تعطيلي و نوسان در بورس‌ها

روز شنبه حملات نظامي امريكايي - اسراييلي عليه ايران آغاز شد، همين موضوع باعث شد كه بازار تنها پس از دقايقي پس از شروع معاملات به كار خود پايان دهد. در اين روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ بورس تهران در حالي بسته شد در ۳۰ دقيقه‌اي ابتدايي با رشد ۳۶ هزارواحدي مواجه شده بود؛ اما با افت ناگهاني اين رشد به اصلاح ۲۱ هزارواحدي تبديل و به بسته‌شدن بازار ختم شد.

البته مشخص نيست اين روند تعطيلي ادامه‌دار باشد يا خير. سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام كرد كه هنوز تصميم قطعي براي ادامه فعاليت يا تعطيلي بازار سرمايه براي فردا يا روزهاي آتي اتخاذ نشده است. سازمان بورس اعلام كرده كه خروجي جلسات و تصميمات نهايي بزودي از طريق مجاري رسمي مستقيماً به عموم سرمايه‌گذاران اطلاع‌رساني خواهد شد؛ لذا، كليه سهام‌داران و فعالين بازار موظف به پيگيري اخبار و تصميمات صرفاً از مراجع رسمي هستند.همچنين سازمان بورس و اوراق بهادار با صدور اطلاعيه‌اي در شبكه‌هاي اجتماعي خود، در خصوص معاملات صندوق‌هاي طلا اعلام كرد: باتوجه‌به پيگيري‌هاي مكرر فعالان، وضعيت صندوق‌هاي طلا نيز مانند بازار سهام خواهد بود.به‌طوركلي تمامي معاملات بورس تهران ابطال شد و كارشناسان عقيده دارند كه در شرايط فعلي يكي از بهترين تصميمات همين ابطال معاملات بود؛ چراكه ريسك جنگ باعث فشار بيش از حدي بازار سهام مي‌شود و ازسوي‌ديگر خروج نقدينگي سنگين و اعتماد را از بازار درپي دارد كه در نهايت مي‌تواند بازار به دام سقوط سنگين بكشاند در چنين شرايطي به عقيده كارشناسان تنها تعطيلي بازار سهام مي‌تواند يك تصميم درست باشد كه درنهايت اعتماد و نقدينگي به‌صورت گسترده از بازار خارج نمي‌شود.

  روند معاملات بازارهاي جهاني

بازارهاي جهاني نيز اين روزها روند نوساني داشتند و شرايط خوبي را تجربه نكردند، طي دو روز اخير بازارهاي بورس جهاني تحت‌تأثير تركيبي از داده‌هاي اقتصادي، سياست‌هاي پولي بانك‌هاي مركزي، و تنش‌هاي ژئوپليتيكي قرار داشتند. بازارهاي آسيايي، اروپايي و امريكايي به‌صورت متفاوت واكنش نشان دادند، اما يك الگوي مشترك افزايش نوسانات و تقويت روند صعودي در بخش فناوري مشهود بود. بورس امريكا ادامه روند صعودي با فشار انتظارات نرخ بهره را تجربه كرد. در روز گذشته شاخص S&P 500 حدود 1.2 درصد افزايش و امروز نيز 0.8 درصد افزايش داتش و به سطح 5423 رسيد.همچنين NASDAQ Composite در دو روز گذشته كاهش 1.5 درصدي داشت و روز گذشته نيز 1.1 درصد افزايش يافت و در نهايت روي سطح۱۷۸۹۰ ايستاد. در ادامه نيز Dow Jones در دو روز گذشته نيز 0.9 درصد كاهش يافت، اما امروز 0.4 درصد مثبت شد و در سطح ۳۹۸۵۰ ماند. علت اين رشد نيز به گزارش نرخ بيكاري امريكا (۴.۲درصد، مطابق پيش‌بيني) نشان‌دهنده ثبات اقتصادي، اما بدون فشار تورمي، انتظار كاهش نرخ بهره در آوريل ۲۰۲۶ توسط بازارها افزايش يافت و در نهايت به كمپاني‌هاي فناوري (مثل Nvidia، Microsoft، Apple) به دليل پيشرفت در هوش مصنوعي، به‌صورت قوي رشد كردند باز مي‌گردد. اما مهم‌ترين دليل نوسانات را نيز مي‌توان ميانگين حجم معاملات بالا (بيش از ۱۰ ميليارد دلار در روز)، نشان‌دهنده جذب سرمايه دانست. همچنين نوسانات بيش از ۱درصد در چند بخش، به‌ويژه در فناوري و انرژي.

بورس‌هاي اروپايي با رشد محدود اما پايدار به سمت بالا حركت كردند. Euro Stoxx 50 به ۴,۵۶۸ و DAX به ۱۶,۸۴۰ رسيد. رشد به دليل افزايش قيمت گاز طبيعي (به دليل تنش در جنوب كريم) و افزايش سودآوري شركت‌هاي انرژي مانند RWE و Eni بود. همچنين، اعلام سياست‌هاي جديد اتحاديه اروپا براي توليد انرژي پاك تا ۲۰۳۰، سهام شركت‌هاي برق و فناوري پاك را تقويت كرد. تقويت يورو (۱.۰۸۵۰ نسبت به دلار) نيز حمايت‌كننده بازارهاي بين‌المللي بود.در اروپا، رشد سهام انرژي و برق‌رساني نه‌تنها به دليل افزايش قيمت گاز، بلكه به دليل تغيير استراتژي سرمايه‌گذاري به سمت انرژي پاك بود. شركت‌هايي مانند RWE و Eni، با برنامه‌هاي توليد برق خورشيدي و بادي، سهام خود را به‌طور قابل‌توجهي افزايش دادند. اين روند با اعلام سياست‌هاي جديد اتحاديه اروپا براي توليد ۱۰۰درصد انرژي پاك تا ۲۰۳۰، تقويت شد. سرمايه‌گذاران اكنون به «انرژي پاك» به عنوان يك دارايي ثابت و سودآور نگاه مي‌كنند، نه‌فقط به عنوان يك انتظار سياسي.

  آسيا: چين با كمك دولت

ژاپن با صادرات فناوري

در چين، بازارهاي شانگهاي و شنژن به ترتيب به ۳,۰۲۵ و ۱,۹۸۷ رسيدند رشد امروز به دليل اقدامات كمكي دولتي به زيرساخت‌هاي فناوري و صنايع خودروي الكتريكي. سهام Tencent و Alibaba بهبود يافتند، اما نگراني از بحران بدهي شهرداري‌ها و كاهش تقاضاي داخلي همچنان وجود دارد.ركود اقتصادي چين در سال ۲۰۲۵، به‌خصوص در بخش‌هاي مسكن و شهرداري، باعث شد سياست‌هاي تحريكي دولتي به سرعت اجرا شود. افزايش بودجه براي زيرساخت‌هاي فناوري، ايجاد ۵۰۰ ميليارد يوان براي توسعه خودروي الكتريكي و چيني‌سازي زنجيره تأمين، به سهام فناوري و صنعتي كمك كرد. بااين‌حال، چالش‌هاي ساختاري از جمله بدهي‌هاي شهرداري‌ها و كاهش جمعيت فعال همچنان چالش اصلي هستند. اما بااين‌حال، سرمايه‌گذاران بين‌المللي به دليل رشد امروزي و اقدامات كمكي، به چين بازگشتند.در ژاپن، Nikkei 225 به ۳۸,۴۵۰ رسيد رشد ۱.۳درصد ديروز و ۰.۸درصد امروز. تقويت ين (۱۴۵.۸۰)، افزايش صادرات فناوري و سياست تحريكي بانك مركزي ژاپن (نرخ بهره ۰.۱درصد)، بازار را تقويت كرد. شركت‌هايي مانند Sony و TSMC ژاپن به‌طور قابل‌توجهي رشد كردند.تقويت ين (۱۴۵.۸۰ نسبت به دلار) كه قبلاً نگراني ايجاد مي‌كرد، در ژاپن به سودآوري صادرات فناوري تبديل شد. شركت‌هايي مانند Sony و TSMC ژاپن، به دليل تقاضاي بالا از سوي ساختارهاي هوش مصنوعي و تراشه‌هاي پيشرفته، سهام خود را افزايش دادند. اين روند نشان‌دهنده تغيير در مدل اقتصادي ژاپن است: از يك اقتصاد صادراتي ساده به يك اقتصاد فناوري و ارزش افزوده بالا.BSE Sensex به ۶۹,۸۰۰ و Ibovespa به ۱۲,۵۴۰ رسيد. رشد به دليل افزايش قيمت فلزات اوليه (نيكل، كوبالت) به دليل تقاضاي بالا از سوي صنايع باتري، و تقويت نقدينگي در تايلند و ويتنام. انتخابات برزيل نيز اعتماد سرمايه‌گذاران را افزايش داد. شاخص MSCI Emerging Markets به ۰.۹درصد رشد كرد.در هند و برزيل، رشد نشان‌دهنده اعتماد به سياست‌هاي اقتصادي و اصلاحات ساختاري است. اما نكته كليدي اين است كه سرمايه‌گذاران اكنون به «پايداري زيست‌محيطي» و «مديريت بدهي» توجه بيشتري مي‌كنند. شاخص MSCI Emerging Markets با رشد ۰.۹درصد، نشان‌دهنده جذب سرمايه به كشورهايي با سياست‌هاي اقتصادي شفاف و پايدار است.عوامل كليدي دو روز گذشته نيز شامل انتظارات كاهش نرخ بهره فدرال رزرو: گزارش CPI (۳.۱درصد) نزديك به هدف ۳درصد، اميد به كاهش بهره در ماه مارس را تقويت كرد. افزايش صادرات فناوري و انرژي پاك: تقويت يورو و ين، و رشد قيمت فلزات اوليه، بازارها را به سمت رشد هدايت كرد. مايت دولتي در چين و اتحاديه اروپا: سياست‌هاي تحريكي و پايداري، سرمايه‌گذاران را تشويق كرد.بورس‌هاي جهاني در دو روز گذشته با رشد متنوع و مبتني بر سياست‌هاي كلان، فناوري و انرژي پاك، به سمت پايداري حركت كردند. باوجود نگراني‌هاي ساختاري (بحران بدهي چين، تنش‌هاي انرژي)، اميد به كاهش نرخ بهره و تقويت تقاضاي جهاني، بازارها را در مسير مثبت نگه داشته است.