تعطيلي براي حفظ سرمايه‌ها

نهمين روز اسفندماه سال 1404 بود كه با شروع تجاوزات دشمن، شوراي عالي بورس وضعيت فورس ماژور اعلام كرد و بازار را تعطيل نمود. باتوجه به شرايط جنگي مي‌توان اين تصميم را مي‌توان يكي از منطقي‌ترين تصميمات ممكن در شرايط فعلي دانست؛ چراكه عملا جلوي زيان سرمايه‌گذاران گرفته شد و درنهايت از سرمايه‌ها در شرايط خاص در بازار سرمايه صيانت شد.

بورس تهران در اسفندماه سه هفته تعطيل بود و آخرين روز كاري بازار سرمايه را مي‌توان همان 6 اسفند ماه 1404 دانست و با پايان رسمي تعطيلات سال نو 1405 نيز همچنان بورس تعطيل است. به عقيده بسياري از كارشناسان اين توقف معاملات و تعطيلي همچنان بايد ادامه‌دار باشد؛ چراكه دشمن زيرساخت‌هاي كشور را هدف گرفته است و بسياري از اين زيرساخت‌ها در بورس فعاليت مي‌كنند؛ حمله امريكا و اسراييل به اين زيرساخت و افزايش خسارت‌ها مي‌تواند روي بورس نيز تاثير منفي داشته باشد. اما اگر منتظر تغيير شرايط باشيم به جاي تاثير منفي، بورس تهران مي‌تواند به تامين مالي براي جبران خسارت وارد شده به اين زيرساخت‌ها كمك شاياني داشته باشد. حتي رييس سازمان بورس نيز دراين‌خصوص اعلام كرد كه «بازار سرمايه، محل تشكيل سرمايه و ثروت‌آفريني است. از هيچ كوششي در راستاي تجميع سرمايه‌ براي ساختن‌ فولاد مباركه‌اي بزرگ‌تر و مبارك‌تر و فولاد خوزستاني قوي‌تر در كوتاه‌ترين زمان، دريغ نخواهيم كرد.» البته تا به امروز ساير صنايع بورسي نيز مورد هجوم دشمن قرار گرفته است و برخي از فعالان بورسي عقيده دارند كه احتمالاً در آينده نه چندان دور تأمين مالي اين صنايع نيز در بورس انجام شود. 

در اين روزهايي كه بازار سهام بسته بود، صندوق‌ها در بازار به ايفاي نقش پرداختند و شرايط نسبتاً خوبي را تجربه كردند. علي‌اكبر ايرانشاهي رييس مركز نظارت بر صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري سازمان بورس و اوراق بهادار از عبور صندوق‌ها از فشارهاي ابتدايي ناشي از فضاي جنگي خبر داد و اعلام كرد روند ورود منابع به‌ويژه در صندوق‌هاي با درآمد ثابت، مجدداً صعودي شده و بازار به تعادل نسبي رسيده است.رييس مركز نظارت بر صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام كرد: صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري در اوراق بهادار با درآمد ثابت از نوع صدور و ابطال، به‌جز روز دوم جنگ، از ابتداي اين دوره فعال بوده و به‌صورت مستمر درخواست‌هاي سرمايه‌گذاران را دريافت كرده‌اند. علي‌اكبر ايرانشاهي با اشاره به افزايش فشار ابطال در روزهاي ابتدايي گفت: اين موضوع با توجه به نگراني سرمايه‌گذاران طبيعي بود، اما اين فشار عمدتاً در روزهاي دوم و سوم كاهش يافت و پس از آن روندي نزولي به خود گرفت. به‌گونه‌اي كه در روزهاي اخير شاهد تغيير جهت بازار و ورود منابع جديد به اين صندوق‌ها بوده‌ايم. ايرانشاهي افزود: در مجموع، حدود ۳۶ همت ورود منابع به صندوق‌هاي درآمد ثابت مبتني بر صدور و ابطال ثبت شده است. او به وضعيت صندوق‌هاي با درآمد ثابت قابل معامله (ETF) اشاره كرد و گفت: اين صندوق‌ها از هفته اول كاري بازار سرمايه فعاليت خود را آغاز كردند و در دو روز ابتدايي با فشار فروش قابل‌توجهي مواجه بودند، اما با نقش‌آفريني بازارگردان‌ها، تمامي درخواست‌ها پاسخ داده شد و روند بازار به تدريج بهبود يافت.

به گفته او، اين دسته از صندوق‌ها نيز در روزهاي اخير روندي مشابه صندوق‌هاي صدور و ابطال را تجربه كرده و در مجموع حدود ۵ همت ورود منابع داشته‌اند. رييس مركز نظارت بر صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري همچنين درباره صندوق‌هاي كالايي مبتني بر گواهي سپرده توضيح داد: اين صندوق‌ها كه در چهار گروه طلا، نقره، زعفران و حامل‌هاي انرژي طبقه‌بندي مي‌شوند، از هفته دوم فعاليت خود را آغاز كردند و در ابتدا با فشار فروش مواجه بودند. 

او ادامه داد: به‌ويژه در صندوق‌هاي طلا، پس از دو روز نخست، بازار به تعادل رسيد. البته بخشي از روند نزولي قيمت در اين صندوق‌ها متأثر از كاهش قيمت جهاني طلا و نقره بوده است. ايرانشاهي اعلام كرد: در مقابل، صندوق‌هاي زعفران و حامل‌هاي انرژي با روند قيمتي مثبت و ورود منابع مواجه شدند. در حال حاضر، مجموع صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري به شرايطي متعادل رسيده‌اند و مطابق روال معمول به فعاليت خود ادامه مي‌دهند.

باتوجه‌به اين اظهارات و شرايط كلي بازار به نظر مي‌رسد كه بسته‌بودن بازار سهام و ازسوي‌ديگر باز بودن صندوق‌ها تا به امروز توانسته اعتماد را تا حدودي به بازار بازگرداند و شرايط بهتري را براي سرمايه‌گذاران ايجاد كند. به بيان ساده‌تر اين روزها سرمايه‌گذاران به بازار اعتماد كرده‌اند؛ چراكه در روزهاي سخت و هيجاني سرمايه آنان را حفظ كرده است.

   بازارسهام بازگشايي مي‌شود؟

محمد غفوري، كارشناس بازار سرمايه در خصوص بازگشايي بازار سرمايه در هفته آينده گفت: پس از وقوع يك ريسك سيستماتيك بزرگ در بازار سرمايه، شوراي عالي بورس در سريع‌ترين زمان نسبت به توقف معاملات اقدام كرده و اكنون مهم‌ترين چالش، تعيين تمهيدات لازم براي بازگشايي متعادل بازار سهام است.

وي افزود: حمله به زيرساخت‌هاي صنعتي كشور، به‌ويژه مجموعه‌هايي مانند فولاد مباركه و فولاد خوزستان كه از بزرگ‌ترين توليدكنندگان فولاد و بازيگران اصلي بورس هستند، شرايط حساسي را ايجاد كرده و ضرورت اتخاذ بسته‌هاي حمايتي سنگين را دوچندان كرده است. غفوري اشاره كرد: نبايد فرآيند بازگشايي بازار بدون تصميم‌گيري‌هاي لازم آغاز شود، بلكه اين جلسات و سياست‌ها بايد قبل از بازگشايي نهايي تدوين و تصويب شود تا از ايجاد تنش در جريان معاملات جلوگيري شود.

وي توضيح داد: شركت‌هاي بورسي مطابق با دستور سازمان بورس، موظف به اعلام اثرات احتمالي اين رخدادها بر توليدات خود در سامانه كدال شده‌اند كه اقدامي مثبت و ضروري براي شفافيت بيشتر بازار محسوب مي‌شود.

كارشناس بازار سرمايه اظهار داشت: انتشار اوراق اختيار فروش تبعي يكي از ابزارهايي است كه درگذشته موجب ايجاد آرامش و اطمينان در بازار شده و اين‌بار نيز مي‌تواند اثرگذار باشد.

غفوري تأكيد كرد: بازگشايي بورس بايد تنها در شرايطي انجام شود كه سطح ريسك و نوسان در پايين‌ترين حد ممكن قرار داشته و وضعيت بازار به‌صورت كامل ارزيابي شده باشد. مادامي كه حملات به زيرساخت‌هاي صنعتي ادامه‌دار باشد، تعويق در بازگشايي بازار از منظر زماني مي‌تواند گزينه منطقي‌تر و محتاطانه‌تري براي حفظ ثبات بازار سرمايه باشد.