كاهش قيمت زعفران نگين در بورس
مهر|سرمايهگذاري در زعفران در بازار سرمايه ايران از طريق ۳ ابزار مالي امكانپذير است كه عبارتند از: «گواهي سپرده كالايي زعفران»، «صندوقهاي سرمايهگذاري كالايي مبتني بر زعفران» و «قراردادهاي آتي زعفران». اين ابزارها به سرمايهگذاران اين امكان را ميدهند كه بدون نياز به خريد و نگهداري فيزيكي محصول، در بازار زعفران مشاركت داشته باشند و از نوسانات قيمتي آن بهره ببرند.
مهر|سرمايهگذاري در زعفران در بازار سرمايه ايران از طريق ۳ ابزار مالي امكانپذير است كه عبارتند از: «گواهي سپرده كالايي زعفران»، «صندوقهاي سرمايهگذاري كالايي مبتني بر زعفران» و «قراردادهاي آتي زعفران». اين ابزارها به سرمايهگذاران اين امكان را ميدهند كه بدون نياز به خريد و نگهداري فيزيكي محصول، در بازار زعفران مشاركت داشته باشند و از نوسانات قيمتي آن بهره ببرند. در آخرين روز كاري (روز شنبه ۱۵ فروردين ۱۴۰۵) معاملات زعفران در بازار سرمايه ايران در ۲ بخش «گواهي سپرده كالايي زعفران» و «صندوقهاي سرمايهگذاري كالايي مبتني بر زعفران» با جهش ۷۶درصدي نسبت به روز قبل از آن دنبال شد. روز شنبه در مجموع حدود ۸۵ ميليارد تومان معامله در اين بازار به ثبت رسيد كه از اين رقم، حدود ۵۸ ميليارد تومان مربوط به معاملات صندوقهاي كالايي زعفران و نزديك به ۲۷ ميليارد تومان نيز مربوط به گواهيهاي سپرده زعفران بود. در روش گواهي سپرده كالايي، كشاورزان يا مالكان زعفران محصول خود را به انبارهاي مورد تأييد بورس كالا تحويل ميدهند و در مقابل، گواهي سپرده دريافت ميكنند. هر گواهي سپرده معادل مقدار مشخصي زعفران است (در حال حاضر هر گواهي معادل يك گرم زعفران) و اين گواهيها مانند سهام در بازار سرمايه (بورس كالا) خريد و فروش ميشوند. سرمايهگذاران از اين طريق ميتوانند مالكيت زعفران را به صورت اوراق بهادار دراختيار داشته باشند. در بخش گواهي سپرده كالايي زعفران، روز شنبه در مجموع ۱۳۶ هزار و ۲۷۵ گواهي سپرده معادل ۱۳۶.۲۷۵كيلوگرم زعفران ميان معاملهگران دادوستد شد. اين معاملات توسط ۵ شركت از ۸ شركت فعال در بازار انجام گرفت و بخش عمده مبادلات اين بازار را به ۲ شركت اختصاص يافت. سهم اين ۲ شركت از كل ارزش معاملات نزديك به ۷۶درصد بود. براساس دادههاي معاملاتي روز جاري، متوسط قيمت هر گواهي سپرده زعفران -كه معادل يك گرم زعفران است- با كاهش ۱۵۰۰ توماني نسبت به روز گذشته به حدود ۱۹۶ هزار و ۵۰۰ تومان رسيد كه بر اين اساس، ارزش كل معاملات گواهيهاي سپرده زعفران در جريان دادوستدهاي امروز ۲۷ ميليارد تومان شد.
شايان ذكر است بنابر سوابق معاملاتي موجود و طبق اطلاعات درجشده در تابلو معاملات شركت مديريت فناوري بورس تهران، قيمت هر گرم زعفران نگين از ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ تاكنون و طي ۱۰ روز معاملاتي از كف قيمتي ۱۷۰ هزار توماني خود، حدود ۱۶درصد رشد كرده است. روش ديگر سرمايهگذاري در اين بازار، خريد واحدهاي صندوقهاي سرمايهگذاري كالايي مبتني بر زعفران است. اين صندوقها منابع مالي سرمايهگذاران را جمعآوري كرده و عمدتاً در گواهيهاي سپرده زعفران سرمايهگذاري ميكنند. به اين ترتيب سرمايهگذاران بدون نياز به معامله مستقيم گواهيها، از طريق خريد واحدهاي صندوق در بازار سرمايه در معرض نوسانات قيمت زعفران قرار ميگيرند. در بخش صندوقهاي سرمايهگذاري قابل معامله (ETF) با پشتوانه زعفران، دادوستدها با استقبال بيشتري از سوي معاملهگران همراه بود؛ به گونهاي كه در اين بازار، نزديك به 11.5 ميليون واحد از ۲ صندوق كالايي زعفران معامله شد. ارزش معاملات اين ۲ صندوق به تنهايي به بيش از ۵۸ ميليارد تومان رسيد كه معادل حدود ۶۸درصد ارزش كل معاملات بازار زعفران در روز جاري بود. در كنار اين دو ابزار، قراردادهاي آتي زعفران نيز از ديگر ابزارهاي مالي فعال در اين بازار بودهاند. در معاملات آتي، خريدار و فروشنده متعهد ميشوند مقدار مشخصي زعفران را در زماني معين در آينده و با قيمتي از پيش تعيينشده معامله كنند. اين ابزار معمولاً براي پوشش ريسك نوسانات قيمت يا كسب سود از تغييرات آتي بازار مورد استفاده قرار ميگيرد. با اين حال در شرايط كنوني معاملات قراردادهاي آتي زعفران متوقف شده و پيشبيني ميشود پس از بازگشت شرايط بازار به روال عادي، اين معاملات مجدداً از سر گرفته شود.
