اقتصاد در دو راهي جنگ و بازسازي
نشست كميسيون اقتصاد كلان اتاق ايران، تصويري روشن از يك چرخش راهبردي در نگاه فعالان اقتصادي ارايه ميدهد؛ جايي كه در كوتاهمدت، مديريت شرايط جنگي به اولويت تبديل شده و در بلندمدت، بازسازي اقتصاد با محوريت بخش خصوصي به عنوان تنها گزينه قابل اتكا مطرح ميشود.
تعادل |
نشست كميسيون اقتصاد كلان اتاق ايران، تصويري روشن از يك چرخش راهبردي در نگاه فعالان اقتصادي ارايه ميدهد؛ جايي كه در كوتاهمدت، مديريت شرايط جنگي به اولويت تبديل شده و در بلندمدت، بازسازي اقتصاد با محوريت بخش خصوصي به عنوان تنها گزينه قابل اتكا مطرح ميشود. تأكيد همزمان بر كاهش مداخله دولت، تشكيل ستاد بازسازي، تأمين مالي بنگاههاي آسيبديده و تضمين امنيت غذايي، نشان ميدهد بخش خصوصي در حال ترسيم نقشه راهي است كه از دل بحران عبور كرده و به بازآفريني ساختار اقتصادي كشور ميرسد.
همه تشكلها و اتاقها بايد يكصدا باشند
نشست كميسيون اقتصاد كلان اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران با حضور مديران بخش خصوصي و دولتي و مشاركت آنلاين روساي اتاقهاي سراسر كشور برگزار شد و در آن، مهمترين چالشهاي اقتصاد ايران در شرايط جنگ و الزامات دوره پساجنگ مورد بررسي قرار گرفت.
در اين نشست، پيام باقري، نايبرييس اتاق ايران با تأكيد بر اينكه رويكرد اصلي بخش خصوصي همچنان خروج دولت از اقتصاد است، اظهار كرد: اگرچه در دولت چهاردهم نشانههايي از حركت به اين سمت ديده ميشد، اما در شرايط فعلي بايد متناسب با وضعيت جنگي تصميمگيري كرد. او پيشنهاد داد برنامهريزيها بهصورت مجزا براي دوره جنگ و پساجنگ انجام شود تا براي هر دو مقطع آمادگي لازم وجود داشته باشد. باقري همچنين بر استفاده از تمام ظرفيتهاي اتاق، از جمله مركز پژوهشها و كميسيونها براي ارايه راهكارهاي عملي تأكيد كرد.
فرجالله معماري، رييس كميسيون اقتصاد كلان اتاق ايران نيز با اشاره به تبديل شدن دفاع كشور به نماد غرور ملي، بر لزوم آمادگي براي بازسازي پس از جنگ تأكيد كرد و گفت: بخش خصوصي اگرچه سياسي نيست، اما در قبال اقتصاد كشور مسوول است و بايد در كنار ساير بخشها براي جبران خسارتها وارد عمل شود. او با اشاره به آسيبهاي واردشده به زيرساختهايي مانند فولاد و پتروشيمي، تدوين نقشه راه اقتصاد پساجنگ را ضروري دانست و خواستار تشكيل فوري ستاد بازسازي با حضور دولت، بانك مركزي، وزارت اقتصاد و بخش خصوصي شد.در ادامه، محمود نجفي عرب، رييس اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي تهران؛ گفت: با توجه به اينكه اتاق بازرگاني، مسووليت اقتصاد بخش خصوصي را بر عهده دارد، همه تشكلها و اتاقها بايد يكصدا باشند و صداي واحدي از آنها در مورد اقتصاد شنيده شود.
نجفي عرب با اشاره به اينكه امريكا و اسراييل در جنگ تحميلي، سه گزينه را دنبال ميكردند، افزود: آنها تغيير رژيم، تجزيه ايران و تبديل آن به زمين سوخته را در دستور كار داشتند و هيچكدام از اين سناريوها را هيچيك از ايرانيان غيرتمند نميپذيرند.رييس اتاق تهران با بيان چالشهاي كسبوكارها در شرايط كنوني، گفت: در مرحله قبل از جنگ 12 روزه، حكمراني اقتصاد مورد پسند نبود، در ادامه دو جنگ تحميلي را پشت سر گذاشتيم و مشكلات بسيار بزرگتري به محيط كسبوكار تحميل شده كه فعاليتهاي اقتصادي را با چالش روبرو كرده است؛ ازاينرو بايد براي شرايط پس از جنگ برنامهريزي كنيم.او با اشاره به اينكه تخريب صنايع فولاد پيامدهاي بسيار بدي براي حوزههاي متعدد به همراه دارد، تأكيد كرد: كساني كه در ميدان نظامي هستند نبايد به اين موضوعات فكر كنند و تمركزشان بايد بر آفند و پدافند باشد؛ اما ما بايد اين شرايط را روشن و بيسروصدا پيگيري كند و دنبال ساماندهي آن باشد.
نجفي عرب تصريح كرد: ما بايد تأثير شرايط جنگ و تداوم آن بر اقتصاد كشور را احصا كنيم و دنبال راهكارهاي جبران آن باشيم.او اظهار كرد: در اتاق تهران از اواخر اسفند ماه 1404 چند طرح براي ايجاد صندوق اتكايي بيمه جنگ براي بنگاههاي كوچك و متوسط و همچنين كمك به آسيبديدگان مدنظر داريم كه پس از نهايي شدن به اطلاع اتاق ايران و تشكلها خواهد رسيد. او با اشاره به اينكه بايد با اتاق ايران و اتاقهاي سراسر كشور همكاري كنيم و براي بازسازي و حفظ توليد برنامه ارايه دهيم، تأكيد كرد: بايد با تمام وجود از نظر نرمافزاري و سختافزاري پاي حكمراني و كشور بمانيم.
ابراهيم شيخ، معاون صنايع عمومي وزارت صمت هم با قدرداني از همراهي بخش خصوصي در شرايط جنگي، دو ماموريت اصلي را مطرح كرد: نخست، ارزيابي چندجانبه واحدهاي آسيبديده و بازگرداندن آنها به وضعيت پيش از بحران با حمايتهاي مختلف و دوم، تدوين سياستهاي منسجم در حوزههايي مانند تخصيص مواد اوليه و سياستهاي ارزي با مشاركت فعال بخش خصوصي. او تأكيد كرد دولت آمادگي اجراي سياستهاي پيشنهادي اتاق را دارد.
محمدصادق حميديان، رييس اتاق شيراز نيز در اين نشست با تأكيد بر اينكه بخش خصوصي در رفع مشكلات جنگ و پساجنگ مشاركت ميكند، گفت: ما بايد اقدام پيشگيرانه براي جلوگيري از حمله به زيرساختها انجام دهيم و بهصورت گسترده حمله به غيرنظاميان ايران از كودكان مينابي گرفته تا پلها، صنايع فولاد و پتروشيميها را محكوم كنيم.
او اظهار كرد: بايد براي پساجنگ، روي اصلاح حكمراني اقتصادي كار كنيم و با تدوين برنامه، پيشنهادهاي كارشناسي را براي اصلاح حكمراني اقتصادي ارايه دهيم.همچنين اسحاق بنداني، رييس كميسيون كشاورزي اتاق ايران در اين نشست، بر لزوم توجه به حفظ امنيت غذايي تأكيد كرد و گفت: در حوزه امنيت غذايي بايد نيازهاي توليد را تأكيد كنيم و بهصورت عمومي اعلام ميكنيم كه هر اتفاقي در حوزه انرژي رخ دهد، تضمين ميشود كه انرژي واحدهاي طيور و صنايع غذا تأمين خواهد شد.بنداني تأكيد كرد: بايد سريعا ذخاير سوختي واحدهاي طيور تكميل شود چون ما در بحث نهاده نسبتاً وضعيت خوبي داريم و اين واحدها مشكلي براي تأمين نيازهاي مردم نخواهند داشت. او تسهيل واردات بدون انتقال ارز را نيز از الزامات شرايط فعلي دانست و افزود: بايد مواردي از قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز در بحث واردات كالاهاي اساسي مسكوت گذاشته شود تا مشكلي براي تأمين نيازهاي كشور از اين مسير رخ ندهد.رييس كميسيون كشاورزي اتاق ايران همچنين با اشاره به اختلالهايي كه در روابط ارزي نظير درهم رخ داده است، اظهار كرد: مسير درهم شكننده شده و بايد مسيرهاي ديگري كه داريم را تقويت و تسهيل كنيم چون براي واردات نيازمند تأمين ارز هستيم. ضمن اينكه در حوزه صادرات، برخي از كريدورهاي صادراتي بايد تغييراتي پيدا كنند.
در ادامه، فرشيد شكرخدايي، رييس كميسيون سرمايهگذاري و تأمين مالي اتاق ايران از تدوين سازوكارهاي تأمين مالي براي بازسازي واحدهاي آسيبديده خبر داد و گفت: تلاش ميشود منابع مالي بهگونهاي تجهيز شود كه امكان استفاده از اهرمهاي چندبرابري براي بازسازي فراهم شود.
همچنين شهرام زارع، رييس اتاق شهركرد بر لزوم تداوم ارتباط ميان اتاق ايران و اتاقهاي استاني و ارايه گزارشهاي شفاف تأكيد كرد و با اشاره به نقش پترودلار در سياستهاي جهاني، بر ضرورت شناخت دقيقتر رفتارهاي اقتصادي امريكا در دوره پساجنگ تأكيد داشت.
در پايان، آريا صادقنيت حقيقي، رييس كميسيون صنعت اتاق ايران نيز با اشاره به تشديد ناترازيهاي اقتصادي در شرايط جنگي، بر اهميت تصميمگيري سريع و توجه ويژه به عنصر زمان در مديريت شرايط جنگ و پساجنگ تأكيد كرد.
در مجموع، حاضران در اين نشست بر اين نكته توافق داشتند كه با وجود پيچيدهتر شدن شرايط اقتصادي در اثر جنگ، ميتوان با برنامهريزي دقيق، تقويت نقش بخش خصوصي، اصلاح سياستها و ايجاد هماهنگي ميان نهادها، مسير بازسازي و احياي اقتصاد كشور در دوره پساجنگ را هموار كرد.
