توقف بورس چه تاثيري بر بازار دارد؟
بهناز اكبرپور، كارشناس بازار سرمايه با توجه به شرايط كنوني كشور گفت: با توجه به اينكه هفته آينده آخرين هفته كاري سال ۱۴۰۴ نيز محسوب ميشود، تصميمگيري در اين خصوص نيازمند توجه به مجموعهاي از عوامل اقتصادي، رواني و مديريتي است.
صداي بورس| بهناز اكبرپور، كارشناس بازار سرمايه با توجه به شرايط كنوني كشور گفت: با توجه به اينكه هفته آينده آخرين هفته كاري سال ۱۴۰۴ نيز محسوب ميشود، تصميمگيري در اين خصوص نيازمند توجه به مجموعهاي از عوامل اقتصادي، رواني و مديريتي است. در حال حاضر به نظر ميرسد با توجه به تداوم شرايط جنگي و ابهامات جدي در فضاي سياسي و اقتصادي، ادامه تعطيلي بازار سهام تصميم منطقي بود. وي درادامه با اشاره به اينكه بازار سرمايه بهشدت تحت تأثير انتظارات و هيجانات قرار دارد افزود: در شرايطي كه اخبار جنگي همچنان جريان دارد و چشمانداز روشني از ثبات كوتاهمدت وجود ندارد، بازگشايي بازار ميتوانست منجر به شكلگيري موج شديد عرضه و رفتارهاي هيجاني از سوي سرمايهگذاران شود. چنين وضعيتي نه تنها ميتواند به افت قابل توجه قيمتها منجر شود، بلكه ممكن است اعتماد عمومي به بازار را نيز در مقطع حساسي كه اقتصاد با فشارهاي مختلف مواجه است، تضعيف كند. كارشناس بازار سرمايه ادامه داد: بنابراين در شرايط فعلي، بسته ماندن بازار سهام تا زماني كه سطحي از ثبات نسبي در فضاي سياسي و امنيتي ايجاد شود، ميتواند از شكلگيري شوكهاي شديد در بازار جلوگيري كند. همچنين بايد توجه داشت كه تبعات جنگ دو هفته اخير بر عملكرد شركتهاي بورسي هنوز بهطور دقيق مشخص نيست. اكبرپور ادامه داد: از يك سوي ديگر ميزان تأثير اين درگيريها بر توليد و فروش شركتها در اسفندماه نامعلوم است و همچنين صحت و ابعاد برخي اخبار منتشرشده درباره آسيب ديدن پالايش نفت تهران يا حملات به شركتهايي مانند سايپا و ايرانخودرو نيز بهطور كامل روشن نيست. بنابراين پيش از بازگشايي بازار سهام، ضروري است سازمان بورس شركتهاي بزرگ و اثرگذار را ملزم كند در اين خصوص اطلاعيههاي شفافسازي منتشر كنند تا سرمايهگذاران با اطلاعات دقيقتر و شفافتري تصميمگيري كنند. وي اظهارداشت: با اين حال موضوع صندوقهاي طلا وضعيت متفاوتي دارد. متأسفانه در اين دوره نيز مانند تجربه جنگ ۱۲ روزه، معاملات صندوقهاي مبتني بر طلا نيز متوقف شده است؛ در حالي كه ذات سرمايهگذاري در اين ابزارها علاوه بر پوشش ريسك تورم، نوعي سرمايهگذاري با ماهيت ريسكي و مبتني بر نوسان قيمت نيز محسوب ميشود.
اين كارشناس بازار سرمايه تاكيد كرد: بسياري از سرمايهگذاران با اين هدف وارد اين صندوقها شدهاند كه در شرايط پرريسك بتوانند دارايي خود را مديريت كرده يا در صورت نياز آن را نقد كنند. در حال حاضر اما سرمايه اين افراد عملاً قفل شده و امكان نقدشوندگي از آنها گرفته شده است. ممكن است برخي سرمايهگذاران در اين شرايط به نقدينگي فوري نياز داشته باشند و عدم امكان فروش واحدهاي سرمايهگذاري ميتواند براي آنها مشكلساز شود. اكبرپور اضافه كرد: از اين منظر شايد راهكار مناسب آن باشد كه حتي اگر بازار سهام همچنان بسته بماند، صندوقهاي طلا حداقل براي چند ساعت در روز امكان معامله داشته باشند. چنين مدلي ميتواند هم تا حدي نقدشوندگي مورد نياز سرمايهگذاران را فراهم كند و هم از شكلگيري فشارهاي شديد در زمان بازگشايي كامل جلوگيري كند. اين اقدام ميتواند تعادلي ميان مديريت ريسك سيستماتيك بازار و حفظ حقوق سرمايهگذاران ايجاد كند. كارشناس بازار سرمايه گفت: در كنار اين مباحث، بايد از هماكنون به شرايط احتمالي پس از بازگشايي بازار نيز توجه داشت. تجربه نشان داده است كه پس از وقفههاي طولاني در معاملات، بهويژه در شرايط بحراني، معمولاً در روزهاي ابتدايي بازگشايي فشار فروش قابل توجهي در بازار شكل ميگيرد. بسياري از سرمايهگذاران ترجيح ميدهند در اولين فرصت ممكن ريسك خود را كاهش دهند و همين موضوع ميتواند موجب شكلگيري صفهاي فروش و افت سريع قيمتها شود. در چنين شرايطي نقش نهادهاي حمايتي بازار بسيار مهم خواهد بود. وي افزود: صندوق توسعه بازار، صندوق تثبيت بازار سرمايه، نهادهاي مالي بزرگ، بانكها و همچنين دستگاههاي سياستگذار اقتصادي از جمله بانك مركزي و وزارت امور اقتصادي و دارايي بايد از هماكنون براي مديريت اين وضعيت برنامهريزي كنند. تأمين نقدينگي لازم براي حمايت از بازار در روزهاي ابتدايي بازگشايي ميتواند نقش مهمي در كنترل هيجانات و جلوگيري از شكلگيري سقوطهاي شديد قيمتي داشته باشد.
تحليلگر بازارهاي مالي در ادامه تصريح كرد: نكته مهم اين است كه تجربههاي گذشته، از جمله اتفاقات دوره جنگ ۱۲ روزه، نشان داد كه تأخير در ورود منابع حمايتي ميتواند هزينههاي بيشتري به بازار تحميل كند.
اگر حمايتها با چند روز تأخير انجام شود، بخش زيادي از نقدينگي حمايتي صرف جبران افتهاي شديد شده و عملاً اثرگذاري آن كاهش مييابد؛ در حالي كه اگر اين منابع از همان ابتداي بازگشايي بهصورت هدفمند وارد بازار شوند، ميتوانند فشار فروش را مديريت كرده و از افتهاي عميقتر جلوگيري كنند.
اكبرپور گفت: بنابراين در كنار تصميمگيري درباره زمان مناسب بازگشايي بازار، آمادهسازي ابزارهاي حمايتي و برنامهريزي دقيق براي مديريت روزهاي ابتدايي معاملات اهميت بسيار بالايي دارد. مديريت صحيح اين دوره ميتواند به حفظ اعتماد سرمايهگذاران و جلوگيري از تشديد بيثباتي در بازار سرمايه كمك كند.
