توفان انرژي در غرب؟!
تنها پنج روز از آغاز تنشهاي نظامي ميان امريكا و اسراييل با ايران گذشته و حالا بازارهاي جهاني انرژي با شوكي تازه روبهرو شدهاند؛ شوكي كه به سرعت خود را در قيمت نفت، گاز و بنزين نشان داده و نگرانيها درباره آينده اقتصاد غرب را تشديد كرده است.
گلناز پرتوي مهر|
تنها پنج روز از آغاز تنشهاي نظامي ميان امريكا و اسراييل با ايران گذشته و حالا بازارهاي جهاني انرژي با شوكي تازه روبهرو شدهاند؛ شوكي كه به سرعت خود را در قيمت نفت، گاز و بنزين نشان داده و نگرانيها درباره آينده اقتصاد غرب را تشديد كرده است.
اختلال چندروزه در تردد كشتيها از تنگه هرمز و ابهام در چشمانداز كاهش تنشها، قيمت گاز در اروپا را تا ۵۰ درصد افزايش داده است. همزمان برخي كشورهاي آسيايي از جمله هند نيز با نگراني از كمبود گاز، عرضه سوخت به صنايع را محدود و سهميهبندي كردهاند.
در بازار جهاني انرژي، بهاي نفت برنت به حدود ۸۵ دلار و نفت WTI به محدوده ۷۷ دلار رسيده است. در ايالات متحده نيز قيمت بنزين از مرز ۳ دلار در هر گالن عبور كرده؛ موضوعي كه بهويژه در فضاي سياسي اين كشور حساسيت بالايي دارد. خبرگزاري رويترز گزارش داده است تنها چند هفته پس از آنكه دونالد ترامپ كاهش قيمت بنزين به حدود ۲ دلار را به عنوان يك دستاورد اقتصادي برجسته مطرح كرده بود، قيمتها براي نخستينبار از ماه نوامبر دوباره از ۳ دلار عبور كردهاند؛ اتفاقي كه ميتواند به يك چالش سياسي تازه تبديل شود. از سوي ديگر، الجزيره در گزارشي اعلام كرده است كه درگيريها باعث اختلال در زنجيره تامين جهاني شده؛ بهگونهاي كه عبور و مرور كشتيها در تنگه هرمز با وقفه مواجه شده و به دليل بسته شدن برخي حريمهاي هوايي منطقه، پروازهاي باري نيز تحت تاثير قرار گرفتهاند.
براساس برآوردهاي شركت تحقيقاتي كلاركسون كه دادههاي كشتيراني جهاني را رصد ميكند، حدود ۳۲۰۰ كشتي - معادل ۴ درصد از تناژ ناوگان جهاني -در خليج فارس متوقف شدهاند. بخشي از اين شناورها البته در محدوده منطقهاي فعاليت ميكنند، اما همين توقف نسبي نيز براي ايجاد تلاطم در بازار كافي بوده است. تنگه هرمز كه روزانه محل عبور نزديك به يكپنجم نفت جهان است، يكي از حياتيترين شريانهاي انرژي بهشمار ميرود. تحليلگران هشدار ميدهند در صورت تداوم اختلال در اين مسير راهبردي، احتمال جهش قيمت نفت به مرز ۱۰۰ دلار دور از انتظار نخواهد بود؛ افزايشي كه ميتواند موج تازهاي از تورم را به اقتصاد اروپا و امريكا تحميل كند.
اكنون پرسش اصلي اين است: آيا بازارهاي جهاني تاب يك شوك انرژي ديگر را دارند يا توفان تازه در راه است؟
