جنگ و جاده ها؛ روایت تلخ نوروز ۱۴۰۵
تعادل| نوروز در حافظه جمعي ايرانيان، همواره با تصوير صلح، ديدار و آغاز دوباره گره خورده است؛ اما نوروز ۱۴۰۵ در سايه شرايط جنگي، معنايي متفاوت و تلختر به خود گرفت.
نقش غالب خطاي انساني در بروز تصادفات
تعادل| نوروز در حافظه جمعي ايرانيان، همواره با تصوير صلح، ديدار و آغاز دوباره گره خورده است؛ اما نوروز ۱۴۰۵ در سايه شرايط جنگي، معنايي متفاوت و تلختر به خود گرفت. جادههايي كه هر سال ميزبان شور سفر و شوق ديدار بودند، اينبار در فضايي آميخته با اضطراب، نااطميناني و فشارهاي ناشي از جنگ، پذيراي ميليونها مسافري شدند كه هر يك بهنوعي از سنگيني اين وضعيت تاثيرپذيرفته بودند. در چنين شرايطي، ثبت آمار ۴۵۲ جانباخته در تصادفات نوروزي، ديگر تنها يك هشدار ايمني نيست؛ بلكه نشانهاي از تاثير عميق بحرانهاي كلان بر زندگي روزمره مردم است. در روزهايي كه زيرساختها تحت فشار مضاعف قرار دارند، منابع امدادي و خدماتي درگير پيامدهاي جنگ هستند و تمركز عمومي جامعه ميان دغدغههاي معيشتي، امنيتي و رواني تقسيم شده است، جادهها نيز بهطور طبيعي ناايمنتر از هميشه ميشوند. خستگي ناشي از شرايط روحي، كاهش كيفيت خدمات، اختلال در نظارتها و حتي فرسودگي ناوگان حملونقل، همگي دست به دست هم ميدهند تا احتمال بروز حوادث افزايش يابد. در چنين بستري، تصادف ديگر صرفا يك اتفاق نيست، بلكه بخشي از زنجيره پيامدهاي يك وضعيت بحراني گستردهتر است. ۴۵۲ جان از دسترفته، تنها قربانيان سوانح رانندگي نيستند؛ آنها بهنوعي قربانيان شرايطي هستند كه جنگ بر جامعه تحميل كرده است. هر يك از اين افراد، ميتوانستند در شرايطي باثباتتر، با ايمني بيشتر و تمركز بالاتر، به مقصد برسند و نوروز را در كنار عزيزانشان جشن بگيرند. اما واقعيت اين است كه در سايه بحران، حتي سادهترين فعاليتها نيز با ريسكهاي مضاعف همراه ميشوند. اين آمار، بار ديگر ضرورت بازنگري جدي در مديريت بحران، ايمني جادهاي و نحوه مواجهه با شرايط جنگي را برجسته ميكند. آيا در چنين وضعيت حساسي، تمهيدات ويژهاي براي كاهش خطرات سفر انديشيده شده است؟ آيا حمايتهاي لازم از رانندگان و مسافران صورت گرفته است؟ و مهمتر از همه، چگونه ميتوان از تكرار چنين خسارتهايي در روزهايي كه جامعه بيش از هر زمان ديگري نيازمند حفظ جان و آرامش است، جلوگيري كرد؟
۴۵۲ جانباخته در تصادفات نوروزي ۱۴۰۵
رييس پليس راهور فراجا با تشريح نتايج اجراي طرح نوروزي ۱۴۰۵ اعلام كرد: در طول ۲۰ روز اجراي اين طرح، ۴۵۲ نفر در سر صحنه تصادفات رانندگي جان خود را از دست دادند. اين آمار، همزمان با ثبت بيش از ۴۴۳ ميليون تردد، نشاندهنده تداوم نقش پررنگ خطاي انساني در وقوع سوانح رانندگي است. سردار سيد تيمور حسيني با تشريح ابعاد اجرايي طرح نوروزي اظهار كرد: اين طرح از (۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردين ۱۴۰۵) به مدت ۲۰ روز با هدف مديريت يكپارچه ترافيك و ارتقاي ايمني سفرها اجرا شد. در اين بازه، بيش از ۲۲ هزار نيروي پليس راه و راهور در سطح محورهاي درون و برونشهري بهكارگيري شدند و با پشتيباني بيش از ۷۰۰۰ دستگاه خودروي عملياتي و موتورسيكلت و استقرار بيش از ۳۰۰۰ تيم گشتي در هر شيفت، عملا تمامي ظرفيت عملياتي پليس راهور براي پوشش حداكثري شبكه ترافيكي كشور به ميدان آمد. رييس پليس راهور فراجا در ادامه با اشاره به شاخصهاي تردد در طرح نوروزي گفت: در مجموع بيش از ۴۴۳ ميليون تردد وسايل نقليه در كل جادههاي كشور و بيش از ۴۱ ميليون تردد بين استاني در اين بازه زماني ثبت شده است. سهم غالب كل ترددها متعلق به خودروهاي سواري و وانت با ۳۸۴ ميليون تردد و با افزايش سهم حدود ۷ درصدي نسبت به سهم اين نوع وسايل نقليه در طرح نوروزي سال قبل است؛ موضوعي كه نشاندهنده غلبه سفرهاي شخصي در الگوي جابهجايي نوروزي امسال است.
رتبهبندي ترددها در كشور
به گفته او، همچنين ناوگان حملونقل (كاميون) بار با بيش از ۱۹ ميليون تردد و ناوگان حملونقل عمومي مسافري (اتوبوس) با بيش از ۲ ميليون تردد در رتبههاي بعدي قرار دارند. سردار حسيني با تحليل روند زماني ترددها تصريح كرد: پيك نخست ترددها در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ با ثبت بيش از ۲۴ ميليون تردد به وقوع پيوست كه نشاندهنده اوج آغاز سفرهاي نوروزي است. همچنين، ۱۴ فروردين ۱۴۰۵ با ثبت بيش از ۲۳.۵ ميليون تردد، به عنوان پيك بازگشت مسافران ثبت شد. رييس پليس راهور فراجا درباره توزيع ترددها در استانها اعلام كرد: استان تهران با سهم بيش از ۱۱ درصدي در صدر قرار دارد و پس از آن، استانهاي مازندران با حدود ۱۰ درصد، البرز با ۶ درصد، خراسان رضوي با ۶ درصد و گيلان با ۵ درصد در رتبههاي بعدي قرار گرفتهاند. اين استانها عمدتادر كريدورهاي اصلي سفرهاي نوروزي واقع شدهاند سردار حسيني با اشاره به روند مقايسهاي سهم تردد استانها نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزود: استان مازندران با رشد ۴۶ درصدي، گلستان با ۳۴ درصد، آذربايجان غربي با ۳۳ درصد، خراسان جنوبي با ۲۹ درصد و خراسان رضوي با ۲۴ درصد بيشترين افزايش سهم تردد نسبت به نوروز سال قبل را تجربه كردهاند. او خاطرنشان كرد كه شرايط خاص كشور، از جمله وضعيت جنگي ميتواند يكي از عوامل اين رشد باشد.
استان تهران بيشترين حجم ورودي را داشته است
رييس پليس راهور فراجا در ادامه اظهار كرد: در تحليل جريان ورودي وسايل نقليه، استان تهران در مجموع دوره اجراي طرح بيشترين حجم ورودي را به خود اختصاص داده و پس از آن استانهاي البرز، مركزي، قزوين، قم، قزوين، مازندران، اصفهان و گيلان قرار دارند. سردار حسيني افزود: اوج ورودي روزانه به استانها مربوط به تهران در ۱۴ فروردين با ثبت بيش از ۳۹۷ هزار ورودي وسايل نقليه بوده است. همچنين استان البرز در ۷ فروردين با بيش از ۲۶۰ هزار ورودي، استان مركزي در ۱۴ فروردين با بيش از ۲۰۰ هزار ورودي، استان قم در ۱۴ فروردين با بيش از ۱۷۱ هزار ورودي و استان قزوين در ۲۸ اسفند با بيش از ۱۵۶ هزار ورودي در رتبههاي بعدي قرار دارند. ضمن اينكه در رتبههاي بعدي در روز ۲۸ اسفند در استانهاي شمالي مازندران و گيلان، هر كدام با حدود ۱۱۰ هزار ورودي، اوج ورود وسايل نقليه اتفاق افتاده است. رييس پليس راهور فراجا درباره خروجي ترددها نيز تصريح كرد: استانهاي تهران، البرز، مركزي، قزوين، قم و مازندران بيشترين سهم خروج وسايل نقليه را داشتهاند.
سردار حسيني در ادامه گفت: بررسي شاخص انباشت خودرو در ايام نوروز نشان ميدهد استانهاي مازندران، گيلان، كرمانشاه، كهگيلويه و بويراحمد، چهارمحال و بختياري، خراسان شمالي و آذربايجان بيشترين سهم را داشتهاند. ضمن اينكه بهطور خاص و پس از شروع موج بازگشت، در ۱۴ فروردين ۱۴۰۵، تهران و البرز به عنوان كانونهاي اصلي انباشت، بيشترين تراكم خودرو را تجربه كردند كه بيانگر همزماني اوج بازگشت و تمركز جمعيتي در اين مناطق است.
آمار و تحليل تصادفات نوروزي ۱۴۰۵
سردار حسيني در خصوص نحوه ارايه آمار تصادفات اظهار كرد: آمار اعلامي از سوي پليس راهور كه هر ساله پس از اجراي طرحهاي ترافيكي منتشر ميشود، مبتني بر دادههاي ثبت شده در سامانه رخداد و مربوط به جانباختگان در صحنه تصادف است. او افزود: آمار نهايي و قطعي تلفات جادهاي پس از تجميع اطلاعات و بررسيهاي تخصصي، توسط سازمان پزشكي قانوني كشور اعلام خواهد شد.
تصادفات درونشهري غلبه تصادفات خساراتي بر تلفات جاني
رييس پليس راهور فراجا با تشريح تصادفات درونشهري بيان كرد: در اين حوزه، ۳۳ فقره تصادف فوتي با ۳۵ جانباخته (در صحنه) ثبت شده است. همچنين ۲۴۴۶ فقره تصادف جرحي منجر به مصدوميت ۳۰۵۹ نفر و ۷۳۲۲ فقره تصادف خسارتي رخ داده كه در مجموع، تعداد تصادفات درونشهري به ۹۸۰۱ فقره رسيده است.
تصادفات برونشهري سهم بالاي تلفات جادهاي و مصدومان
سردار حسيني در ادامه با اشاره به تصادفات برونشهري اظهار كرد: در اين بخش ۳۳۵ فقره تصادف فوتي ثبت شده كه به جان باختن ۴۱۷ (در صحنه) نفر انجاميده است. همچنين ۳۸۰۸ فقره تصادف جرحي با ۵۴۲۰ مصدوم و ۱۱۸۵۸ فقره تصادف خسارتي به ثبت رسيده كه مجموع تصادفات برونشهري را به ۱۶۰۰۱ فقره ميرساند.
جمعكل تصادفات ۲۵۸۰۲ تصادف و ۴۵۲ جانباخته
رييس پليس راهور فراجا با جمعبندي آمار تصادفات تصريح كرد: در مجموع، ۳۶۸ فقره تصادف فوتي با ۴۵۲ جانباخته (در صحنه) در سر صحنه، ۶۳۰۴ فقره تصادف جرحي با ۸۴۷۹ مصدوم و ۱۹۱۸۰ فقره تصادف خسارتي در اين بازه زماني ثبت شده و مجموع كل تصادفات به ۲۵۸۰۲ فقره رسيده است.
تحليل علل تصادفات نقش غالب خطاي انساني در بروز تصادفات
سردار حسيني در تحليل علل وقوع تصادفات گفت: عدم توجه به جلو با سهم ۴۴ درصدي، اصليترين عامل بروز تصادفات بوده است. پس از آن، عدم توانايي در كنترل وسيله نقليه با ۲۱ درصد، انحراف به چپ با ۹.۵ درصد، تغيير مسير ناگهاني با ۹درصد و عدم رعايت حق تقدم با ۳.۵ درصد قرار دارند؛ بهطوري كه اين عوامل در مجموع ۸۷ درصد كل تصادفات را شامل ميشوند.
سهم وسايل نقليه و توزيع زماني تصادفات
رييس پليس راهور فراجا درباره سهم وسايل نقليه در تصادفات بيان كرد: خودروهاي سواري با ۶۸ درصد بيشترين سهم را دارند و پس از آن موتورسيكلتها با ۲۱.۵ درصد، وانتها با ۵.۵ درصد، كاميونها با ۴.۲ درصد و ناوگان مسافربري با حدود يك درصد قرار دارند.سردار حسيني افزود: از نظر زماني، بيشترين وقوع تصادفات در بازه زماني ۱۶ تا ۲۰ با سهم ۲۷.۵ درصد و پس از آن در بازه ۲۰ تا ۲۴ با سهم ۲۱.۵ درصد ثبت شده است كه نشاندهنده افزايش ريسك سفر در ساعات پاياني روز است.
تحليل مكاني تصادفات سهم بالاي محورهاي اصلي
رييس پليس راهور فراجا در پايان خاطرنشان كرد: در تصادفات درونشهري، ۵۹ درصد در محورهاي اصلي، ۲۱ درصد در محورهاي فرعي، ۵ درصد در بزرگراهها، ۳ درصد در بلوارها و ۱۲ درصد در ساير معابر رخ داده و ۳ درصد نيز ناشي از واژگوني بوده است. سردار حسيني در پايان افزود: در تصادفات برونشهري نيز ۵۷ درصد در محورهاي اصلي، ۳۷ درصد در محورهاي فرعي و ۶ درصد در محورهاي روستايي رخ داده است. همچنين ۶۵ درصد تصادفات در شعاع ۳۰ كيلومتري مقصد و ۳۵ درصد در فاصله بيش از ۳۰ كيلومتر ثبت شده و ۲۵ درصد از تصادفات نيز ناشي از واژگوني وسايل نقليه بوده است.
