آسيب به ۲۴ واحد دارويي در حملات
در شرايطي كه تحولات امنيتي و نظامي، بهطور مستقيم زيرساختهاي حياتي كشورها را هدف قرار ميدهد، حوزه سلامت و بهويژه زنجيره تأمين دارو، به يكي از حساسترين و راهبرديترين بخشها تبديل ميشود؛ بخشي كه هرگونه اختلال در آن، ميتواند پيامدهايي فراتر از يك بحران اقتصادي داشته باشد و مستقيماً جان و سلامت ميليونها نفر را تحت تأثير قرار دهد.
در شرايطي كه تحولات امنيتي و نظامي، بهطور مستقيم زيرساختهاي حياتي كشورها را هدف قرار ميدهد، حوزه سلامت و بهويژه زنجيره تأمين دارو، به يكي از حساسترين و راهبرديترين بخشها تبديل ميشود؛ بخشي كه هرگونه اختلال در آن، ميتواند پيامدهايي فراتر از يك بحران اقتصادي داشته باشد و مستقيماً جان و سلامت ميليونها نفر را تحت تأثير قرار دهد. در هفتههاي اخير، گزارشهايي از آسيب به برخي واحدهاي توليدي و توزيعي دارو در پي حملات منتشر شده است؛ اخباري كه در نگاه نخست، نگرانيهايي جدي درباره احتمال بروز كمبود دارو و اختلال در روند درمان بيماران ايجاد ميكند.
در اين ميان، نقش داروسازان و فعالان اين حوزه نيز بيش از پيش برجسته شده است؛ افرادي كه در شرايط دشوار، همچنان به فعاليت خود ادامه داده و تلاش كردهاند چرخه توليد و عرضه دارو متوقف نشود. از سوي ديگر، موضوع آسيب به زيرساختهاي سلامت، بار ديگر توجهها را به ضرورت حفاظت از اين بخش حياتي و رعايت تعهدات بينالمللي در زمان بحران جلب كرده است.
عضو هياتمديره انجمن داروسازان ايران با اعلام اينكه تاكنون ۲۴ كارخانه و مركز توزيع دارويي در جريان حملات اخير دچار آسيب شدهاند، تأكيد كرد: با وجود بيش از ۲۴۰ كارخانه توليد دارو در سراسر كشور و حدود ۸۰ كارخانه توليد مواد اوليه دارويي، خروج چند كارخانه از چرخه توليد، مشكل جدي در تأمين دارو ايجاد نخواهد كرد.
شهادت 2 داروساز در جنگ رمضان
هادي احمدي، عضو هياتمديره انجمن داروسازان ايران با اشاره به خسارتهاي واردشده در پي حملات به بخش دارويي، به ايلنا گفت: از ابتداي نهم اسفند تاكنون، حدود ۲۴ كارخانه توليد دارو، توليد مواد اوليه و شركتهاي توزيع دارويي بهطور مستقيم يا غيرمستقيم دچار آسيب شدهاند. برخي از اين كارخانهها بهصورت مستقيم مورد اصابت قرار گرفتهاند؛ از جمله كارخانه «توفيق دارو» كه بهطور مستقيم آسيب ديد. او با اشاره به جزييات آسيبهاي واردشده به كارخانه «توفيق دارو» افزود: اين كارخانه در حوزه توليد مواد اوليه فعاليت دارد و مواد اوليه داروهاي بيمارستاني و برخي داروهاي ضدسرطان را توليد ميكند. متأسفانه بخش قابلتوجهي از خط توليد اين كارخانه از بين رفته و بخش تحقيق و توسعه آن (R&D) نيز بهطور كامل تخريب شده است. همچنين برخي ديگر از كارخانهها نيز دچار خسارتهايي شدهاند و در اثر موج انفجار يا اصابت تركشها، برخي خطوط توليد و بخش دچار مشكل شدهاند. احمدي با اشاره به شهادت دو داروساز در جنگ رمضان، افزود: از ابتداي جنگ رمضان تاكنون، دو داروساز به درجه رفيع شهادت رسيدهاند. يكي از اين همكاران داروساز در داروخانه محل كار خود در تهران شهيد شد. از طرفي ديگر، تعدادي از افرادي كه در حوزه صنايع دارويي كار ميكردند نيز به شهادت رسيدهاند.
فعاليت 240 كارخانه توليد دارو در كشور
او اضافه كرد: با اين حال، در مجموع بايد گفت كه با وجود بيش از ۲۴۰ كارخانه توليد دارو در سراسر كشور و حدود ۸۰ كارخانه توليد مواد اوليه دارويي، خروج چند كارخانه از چرخه توليد مشكل جدي در تأمين دارو ايجاد نخواهد كرد. به هر حال در نقاط مختلف كشور تعداد قابلتوجهي از كارخانجات داروسازي فعال هستند. عضو هياتمديره انجمن داروسازان ايران تاكيد كرد: صنعت داروسازي كشور پيشتر نيز تجربههاي مهمي را پشت سر گذاشته است؛ از جمله تجربه دوران جنگ هشتساله و همچنين دوره همهگيري كرونا كه هر دو به ارتقاي آمادگي و توان مديريتي حوزه دارو كمك كردهاند.
احمدي با اشاره به پيگيريهاي بينالمللي فعالان حوزه دارو گفت: با توجه به اينكه اين حملات برخلاف تعهدات و كنوانسيونهاي بينالمللي صورت ميگيرد، فعالان حوزه دارو با ارسال نامههايي به مجامع بينالمللي نسبت به آسيب واردشده به زيرساختهاي حوزه سلامت و كارخانجات داروسازي اعتراض كردهاند و بر لزوم حفاظت از زيرساختهاي سلامت كه بهطور مستقيم با جان مردم در ارتباط است، تأكيد كردهاند. او يادآور شد: در مجموع، از تمامي همكاران حوزه داروسازي در سراسر كشور قدرداني ميشود؛ بهويژه داروسازاني كه در كارخانجات داروسازي بهصورت شبانهروزي در حال توليد دارو هستند تا روند تأمين دارو دچار وقفه نشود و همچنين همكاراني كه در داروخانههاي سراسر كشور فعاليت ميكنند. وي با اشاره به وضعيت داروخانهها گفت: در حال حاضر حدود ۱۸ هزار داروخانه در كشور فعال است كه برخي از آنها بهصورت ۲۴ساعته خدمات دارويي ارايه ميدهند. اين مجموعه گسترده در سراسر كشور مشغول خدمترساني هستند و تاكنون نيز گزارشي از كمبود دارو اعلام نشده است. احمدي افزود: نكته مهم ديگر آن است كه حملاتي كه به برخي كارخانههاي داروسازي شده است، وقفهاي در روند توليد دارو ايجاد نكرده است و ذخاير استراتژيك كشور در وضعيت مطلوبي قرار دارد. مديريت مناسب در حوزه ذخاير و برنامهريزيهاي انجامشده سبب شده است، اين شرايط بهخوبي كنترل شود. به گفته او، ۱۸ هزار داروخانه فعال در سراسر كشور، خود بهنوعي بخشي از ذخاير و ظرفيت راهبردي حوزه دارو محسوب ميشوند. هيچ زماني به اندازه الان انبارهاي دارويي پر نبوده است و اكنون ذخاير دارويي كشور در وضعيت مناسبي قرار دارند و داروهاي مورد نياز مردم به ميزان كافي موجود است. همين موضوع سبب شده است كه مردم به داروخانهها جهت تهيه دارو براي مدت طولاني مراجعه نكنند.
