زندگي در جنگ زير سقف شهر؛ حكايت اين روزهاي كارتن خواب ها
كشور در ميانه آتش و انفجار و مرگ گرفتار شده، حالا شهروندان براي حفظ جان و امنيت خود و عزيزانشان مدام گوش به زنگ هستند تا خبري، توصيهاي يا در صورت لزوم هشدار تخليهاي منتشر شود. اين روزها همه مردم در خطر جدي قرار دارند، هر چند شهروندان سعي كردهاند تا حد امكان شرايطي امن را براي خود فراهم كنند.
كشور در ميانه آتش و انفجار و مرگ گرفتار شده، حالا شهروندان براي حفظ جان و امنيت خود و عزيزانشان مدام گوش به زنگ هستند تا خبري، توصيهاي يا در صورت لزوم هشدار تخليهاي منتشر شود. اين روزها همه مردم در خطر جدي قرار دارند، هر چند شهروندان سعي كردهاند تا حد امكان شرايطي امن را براي خود فراهم كنند. اما در اين ميان هستند گروههايي كه در شرايط عادي هم زندگي پايدار و امني نداشتهاند و اين روزها هم زير باران موشك و بمب بيپناهتر و بيسرپناهتر از هميشه ماندهاند. كساني مانند شهروندان كارتنخواب، گروهي نيازمند به توجه و كمك هستند كه اين روزها بيش از هر زمان ديگري به پاتوقهاي ناامن روي آوردهاند، درحالي كه قادر به تامين هيچ تمهيدي براي در امان ماندن از آتش جنگ نيستند. در اين ميان كودكاني كه در كنار مادران كارتنخواب خود روزگار ميگذرانند، از همه بيپناهتر هستند.
توان رسيدگي و خدماتدهي به همه كارتنخوابهاي شهر را نداريم
سپيده عليزاده، مديرعامل موسسه كاهش آسيب نورسپيد هدايت درباره شرايط آسيب ديدگان اجتماعي و به ويژه شهروندان كارتن خواب به ايلنا گفت: اين جنگ در روزهاي پايان سال و نزديك عيد نوروز رخ داده است. نزديك عيد معمولا مراكز اقامتي مانند كمپها، مراكز نگهداري از بيماران اعصاب و روان و... به مددجويان خود مرخصي عيد ميدهند تا با كاهش جمعيت داخل مراكز، كاركنانشان بتوانند به صورت شيفتي در روزهاي عيد فعاليت كنند. از طرف ديگر در ماه رمضان همواره شرايطي ويژه را براي ما به دنبال داشته است. مانند برخورداري از نذورات مردمي بهويژه در زمينه پخت غذاي گرم و توزيع در مراكز. عليزاده افزود: اين روزها هم كه جنگ مصادف با شبهاي عيد و ماه رمضان شده، احتمالا بسياري از مددجويان بستري در مراكز اقامتي ترخيص شده باشند، در نتيجه ما با تعداد زيادي از افراد آسيبديده اجتماعي و بدون سرپناه مواجهيم. بسياري از اين افراد يا خانوادهاي ندارند يا به صورت كامل ارتباطشان با خانواده قطع شده است. در چنين شرايطي با وجود اينكه در ماه رمضان قرار داريم اما حتي غذاي پخته هم به ما نميرسد كه بين بيسرپناهان و كارتنخوابها توزيع كنيم.
افزايش جمعيت در پاتوقهاي كارتنخواب ها
اين فعال حوزه كاهش آسيب تاكيد كرد: در اين روزهاي سخت و بحراني اما كارتنخوابها به عنوان زيرينترين لايههاي اجتماعي يايد مورد توجه نهادها قرار بگيرند. به صورت كلي وقتي به دليل بحرانها وضعيت داخل شهر بهم ميريزد، معمولا پاتوقها مورد توجه قرار نميگيرند، در نتيجه جمعيت آنها افزايش مييابد كه اين موضوع مخاطرات خاص خود را دارد.
او افزود: تا پيش از شروع جنگ ما روزانه ۲۰۰ قطعه ساندويچ ساده را ميان پاتوقها توزيع ميكرديم، اما اين روزها نانواييها حتي ۶۰ عدد نان هم در اختيار ما نميگذارند، در واقع اين شرايط باعث شده كه خدمتدهي به افراد بيسرپناه سختتر شود.
جنگ، كودكان داراي مادر كارتن خواب را بيپناهتر ميكند
عليزاده با اشاره به وضعيت كودكاني همراه با مادران بيسرپناه خود در پاتوقها زندگي ميكنند، اظهار كرد: كودكان هميشه بيپناهترين و مظلومترين قشر در ميان آسيبديدگان اجتماعي هستند.بنابراين براي كودكان كارتنخواب بايد حمايتهاي خاصتري در نظر گرفت، زيرا شرايط اين دو گروه از كودكان متفاوت است.
او ادامه داد: امروز كودكان فاقد شناسنامهاي هستند كه در كنار مادر خود در پاتوقها زندگي ميكنند. كودكان در شرايط جنگ با مخاطراتي بيشتري در پاتوقها مواجه ميشوند. زيرا همان نظارتهايي كه در گذشته ولو با استفاده از روشهاي اشتباه بر پاتوقها شاهد بوديم امروز نيست. حداقل در پاتوقهايي كه من به آنها سركشي ميكنم حدود ۱۰ نوزاد و كودك زندگي ميكنند كه آنها هم مانند همه كودكان از صداي جنگ و بمب ميترسند، اما سرپناه و محافظي ندارند.
اين فعال حوزه كاهش آسيبهاي اجتماعي خاطرنشان كرد: كارتنخوابها همواره در شرايط بحران به مكانيزم «انكار» شرايط روي ميآورند مثلا اينكه ميگويند معتاد كرونا نميگيرد يا ميگويند پاتوقها را مورد اصابت قرار نميدهند. درحالي كه همين چند روز پيش يكي از اين پاتوقها مورد اصابت قرار گرفت.
به گفته او، با توجه به اين شرايط ضروري است كه مسوولان امر جلسهاي اضطراري تشكيل داده و نقشه راهي براي حمايت از كارتنخوابها فراهم كنند: حمايت از اين افراد نيازمند امكاناتي خاص است از مواد غذايي تا لوازم بهداشتي، دارويي كه هر يك از آنها را سازماني خاص بايد در اختيار ما قرار بدهد. از طرف ديگر پرسنل مركز هم از ادامه كار و سركشي به پاتوقها در شرايط جنگ ميهراسند كه اين موضوع هم كار امدادرساني به افراد بيسرپناه را سختتر ميكند.
عليزاده درباره آمار مرگ و مير يا جراحت اين افراد در شرايط جنگ و بمباران گفت: ما به آنها دسترسي دقيق نداريم و تماس و ارتباط ما با آنها مداوم و مناسب نيست بنابراين اگر اين گروه تحت تاثير جنگ قرار گرفته و جانشان را از دست داده باشند، ما باخبر نميشويم .
اين فعال حوزه آسيبهاي اجتماعي آخرين سخنان خود را به نگاههاي اشتباه نسبت به وضعيت كارتنخوابها در شرايط جنگ اختصاص داد و گفت: ظاهرا كسي باور نميكند كه كارتنخوابها هم ميترسند، آنها هم از صداي انفجار دچار اضطراب ميشوند و دوست دارند پناه و سرپناهي داشته باشند.
