نسخه اضطراري براي بازار
در حالي كه بازار كالاهاي اساسي زير فشار كمبود عرضه و جهش قيمتها نفس ميكشد، اتاق بازرگاني و گمرك با مجموعهاي از تصميمات فوري به ميدان آمدند؛ از تمديد ثبتسفارشهاي منقضيشده و ترخيص ۹۰ درصدي كالاها تا معافيت از برخي قواعد ارزي.
تعادل|
در حالي كه بازار كالاهاي اساسي زير فشار كمبود عرضه و جهش قيمتها نفس ميكشد، اتاق بازرگاني و گمرك با مجموعهاي از تصميمات فوري به ميدان آمدند؛ از تمديد ثبتسفارشهاي منقضيشده و ترخيص ۹۰ درصدي كالاها تا معافيت از برخي قواعد ارزي. همزمان، دولت براي مهار التهاب داخلي، صادرات محصولات كشاورزي و غذايي را تا اطلاع ثانوي متوقف كرد. بستهاي دوگانه كه هدفش روشن است: تسريع واردات، كنترل بازار و جلوگيري از شوك قيمتي در روزهاي حساس پيشرو.
اتخاذ ۳ تصميم مهم براي تسريع در ترخيص كالاها
از نهم اسفندماه و همزمان با حملات امريكا و اسراييل به خاك ايران، تامين و توزيع كالاهاي اساسي به يك «مساله حياتي» تبديل شد؛ نه فقط از منظر امنيت غذايي، بلكه از آن جهت كه در شرايط جنگي كوچكترين شايعه يا اختلال در عرضه ميتواند رفتار بازار و مردم را تغيير دهد. همين شد كه در همان روزهاي ابتدايي، وزارتخانهها و نهادهاي مرتبط و همچنين اصناف، خبر از آمادگي براي تامين مايحتاج مردم دادند و بر حفظ جريان توزيع تاكيد كردند. در همين راستا. اتاق ايران براي تسهيل امور بازرگاني سه تصميم اساسي گرفت وهماكنون در حال اجرا است. اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران به كليه فعالان اقتصادي اعلام كرد: نظر به ضرورت تسريع در ترخيص محمولههاي موجود در اماكن گمركي و مديريت بازار در برهه حساس كنوني، بهموجب تصميمات مراجع و دستگاههاي ذيصلاح، تمهيداتي به شرح ذيل، اتخاذ گرديده است. بر اين اساس كليه واردكنندگان، صادركنندگان، توليدكنندگان و فعالان حوزه تجارت خارجي ميتوانند بر اساس تمهيدات حمايتي مورد اشاره، نسبت به ترخيص كالا از گمركات اقدام كنند:
۱ -تمديد يك ماهه ثبت سفارشهاي منقضي شده مربوط به كالاهاي كشاورزي: ثبت سفارش كليه كالاهاي ذيل رديف تعرفه بخش كشاورزي كه تاريخ اعتبار آنها منقضي شده است به مدت يك ماه تمديد ميگردد. بر اين اساس واردكنندگان با ارايه تعهدات لازم به سازمان مربوطه، ميتوانند نسبت به طي فرآيند تشريفات گمركي، اقدام كنند.
۲ - معافيت كليه كالاهاي وارداتي از قاعده تقدم تاريخ ثبت سفارش نسبت به تاريخ تخليه: كليه كالاهايي كه به كشور وارد شدهاند يا ميشوند تا اطلاع ثانوي از قاعده تقدم تاريخ ثبت سفارش نسبت به تاريخ تخليه/قبضانبار، موضوع ماده (۵) آييننامه اجرايي قانون مقررات صادرات و واردات معاف هستند.
۳ - فراهم شدن ترخيص درصدي كالاها: امكان ترخيص درصدي كالاها به شرح فايل پيوست، تا اطلاع ثانوي فراهم شده است. لازم به ذكر است، ترخيص ٢٥ قلم كالاي اساسي، بدون ثبت اطلاعات منشأ ارز، از تاريخ ۱۰ اسفند ماه، امكان پذير است. شايان ذكر است كه در صورت وصول هرگونه اصلاحيه يا دستورالعمل جديد از مراجع ذيصلاح، مراتب به فوريت به اطلاع جامعه فعالان اقتصادي، خواهد رسيد. به اطلاع كليه صادركنندگان محصولات كشاورزي و فرآوردههاي غذايي ميرساند، بهمنظور تامين نيازهاي داخلي كشور در برهه حساس كنوني و در چارچوب سياست تنظيم بازار وزارت جهاد كشاورزي، تا اطلاع ثانوي، صادرات كليه محصولات كشاورزي و فراوردههاي غذايي، كد تعرفههاي ذيل فصول ۱ تا ۲۴، ممنوع ميباشد. در همين حال، دبير اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران اعلام كرد با تصميم هياترييسه، تمامي بخشهاي ضروري از جمله حوزه دبيركل، واحدهاي خدماتي، سامانهها، صدور گواهي مبدأ و كارنه تير فعال هستند تا در روند صادرات، واردات و لجستيك خللي ايجاد نشود. به گفته ابوالفضل روغني گلپايگاني، اتاق ايران در ارتباط مستمر با مرزهاست تا مشكلات احتمالي تجارت خارجي سريع برطرف شود و جريان توليد در شرايط حساس كشور متوقف نشود. با لغو ضيافتهاي افطاري، منابع آن صرف آمادهسازي هزاران بسته معيشتي در استانهاي سيستان و بلوچستان، كردستان و تهران شده و بخشي از كمكها نيز براي آزادي زندانيان غيرعمد اختصاص مييابد.
اقدام جديد گمرك براي ترخيص فوري كالاها
در همين حال، گمرك ايران نيز از تمديد مصوبه ترخيص ۹۰ درصدي كالاها خبر داد و اعلام كرد: به دنبال دغدغه صاحبان كالا و بازرگانان در خصوص اتمام مهلت ترخيص ۹۰ درصدي كالاها از گمركات، اين موضوع سريعا در دستور كار مسوولان قرار گرفت و با پيگيري معاون وزير اقتصاد مجوز ترخيص ۹۰ درصدي كالاها از نهاد متولي اخذ و تمديد شد. بنابراين گزارش ابلاغيه تمديد مجوز ترخيص درصدي براي ۲۲۲۵ رديف تعرفه كالايي از سوي فرود عسگري معاون وزير اقتصاد و رييس كل گمرك ايران خطاب به ناظرين و مديران كل گمركات سراسر كشور ابلاغ و ترخيص كالاهاي ۹۰درصدي تمديد گرديد. رييس كل گمرك ايران همچنين در دستورالعملي خطاب به گمركات سراسر كشور اعلام كرد: امكان خروج كالا بدون دريافت و ارايه كد ساتا و صرفاً با درج تعهد در سامانه جامع امور گمركي از گمركات امكانپذير شد. در اين دستورالعمل كه از سوي فرود عسگري - معاون وزير اقتصاد - جهت اجرا به ناظران و مديران گمركات سراسر كشور ابلاغ شده، آمده است: مقرر شد واردكنندگاني كه متقاضي خروج كالا بدون دريافت و ارايه كد ساتا از گمركات هستند، با درج تعهد در سامانه جامع امور گمركي توسط صاحب كالا يا نماينده قانوني وي مبتني بر «عدم درخواست ارز پس از ترخيص كالا از بانك مركزي» به گمرك اجرايي اقدام به خروج كالا كنند. همچنين رييس كل گمرك ايران در اين دستورالعمل تأكيد كرد: بدينترتيب گمركات اجرايي مجازند پس از دريافت تعهد مذكور، اقدام به خروج كالا بدون دريافت كد ساتا نمايند. وي همچنين در تبصرهاي بر اساس دستورالعمل يادشده اعلام كرد: در خصوص خودروسواري، موتورسيكلت، كشندهها و اتوبوس كه به صورت CBU وارد شدهاند، گمركات اجرايي صرفا بدون صدور پته عبور براي كالاهاي مذكور مجاز به ترخيص كالا بدون دريافت كد ساتا خواهد بود.
ممنوعيت صادرات تمامي محصولات غذايي و كشاورزي
از ديگر تدابير مهم دولت در اين شرايط جنگي، ممنوع كردن صادرات برخي از اقلام كالايي است. از اين رو، سازمان توسعه تجارت ايران در نامهاي به گمرك ايران، با هدف تنظيم بازار و شرايط كشور موضوع ممنوعيت صادرات تخممرغ، سيبزميني، گوجه فرنگي و خرماي مضافتي تا اطلاع ثانوي را ابلاغ كرد. اين اقدام در چارچوب سياستهاي تنظيم بازار وزارت جهاد كشاورزي و با توجه به شرايط ويژه كشور صورت گرفته و از سوي سازمان توسعه تجارت جهت اجرا به گمرك ابلاغ شده است. كنفدراسيون صادرات ايران هم اعلام كرده كه صادرات تمام محصولات غذايي و كشاورزي داراي كدتعرفههاي يك الي ۲۴ تا اطلاع ثانوي ممنوع و مراتب جهت اجرا از امروز به گمركات اجرايي كشور ابلاغ شد. بر اين اساس از تمامي صادركنندگان تقاضا ميشود از ارسال كالاهاي مشمول كدتعرفههاي مذكور به گمركات اجرايي خودداري كنند. اين اقدام در شرايطي صورت گرفت كه طي روزهاي اخير بازار سيبزميني در ايران با كاهش عرضه و افزايش قيمت مواجه شد؛ بهطوريكه در برخي ميادين ميوه و ترهبار و فروشگاهها اين محصول به سختي يافت ميشد و بر اساس مشاهدات خبرنگار ايسنا، قيمتها تا كيلويي ۱۸۰ هزارتومان نيز افزايش يافت. كمبود عرضه در كنار تقاضاي بالا، نگرانيهاي زيادي را در ميان مصرفكنندگان و فعالان بازار ايجاد كرد. در واكنش به اين شرايط، وزارت جهاد كشاورزي با تصميم سريع اعلام كرد كه صادرات سيبزميني متوقف خواهد شد تا عرضه اين محصول در بازارهاي داخلي افزايش يابد. ممنوعيت صادرات از جمله اقداماتي بود كه بازار داخلي را هدف قرار داده تا بتواند نياز مصرفكنندگان را بهتر تأمين كند. معاون سازمان تعاون روستايي وزارت جهاد كشاورزي نيز در گفتوگو با صدا و سيما تاكيد كرد كه در چند روز اخير عرضه سيبزميني به شهرهاي مسافرپذير و برخي استانها به علت صادرات به افغانستان به كندي انجام شد و باعث گراني اين محصول در بازار شده بود. با تصميم وزارت جهاد كشاورزي صادرات سيبزميني متوقف و با كمك كاميونهاي دستگاههاي اجرايي ارسال به بازار سرعت گرفته و پيشبيني ميشود قيمت آن تا چند روز آينده به حالت عادي بازگردد. كارشناسان بخش كشاورزي معتقدند كه براي جلوگيري از تكرار چنين نوساناتي در آينده لازم است مديريت بهتري در برنامهريزي توليد، ذخيرهسازي و تجارت اين كالا اتخاذ شود تا هم توليدكنندگان و هم مصرفكنندگان آسيبي نبينند و بازار به ثبات برسد.
