بورس در ميدان جنگ
بازار سرمايه ايران در سال 1404 روزهاي بسيار پرفراز و نشيبي را از سر گذراند و بازيگران آن برخي بيش از ۳۰۰درصد داراييشان بازدهي داشت و برخي ديگر اين روزها منتظر باز شدن بازار هستند تا فرار را بر قرار ترجيح دهند و از آن خارج شوند، حال ضرر كرده باشند يا سود.
بازار سرمايه ايران در سال 1404 روزهاي بسيار پرفراز و نشيبي را از سر گذراند و بازيگران آن برخي بيش از ۳۰۰درصد داراييشان بازدهي داشت و برخي ديگر اين روزها منتظر باز شدن بازار هستند تا فرار را بر قرار ترجيح دهند و از آن خارج شوند، حال ضرر كرده باشند يا سود. اگر فرض را بر اين بگذاريم كه شاخص، آيينه تمامنماي بازار سرمايه ايران است، بورس در ابتداي سال و در فروردين ماه سال گذشته با وجود خستگي بهاري معاملهگران، رشد نسبتا مطلوب و ۱۱.۷۵درصدي داشته است. اما اگر ملاك ارزش دلاري بازار سرمايه (نرخ بازار آزاد) باشد، برچسب «فوقالعاده» را ميتوان به رشد ۳۵.۵درصدي بورس در ۳۱ روز ابتدايي ۱۴۰۴ داد. ارزش معاملات در اولين ماه سال به صورت ميانگين روزانه ۴.۸ هزار ميليارد تومان بود.
براساس گزارش اقتصادآنلاين، روزهاي ابتدايي ارديبهشت با شاخص ۲.۷ ميليوني آغاز شد و در ادامه و در ۲۰ ارديبهشت به ۳.۲ ميليون رسيد، اما درنهايت و در روزهاي پاياني ارديبهشت، به همان نقطه ابتداي ماه بازگشت. البته ارزش دلاري بازار نيز در اين ماه ۱.۲درصد كاهش پيدا كند. ميانگين ارزش معاملات روزانه نيز در اين ماه به ۱۰.۳ هزار ميليارد تومان رسيد.
قرعه روزگار، اما در ماه خرداد به كام بورس نيفتاد و با انتشار شديد اخبار ناكامي مذاكرات واشنگتن و تهران، ارزش معاملات سقوط ۲ همتي كرد (تا ۲۱ خرداد و پيش از جنگ). شاخص كل نيز ۴.۵درصد كاهش پيدا كرد و ارزش دلاري بازار نيز با ريزش ۴.۸درصدي به زير ۱۳۰ ميليارد دلار رسيد. حقيقت اينكه آن زمان چنين ريزشهايي در اخبار بازتاب بسيار زيادي داشت، اما هماكنون كه ارزش دلاري بازار به ۷۵ ميليارد دلار رسيده است. جنگ، روند رو به زوال بورس را سرعت بخشيد. ۴ روزي كه بورس تعطيل بود ترس و واهمه بسياري بر دل تمام فعالان بازار غالب شد كه در ادامه تاثير خود را بر بازار سرمايه گذاشت. تير ماه و در پي بازگشايي بازار سرمايه كه بسياري آن را نقد و بسياري تمجيد ميكردند، با ريزشي شروع شد، سراشيبي شاخص تا ۹درصد ادامه پيدا كرد، اما پس از ۱۸ تير روند صعودي در پيش گرفت و درنهايت منجر به كاهش اعداد منفي براي بورس شد و شاخص كل در اين ماه ۳ درصد ريزش داشت. ارزش دلاري بورس هم در همين ماه ۸درصد كاهش پيدا كرد. ركود واقعي بورس، اما در مرداد ماه رخ داد، زماني كه ميانگين ارزش معاملات روزانه به ۳.۱ هزار ميليارد تومان رسيد و حتي يك روز هم ارزش آن به بيش از ۷ هزار ميليارد تومان نرسيد. ضمن اينكه شاخص كل و ارزش دلاري بازار سرمايه سراشيبي سقوط را پر سرعت طي و هر دو به ترتيب ۱۲ و ۲۰درصد كاهش پيدا كردند. شهريور ماه امسال براي مديران سازمان بورس بسيار مهم بود چراكه مديريت صيدي در سازمان بورس يكساله شد و بسياري از رسانهها و بازاريها به كارنامه يكسالگي پر فراز و نشيب آن پرداختند، كه همزمان شده بود با جنگ، روي كار آمدن دونالد ترامپ، شروع و ختم مذاكرات و ...؛ شاخص كل نيز با روند مثبت و رشد ۲.۵درصدي عامل آرامش صيدي در سالگرد رياستش در اين ماه شد. البته كه ارزش كل بازار در اين ماه ۷.۷درصد كاهش پيدا كرد و ميانگين ارزش معاملات روزانه از ۳.۱ هزار ميليارد تومان مرداد ماه به ۲.۹ هزار ميليارد تومان كاهش پيدا كرد. با شروع مهرماه، باز پس از مدتها كه تحت فشار سنگين ريسكهاي سياسي و نظامي قرار گرفته بود، نفسي دوباره گرفت و شاخص كل در اين ماه ۱۵.۸ و ارزش دلاري بازار سرمايه ۲۱درصد رشد كرد. ضمن اينكه ميانگين ارزش معاملات با رشدي بيش از صددرصدي به ۶.۳ هزار ميليارد تومان رسيد. آبان ماه، اما شتاب مهر را به ارث نبرد به اين صورت كه ارزش دلاري بازار سرمايه در اين ماه نه تنها رشد نكرد بلكه ۲.۵درصد كاهش پيدا كرد و شاخص كل هم فقط ۴درصد رشد كرد. همچنين ميانگين ارزش معاملات در اين ماه ۶.۵ هزار ميليارد تومان بود. آمارها خبر از رشد بازار سرمايه در آذر ماه ميدهند به اين صورت كه در اين ماه شاخص كل ۲۱.۳درصد و ارزش دلاري بورس ايران ۴.۵درصد رشد كرد. ضمن اينكه در اين ماه ميانگين ارزش معاملات بالغ بر ۸.۶ هزار ميليارد تومان بود. با شروع سوز زمستان، بورس معاملات خود را شدت بخشيد و ميانگين ارزش معاملات در دي ماه به ۱۵ هزار ميليارد تومان رسيد و ارزش دلاري بازار سرمايه نيز بيش از ۸درصد رشد كرد. شاخص كل نيز توانست در اين ماه ۱۳.۵درصد رشد كند. دي ماه ۱۴۰۴، ايران يكي از سختترين روزها را پشت سر گذاشت. روزهايي كه همزمان با اعتراضات مدني، تعداد زيادي از هموطنان و ايرانيان جان خود را از دست دادند. بهمن ماه، اما آنچنان به كام بورسيها نبود و ميانگين ارزش روزانه معاملات به ۸.۸ هزار ميليارد تومان سقوط كرد كه ناآراميهاي اجتماعي و تشديد سايه جنگ و ورود ناوهاي امريكايي به منطقه عامل اصلي بازار منفي در اين ماه بود. در بهمن ارزش دلاري بازار سرمايه بيش از ۲۶درصد و شاخص كل ۱۵درصد ريزش داشتند. در مجموع ۱۱ ماه نيز شاخص كل بورس تنها ۳۴.۶ درصد رشد داشت و ارزش دلاري بازار سرمايه ارزش دلاري بازار سرمايه نيز نسبت به روزهاي ابتداي سال بيش از ۱۹درصد كاهش داشته است. اما اسفند ماه؛ اين ماه مصادف با شهادت رهبر ايران، مقامات ارشد امنيتي و نظامي شد. از ۹ اسفند ماه تا امروز پانزدهم اسفندماه، تعطيلي بازار سهام ايران ۲۰روزه شد و معاملهاي در بازار انجام نميشود. در مجموع، اما ۱۲ ماهي كه در سال گذشته از سر گذرانديم به نفع صندوقهاي طلا تمام شد كه پس از گذشت مدت كوتاهي از شروع جنگ نيز معاملات آن از سر گرفته شد، اين صندوقها بهطور ميانگين بيش از ۱۱۰درصد بازدهي داشتند. همچنين بدترين عملكر امسال به صندوقهاي سهامي ميرسد كه بهترين آنها نزديك ۶۰درصد بازدهي داشته است در صورتي كه در بازار سهام ۱۲۰ سهم وجود دارند كه بازدهي آنها بيش از ۶۰درصد بوده است، اين مورد به اين معناست كه مديران سرمايهگذاري در سال گذشته نتوانستند به درستي داراييهايي كه مردم در دست دارند را مديريت كنند.
