جويشگران بومي در آزموني دوباره
نتيجه جستوجوي جويشگران بومي در زمان خاموشي اينترنت، مجموعهاي از سايتهاي محدود داخلي است كه جستوجوي همانها هم اغلب با خطا روبرو ميشود.
نتيجه جستوجوي جويشگران بومي در زمان خاموشي اينترنت، مجموعهاي از سايتهاي محدود داخلي است كه جستوجوي همانها هم اغلب با خطا روبرو ميشود. هر چند در روزهاي اخير يكي از جستوجوگرهاي بومي (برتينا) تعجب كاربران را برانگيخته چرا كه در بيشتر مواقع نتايج قابل قبولي به كاربر خود ارايه ميدهد. به گزارش پيوست، سه قطعي گسترده اينترنت، از خرداد سال ۱۴۰۴ تا لحظه تنظيم اين گزارش در فروردين ۱۴۰۵، را ميتوان مهمترين آزمون فني و زيرساختي جويشگران بومي دانست. آزموني كه همچنان ادامه دارد و در هر دوره مقدار بلوغ موتورهاي جستوجوگر داخلي را نشان ميدهد. «جويشگر بومي و دو دهه هزينه براي چند روز تابآوري» گزارشي مفصل در خصوص اهداف شكلگيري و ميزان سرمايهگذاري در موتورهاي جستوجوي بومي است كه پيشتر و به دنبال قطعي اينترنت دي ماه منتشر شد. حال در فرايند نگارش اين گزارش پنج جويشگر بومي ذرهبين، برتينا، گردو، شادبين و ريسمون را از جهت چگونگي كاركرد و كيفيت سرچ آنها بررسي كردهايم. مفاهيم سرچ شده در اين جويشگران شامل افراد و برندهاي شناخته شده و همچنين امور روزمره هستند.
نتايج محدود جويشگران بومي
پيش هرچيز و در تعريفي كلي، موتور جستوجو سامانهاي است كه با استفاده از رباتهاي خزش، بخش بزرگي از صفحات وب را جمعآوري و در پايگاه داده خود نمايهسازي ميكند تا در پاسخ به جستوجوي كاربران نتايج متنوعي ارائه بدهد. با اين حال در عمل بسياري از موتورهاي جستوجوي بومي به دليل محدوديت زيرساخت، دامنه خزش بسيار كوچكتري دارند و بيشتر به مجموعهاي از وبسايتهاي داخلي محدود ميشوند. بر اين اساس در شرايطي كه دسترسي به اينترنت جهاني نيز مختل باشد، دامنه نتايج بيش از پيش محدود شده و تجربه كاربر به جستوجو در چند منبع داخلي تقليل پيدا ميكند. با تمام محدوديتهاي موجود اما در ميان پنج جويشگر بررسي شده، موتور جستوجوي برتينا بهترين نتايج جستوجو را به همراه داشته است. در كنار نتايج مرتبط، اين جويشگر در نتيجه جستوجوي برخي موضوعات شناخته شده از هوش مصنوعي براي پاسخ استفاده ميكند؛ قابليتي كه در ديگر موتورهاي جستوجوي بومي وجود ندارد. موتور جستوجوي برتينا در اين دوره از قطعي اينترنت، غالبا از سوي كاربران معرفي شد و تا پيش از اين، تبليغ و معرفي چشمگيري از آن وجود نداشت. هر چند اين روزها تبليغات خود را در پيامرسانها آغاز كرده است. يكي از مسائل سرچ شده در جويشگران بومي مربوط به هواشناسي و ديگري مربوط به تاريخِ روز است. بررسيها نشان ميدهد نتايج به دست آمده از جستوجو معمولا بهروز نيست و اولين سايتهاي نمايش داده شده باز نميشوند. همچنين در ميان موتورهاي جستوجو، جويشگر ريسمون نتايجي را نمايش داد كه ارتباطي با مفهوم سرچ شده ندارد.
وقتي خطا بخشي از فرآيند جستوجو است
جداي از نتايج جستوجو، گزارشهاي كاربران نشان ميدهد سرچ در جويشگران بومي در بسياري از مواقع با خطا روبرو ميشود. خطاهاي مقطعي در موتورهاي جستوجوي داخلي معمولاً به دليل تركيبي از افزايش ترافيك كاربران، محدوديت زيرساخت پردازشي، وابستگي به سرويسهاي پشتيبان و اختلالات شبكهاي است. از همينرو جستوجو در هر بازهاي از شبانه روز نتايج متفاوتي در جويشگران بومي به همراه دارد. براي مثال بررسيها نشان ميدهد نتايج جستوجو در ساعات اوليه صبح متفاوت از نتايجي است كه در طي روز به دست آمده و همچنين با خطاي كمتري همراه است. بررسيها نشان ميدهد مهمترين اختلال در جويشگران بومي در بخش تصاوير و چند رسانهاي است. موتور جستوجوي شادبين كه جويشگري مخصوص كودكان و نوجوانان است، در ابتداي جستوجو مفاهيمي را براي جستوجو پيشنهاد ميدهد. يكي از اين موارد مربوط به سفره هفت سين است. با اين حال نتيجه جستوجوي عكس «سفره هفت سين» در شب با خطا همراه و در ساعات ابتدايي صبح بدون خطا بود. از سمتي ديگر جستوجوي «عليرضا زاكاني» در بخشهاي عكس، ويدئو و اخبار جويشگر گردو نتيجهاي به دنبال نداشت. هرچند در صفحه اصلي جويشگر گردو اخباري با اين مفهوم نمايش داده شد اما ساير بخشها در اين جويشگر مطالبي را نمايش نميدهد. جستوجو در موتور جستوجوي ذرهبين نيز در اين مدت بارها با خطا همراه بوده است. بعد از خاموشي دي ماه پيوست براي ارتباط و گفتوگو با سه جويشگر ذرهبين، گردو و ريسمون تلاش كرد و از ميان آنها تنها ذرهبين پاسخگوي بخشي از سوالات طرح شده بود. در آن دوره نيز اين جويشگر اعلام كرد كه مهمترين دليل اختلال و بروز خطا در نتايج جستوجو به واسطه حجم بالاي ترافيك در اين موتور جستوجو است. در شرايطي كه اينترنت جهاني با اختلالهاي طولانيمدت و قطعيهاي مكرر مواجه بوده، جويشگران بومي تنها گزينه در دسترس كاربران براي جستوجو در وب هستند. با اين حال بررسي تجربه كاربران نشان ميدهد كه اين سرويسها بيش از آنكه بتوانند نقش يك موتور جستوجوي را ايفا كنند، بيشتر به ابزاري براي جستوجوي حداقلي و سطحي در چند منبع محدود تبديل شدهاند. اين شرايط حتي تعريف و مفهوم موتور جستوجو را با چالش روبرو ميكند. در آخر ميتوان گفت مساله امروز جويشگران بومي، بيش از هر چيز اختلاف ميان ادعا و كاركرد واقعي است كه اگر برطرف نشود، نهتنها قابليتهاي موجود بهبود پيدا نميكنند، بلكه اعتماد كاربران نيز نسبت به اين ابزارها كاهش مييابد. مسير پيشرو نيازمند اصلاحات عميق در زيرساخت، پايگاههاي داده، معماري فني و در تعريف اهداف و ظرفيتهاي اين سرويسها است. مسيري كه شايد مهمترين لازمه تحقق آن وجود اينترنتي پايدار است. تنها در صورت كاهش اين شكاف است كه جويشگران بومي ميتوانند براي كاربران به عنوان يك انتخاب باشند و نه اجباري براي گذران حداقل نيازهاي جستوجو.
