نظم و نظامات بازارها پس از جنگ
پس از جنگ رمضان اين سوال كه بازارهاي اقتصادي از جمله بورس پس از آغاز به كار چه وضعيتي خواهند داشت، داراي اهميت است.
پس از جنگ رمضان اين سوال كه بازارهاي اقتصادي از جمله بورس پس از آغاز به كار چه وضعيتي خواهند داشت، داراي اهميت است. بسياري از سرمايهگذاران ميخواهند بدانند پس از توقف ناشي از جنگ اخير، بازارهاي اقتصادي كشور به چه وضعيتي دچار ميشوند؟ آيا ريزشهاي مستمر در راه است يا بهبود شاخصها از راه ميرسند؟ اساسا جنگ و تهديد بر بورسهايي اثر ريزشي و نزولي شديد دارد كه اين خبرها در آن بازارها تازگي داشته باشد، يك تهديد محسوب شود و به نوعي بازار را دچار پنيك و ترس كند! از اين منظر ايران مشكل چنداني ندارد، چراكه سالهاست با سايه جنگ و تحريم و نوسان دست به گريبان است. وقتي عاملي باعث ترس عمومي شود واكنشها در بورس بيشتر ميشود. آيا اوضاع در بازار ما متفاوت است؟ آيا بازار ما از جنگ ميترسد؟حدود ۱۰-۱۲ سال پيش خبر يك تحريم معمولي هم بازار را ميترساند، فشار فروش قابل توجهي ايجاد ميكرد و تا مدتها بازار گيج بود. خبر پيوستن يا نپيوستن ايران به FATF هم مدتي باعث نوسانات بازار ميشد. توجه داشته باشيد كه تاثير اين اخبار وقتي براي بار اول اتفاق ميافتد در بيشترين حالت است و به مرور با افزايش دفعات ارسال خبر در اين زمينه، آثار اين خبرها به مرور كمتر و كمتر ميشود تا اينكه ديگر تاثيري در بازار ندارند.
در شرايط فعلي و در صورتي كه دامنه جنگ محدود باشد و بعد از مدتي به آتشبس منجر شود آثار سنگيني بر بازار نخواهد داشت. از منظر معاملاتي بازار ما در حال حاضر علاوه بر عقبماندگي از ساير بازارها، از عملكرد تاريخي خود هم عقب مانده و بنابراين به نظر من با جنگهاي محدود حتي در ميانمدت هم مستعد نزول نيست. در كوتاهمدت هم اخبار اينچنيني در بازار فشار فروش موقتي و نوسان ايجاد ميكند مگر اينكه دامنه اتفاقات به شكل غيرقابل پيشبيني افزايش يابد. در سالهاي اخير انواع و اقسام ريسكها به سرمايهگذاران تحميل و اخيرا هم تبعات مربوط به جنگ 12 روزه و جنگ اخير داغتر از هر زمان ديگري شده بهطوري كه باعث رشد حباب سكه و فشار بر بازار سهام شده است. سوالي كه پيش روي سرمايهگذاران است، اين است كه پس از پايان جنگ و باز شدن احتمالي بازارها چه استراتژي براي سرمايههايشان در پيش بگيرند؟ بهطور خلاصه آنچه استراتژي سرمايهگذاري هر سرمايهگذاري را تعيين ميكند، افق سرمايهگذاري و ميزان ريسكپذيري او است. ايرانيان در دوراهي ريسك مطلق قرار دارند. اگر درگيريها تشديد شود بورس در كوتاهمدت باز هم تحت فشار قرار ميگيرد و طلا و دلار باز هم رشد خواهند كرد و اگر واكنشهاي جنگي محدود باشد و آرامش به بازارها برگردد شاهد رشد سريع بورس و افت قابل توجه دلار و طلا خواهيم بود.
زيرا هر دو بازار بر اثر «ترس سرمايهگذاران» اين واكنشها را نشان دادهاند و طبيعي است با رفع عامل ترس تعادل به بازارها بازگردد. بازار همواره در تلاطم است، اين تلاطمات از چند ساعت تا چند ماه و سال قابل طبقهبندي است. اگر ريسكپذيري بالايي داشته باشيد احتمالا منتظر كفهاي قيمتي هستيد تا مجددا وارد شويد و اگر ريسكگريز باشيد با نگراني دنبال فروش سهامتان هستيد! همانطور كه ميبينيد افق سرمايهگذاري و ريسكپذيري تعيينكننده اقدامات سرمايهگذاران خواهد بود. توصيه يكساني نميتوان به افراد كرد، زيرا استراتژي يك فرد خاص ممكن است براي برخي آزاردهنده باشد يا به اصطلاح با شرايط آنها جور در نيايد و بالعكس!
شخصا ريسكپذيري بالايي دارم و حتي با دخيل كردن عامل جنگ و درگيري سراغ بازار سكه حبابدار يا ارز پرنوسان نميروم و كمكم به دنبال كفهاي مطمئن جهت چينش مجدد تركيب پرتفوي سهام هستم و معتقدم هيچ بازاري در يك دوره ۴ الي ۵ ساله از بازارهاي ديگر عقب نمانده و گاهي با پرشهاي بلند در زمانهاي نسبتا كوتاه خودش را به سطح نرمال بازدهي بين بازاري رسانده است. براي من بورس با در نظر گرفتن تمامي عوامل پتانسيل جبران عقبماندگي از ساير بازارها را دارد و مثل هميشه منتظرم تا دستهاي نامريي اقتصاد دوباره بازدهي بازارها را به تعادل برساند؛ چيزي كه حداقل در طول ۳۰ سال گذشته همواره بين بازارها در جريان بوده است. بنابراين در دوران پساجنگ هم به رشد بازار سرمايه و ساير بازارهاي بنيادين كشور اعتقاد دارم و معتقدم اين رشد محقق ميشود.
