تلاش امريكا براي محاصره اوپك
تحليلگر موسسه بينالمللي دادههاي انرژي كپلر گفت: انتظار دارم اوپك واكنش مستقيمي به تنشهاي اخير نشان ندهد، بلكه تلاش كند به بازارها اطمينان دهد كه در صورت كاهش عرضه نفت ايران به دليل يك درگيري احتمالي با امريكا، آمادگي افزايش توليد را دارد. البته در بيان مواضع خود، اوپك ناچار خواهد بود با احتياط عمل كند تا موجب نارضايتي ايران نشود.
تحليلگر موسسه بينالمللي دادههاي انرژي كپلر گفت: انتظار دارم اوپك واكنش مستقيمي به تنشهاي اخير نشان ندهد، بلكه تلاش كند به بازارها اطمينان دهد كه در صورت كاهش عرضه نفت ايران به دليل يك درگيري احتمالي با امريكا، آمادگي افزايش توليد را دارد. البته در بيان مواضع خود، اوپك ناچار خواهد بود با احتياط عمل كند تا موجب نارضايتي ايران نشود. همايون فلكشاهي در گفتوگو با ايلنا، درباره تاثير درگيري بين امريكا با ونزوئلا و ايران بر ايجاد تغيير و تحولات در اوپك اظهار داشت: بهطور رسمي، اوپك تمركز خود را صرفا بر متغيرهاي بنيادين بازار نفت حفظ ميكند و پيشاپيش نسبت به تحولات بزرگ ژئوپليتيكي موضعگيري نميكند. برخي معتقدند كه ونزوئلا ممكن است از اوپك خارج شود، چراكه عملا در حال همكاري با امريكا است؛ اما به نظر من، ونزوئلا به عنوان يكي از اعضاي بنيانگذار، در اوپك باقي خواهد ماند. وي ادامه داد: در مورد ايران و ونزوئلا، وضعيت احتمالا براي سالها تغيير اساسي نخواهد كرد، مگر آنكه اين دو كشور بتوانند توليد خود را بهطور قابل توجهي افزايش دهند و دستكم به سطوح تاريخي بازگردند (حدود ۲ تا ۲.۵ ميليون بشكه در روز براي ونزوئلا و ۳.۸ تا ۴ ميليون بشكه در روز براي ايران) . تنها در آن صورت است كه اين دو كشور ميتوانند نقش پررنگتري در فرآيند تصميمگيري اوپك ايفا كنند. با اين حال، هنوز سالها با چنين شرايطي فاصله داريم. تحليلگر موسسه بينالمللي دادههاي انرژي كپلر تصريح كرد: اوپك سنتي ديرينه در جدا نگه داشتن سياست از تصميمگيريهاي خود دارد، هرچند در گذشته هميشه چنين نبوده است. امروزه حتي اگر تصميمات جنبه سياسي داشته باشند، اين گروه آنها را بر اساس توازن عرضه و تقاضاي نفت و با هدف تثبيت بازار توجيه ميكند. وي تاكيد كرد: انتظار دارم اوپك واكنش مستقيمي به تنشهاي اخير نشان ندهد، بلكه تلاش كند به بازارها اطمينان بدهد كه در صورت كاهش عرضه نفت ايران به دليل يك درگيري احتمالي با امريكا، آمادگي افزايش توليد را دارد. البته در بيان مواضع خود، اوپك ناچار خواهد بود با احتياط عمل كند تا موجب نارضايتي ايران نشود. فلكشاهي درباره اوضاع بازار نفت به لحاظ افزايش يا كاهش عرضه خاطرنشان كرد: اگرچه بازار نفت در سال جاري بهطور كلي با مازاد عرضه مواجه است - بهطور متوسط حدود ۱.۵ ميليون بشكه در روز - برآورد ما اين است كه لغو كامل كاهش توليد فعلي اوپكپلاس، تنها حدود ۱۰۰ هزار بشكه در روز به اين مازاد اضافه خواهد كرد. يكي از دلايل اين موضوع آن است كه برخي اعضا، مانند روسيه، هماكنون نزديك به حداكثر ظرفيت توليد خود فعاليت ميكنند و امكان افزايش قابل توجه توليد ندارند. وي توضيح داد: استراتژي فعلي اوپكپلاس بر دو محور اصلي استوار است؛ نخست، كاهش ظرفيت مازاد در داخل گروه و دوم، افزايش سهم بازار در برابر توليدكنندگان كشورهاي خارج از اوپكپلاس. سطح فعلي قيمتها به آنها اجازه داده تا در اين مسير نسبتا موفق باشند، چراكه رشد توليد كشورهاي خارج از اوپكپلاس در حال كاهش است و حتي ممكن است سال آينده منفي شود، مگر آنكه قيمتها بهطور قابل توجهي افزايش يابد. تحليلگر موسسه بينالمللي دادههاي انرژي كپلر تاكيد كرد: بنابراين، به نظر من قيمت نفت احتمالا در ادامه سال با شيبي ملايم افزايش خواهد يافت، زيرا تمركز بازار بيش از عوامل بنيادين، بر ريسكهاي ژئوپليتيكي است. البته مازاد عرضه موجود در بازار مانع از جهش شديد قيمتها خواهد شد. وي درباره واكنش عربستان و ديگر اعضاي اوپك به حذف تدريجي نفت ايران و روسيه گفت: نه تنها عربستان، بلكه امارات متحده عربي نيز كه حدود يك ميليون بشكه در روز ظرفيت مازاد دارد، از اين وضعيت بهرهمند خواهد شد. ظرفيت مازاد عربستان حدود ۱.۵ ميليون بشكه در روز برآورد ميشود. با توجه به اينكه ايران و روسيه هماكنون در سطح حداكثري يا نزديك به آن توليد ميكنند، كشورهايي كه امكان افزايش توليد دارند - مانند عربستان، امارات و تا حدي عراق - بهتدريج سهم بيشتري از بازار را به دست خواهند آورد. فلكشاهي درباره تغيير و تحول در مسير تصميمات اوپك و صادرات نفت كشورها با احتمال درگيري بين ايران و امريكا تصريح كرد: به نظر من، افزايش اخير «حق بيمه ريسك ژئوپليتيكي» درواقع به نفع اوپك بوده است. طبيعتا قيمتهاي بالاتر نفت به معناي درآمد بيشتر براي اين كشورهاست. اما اين موضوع از منظر تصميمگيري نيز به آنها كمك ميكند. وي افزود: اوپكپلاس از آوريل ۲۰۲۵ روند تدريجي لغو كاهش توليد خود را آغاز كرده است. در شرايطي كه بازار با مازاد عرضه مواجه است، لغو بيشتر اين كاهشها ميتواند قيمتها را تحت فشار نزولي قرار دهد، اما زماني كه ريسك ژئوپليتيكي به عنوان يك ضربهگير عمل ميكند، اين فشار كاهشي تا حدي خنثي ميشود. از اين منظر، احتمال بروز درگيري ميان ايران و امريكا ميتواند كار اوپكپلاس را براي ادامه روند بازگرداندن تدريجي توليد، آسانتر كند. تحليلگر موسسه بينالمللي دادههاي انرژي كپلر درباره تاثير درگيري احتمالي ايران و امريكا براي آينده اوپك و اينكه آيا ايالات متحده در مرحله گذار از نظم نوين جهاني، به دنبال ايجاد نهادي مانند اوپك تحت سيطره خود خواهد بود، توضيح داد: نمونهاي از اين روند را ميتوان در مورد ونزوئلا مشاهده كرد؛ نفت اين كشور ديگر بهراحتي به چين نميرود، يا اگر هم برود، با هزينه و قيمت بسيار بالاتر خواهد بود. براي امريكا، تضعيف موقعيت چين و جلوگيري از دسترسي آن به نفت ارزان اهميت راهبردي دارد. با اين حال، من معتقد نيستم كه اوپك از بين خواهد رفت. اما تا زماني كه ترامپ در قدرت باشد، اين گروه تلاش خواهد كرد برخي نگرانيهاي او - بهويژه در مورد بالا بودن قيمت نفت - را در نظر بگيرد. وي تاكيد كرد: بايد توجه داشت كه آسيا و بهويژه چين، اصليترين خريداران نفت اوپك هستند؛ به عنوان مثال، بيش از ۹۵ درصد نفت امارات و كويت و حدود ۸۵ درصد نفت عربستان به بازار آسيا صادر ميشود. بنابراين كشورهاي اوپك تمايل دارند استقلال نسبي خود را در تصميمگيريها حفظ كنند.
