با ميانگين زماني كمتر از ۲۴ ساعت از زمان ورود، تشريفات اصلي گمركي را طي كردهاند. به گزارش باشگاه خبرنگاران، در ادامه سياستهاي تسهيلگرايانه، وزارت اقتصاد با توسعه ظرفيت سامانه جامع امور گمركي، اقدام به حذف يا ادغام برخي مراحل تكراري و انتقال محدوديتهاي بررسي فيزيكي به شيوههاي هوشمند كرده است. سامانههاي ارزيابي ريسك كه پيش از بحران نيز فعال بودند، اكنون با الگوريتمهاي سريعتر و دادههاي بهروزشده، امكان شناسايي سريع محمولههاي كمريسك را فراهم كردهاند. اين موضوع باعث شده زمان متوسط ترخيص كالا، كه پيش از بحران حدود ۳.۵ روز بود، در هفتههاي اخير به حدود ۱.۸ روز كاهش پيدا كند. همزمان با افزايش ورودي كالاهاي اساسي از كشورهاي همسايه، وزارت اقتصاد ساعات كاري گمركات اصلي را به صورت ۲۴ ساعته تنظيم كرده است. به منظور جلوگيري از ازدحام و تاخير در بنادر، شيفتهاي اضطراري براي كارشناسان بازرگاني، امور ارزي و ارزيابان گمركي در نظر گرفته شده و بخشي از نيروهاي استانهاي كمتردد نيز به گمركات پرتردد منتقل شدهاند. اين تغييرات باعث شده ظرفيت عملياتي برخي گمركات تا ۳۵ درصد افزايش پيدا كند. يكي از چالشهاي اصلي در دوران بحران، تأمين ارز براي واردات اقلام ضروري است. وزارت اقتصاد با همكاري بانك مركزي، سازوكار ويژهاي براي تخصيص ارز ترجيحي و نيمايي براي اقلام حياتي طراحي كرده كه روند ثبت سفارش تا تخصيص ارز را در بازه زماني كوتاهتري انجام ميدهد. در اين طرح، واردكنندگان كالاهاي حياتي پس از دريافت تأييد وزارتخانههاي تخصصي، بدون قرار گرفتن در صفهاي طولاني، به بخش ويژهاي از چرخه تأمين ارز هدايت ميشوند.اين اقدام توانسته از انباشت كالاهاي ضروري در بنادر جلوگيري كرده و جريان ورودي كالا به كشور را پايدار نگه دارد. پيش از اين هم سيد علي مدنيزاده وزير اقتصاد ودارايي هم اعلام كرده بود كه اين اقدامات نشاندهنده تلاش دولت براي جذب سرمايههاي خارج از كشور و همچنين حمايت از هموطنان مقيم خارج، به ويژه در امارات متحده عربي است. جزييات دقيق اين معافيتها و مشوقها به منظور تشويق ايرانيان به سرمايهگذاري در داخل كشور ارايه شده است. اين بسته حمايتي ميتواند گامي موثر در جهت تقويت اقتصاد ملي و همچنين تقويت ارتباط اقتصادي ايرانيان با ميهن باشد. پيش از اين هم پل مه دبير انجمن كشتيراني اعلام كرده بود كه در دوران جنگ تحميلي سوم هيچ مشكلي از لحاظ ترخيص كالا در بنادر كشور وجود نداشت و همين امر خود باعث شده بود كه ما مشكلي براي تامين كالاها نداشته باشيم و اين خود يك گام بلند در جهت بهبود وضعيت اقتصادي و تامين كالاهاي مورد نياز كشور بوده است. وي ادامه داد: باوجود حملات گستردهاي كه در بنادر كشور به ويژه بنادر جنوبي كشور رخ داد اما خوشبختانه هيچ خللي در روند واردات كالاهاي اساسي نداشتيم و همين امر خود يك گام بلند از سوي دستگاهها به ويژه وزارت اقتصاد ودارايي در جهت كنترل شرايط گمركي و واردات كالاهاي اساسي بوده است.
همكاري با وزارت راه براي تسريع تخليه و بارگيري
از آنجا كه جنگ تحميلي سوم موجب محدوديتهايي در مسيرهاي دريايي و افزايش حجم ورودي در مسيرهاي زميني شده است، وزارت اقتصاد با همكاري وزارت راه و شهرسازي، برنامه مشتركي را براي افزايش سرعت تخليه كالا در بنادر و تخصيص كاميونهاي بيشتر براي حمل محمولههاي اساسي اجرا كرده است. در نتيجه اين همكاري، ميانگين زمان توقف كانتينرها در بنادر مهم كشور حدود ۳۰ درصد كاهش يافته و بخشي از كالاهاي حياتي كه پيشتر با تأخير مواجه بودند، بدون معطلي به مقصدهاي نهايي ارسال شدهاند. اقدامات وزارت امور اقتصادي و دارايي در دوران جنگ تحميلي سوم، شامل تسريع عمليات ترخيص، توسعه سامانههاي هوشمند، افزايش ظرفيت گمركات و تخصيص فوري منابع ارزي، مجموعاً موجب شده جريان ورود كالاهاي اساسي در كشور همچنان پايدار بماند و از وقوع بحران در بازارهاي حياتي جلوگيري شود.
