کاهش چشمگیر تردد کشتیها در تنگه هرمز و تغییر ترکیب ناوگان عبوری
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین گذرگاههای جهان محسوب میشود. دادههای جدید نشان میدهند که حجم عبور کشتیها از این گذرگاه در ماه مارس کاهش چشمگیری یافته است.
به گزارش تجارت نیوز، تنگه هرمز که همواره یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت دریایی جهان به شمار میرود، در ماههای اخیر با افت قابل توجهی در تردد کشتیها روبهرو شده است. این آبراه استراتژیک که خلیج فارس را به دریای عمان و آبهای آزاد متصل میکند، سالها بهعنوان یکی از پررفتوآمدترین مسیرهای کشتیرانی جهان شناخته میشد؛ مسیری که روزانه دهها نفتکش و کشتی تجاری از آن عبور میکردند و بخش مهمی از تجارت انرژی و کالاهای جهان از طریق آن انجام میشد.
با این حال، دادههای جدید منتشرشده از سوی سامانه ردیابی دریایی MarineTraffic و همچنین آمارهای آنکتاد (UNCTAD) نشان میدهد که حجم عبور کشتیها از این گذرگاه در ماه مارس کاهش چشمگیری یافته است. بر اساس این دادهها، در بازه زمانی 28 فوریه تا ۳۱ مارس تنها ۲۹۲ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند. این رقم در مقایسه با گذشته بسیار پایین محسوب میشود. پیش از این، میانگین عبور کشتیها از این تنگه در برخی دورهها به حدود چهار هزار فروند در ماه میرسید.
افت شدید تردد روزانه
کاهش تردد کشتیها در آمارهای روزانه نیز بهوضوح دیده میشود. میانگین عبور روزانه کشتیها که در فاصله 1 فوریه تا ۲۷ فوریه حدود ۱۲۹ فروند در روز ثبت شده بود، در دوره 28 فوریه تا ۳۱ مارس به حدود ۹ فروند در روز کاهش یافته است. چنین افت شدیدی نشان میدهد که این مسیر حیاتی دریایی در حال تجربه یکی از کمسابقهترین دورههای رکود خود است.
تغییر در ترکیب کشتیهای عبوری
بررسی ترکیب کشتیهای عبوری نیز تصویر متفاوتی از وضعیت فعلی ارائه میدهد. از مجموع ۲۹۲ کشتی عبوری در ماه مارس، ۱۴۷ فروند مربوط به کشتیهای بالاست بوده است؛ یعنی کشتیهایی که بدون بار در حال حرکت هستند. سهم بالای این نوع کشتیها، که تقریبا نیمی از کل تردد را تشکیل میدهد، نشاندهنده کاهش فعالیتهای تجاری واقعی در این مسیر است.
پس از کشتیهای بالاست، نفتکشها با ۴۳ فروند و کشتیهای حامل کالای خشک با ۳۸ فروند بیشترین حضور را در میان کشتیهای عبوری داشتهاند. در ردههای بعدی نیز کشتیهای حامل LPG با حدود ۲۰ فروند و تعداد محدودی از کشتیهای تخصصی مانند حاملان متانول یا محصولات شیمیایی مشاهده میشوند.
سپیدار سیستم – چرخشی
در مقابل، تردد برخی از مهمترین انواع کشتیهای تجاری تقریبا متوقف شده است. طبق آمار، کشتیهای کانتینری تنها ۲ مورد عبور داشتهاند و عبور کشتیهای حامل LNG و اتیلن نیز تقریبا به صفر رسیده است (یک عدد از هر کدام در بازه بیش از یک ماه). این موضوع نشانهای از به صفر رسیدن فعالیتهای تجاری و انرژی در این مسیر است.
اهمیت راهبردی تنگه هرمز در تجارت جهانی
تنگه هرمز از نظر ژئواقتصادی یکی از حیاتیترین گذرگاههای جهان محسوب میشود. بر اساس گزارشهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، در شرایط عادی روزانه حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از این تنگه عبور میکند. این مقدار معادل حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت است. علاوه بر نفت، بخش قابل توجهی از تجارت گاز طبیعی مایع (LNG) جهان، بهویژه صادرات قطر نیز از همین مسیر انجام میشود.
به همین دلیل، هرگونه تغییر در میزان تردد کشتیها در این منطقه میتواند پیامدهایی گسترده برای بازارهای انرژی، تجارت جهانی و حتی قیمتهای نفت و گاز داشته باشد.
مقایسه با دورههای گذشته
اگر آمار فعلی را با دورههای پیشین مقایسه کنیم، کاهش تردد بسیار قابل توجه است. در سالهای گذشته، تنگه هرمز معمولا شاهد عبور ۱۲۰ تا ۱۵۰ کشتی در روز بوده است. در بسیاری از ماهها نیز مجموع عبور ماهانه کشتیها به بیش از ۳۵۰۰ تا ۴۰۰۰ فروند میرسید. با در نظر گرفتن چنین شرایطی، ثبت تنها ۲۹۲ عبور در یک ماه نشاندهنده افتی بسیار شدید در حجم ترافیک دریایی است.
همچنین در گذشته سهم کشتیهای کانتینری و حاملهای گاز در این مسیر قابل توجه بود، اما در آمار جدید این دستهها تقریبا ناپدید شدهاند. این تغییر نشانهای از تغییر مسیر برخی خطوط کشتیرانی، کاهش فعالیتهای تجاری در منطقه و افزایش ریسکهای عملیاتی در این مسیر است.
