تهران با كسري ۷۸ درصدي بارش در آستانه بحران
درحالي كه برخي استانهاي جنوبي و شمالغربي كشور سال آبي جاري را با بارشهاي نرمال يا حتي فراتر از نرمال پشت سر ميگذارند، تهران تنها ۲۲ درصد از بارش سالانه خود را دريافت كرده و با كسري ۷۵ تا ۷۸ درصدي روبروست؛ شكافي نگرانكننده كه ميتواند تأمين آب پايتخت را در ماههاي آينده با بحران جدي مواجه كند.
درحالي كه برخي استانهاي جنوبي و شمالغربي كشور سال آبي جاري را با بارشهاي نرمال يا حتي فراتر از نرمال پشت سر ميگذارند، تهران تنها ۲۲ درصد از بارش سالانه خود را دريافت كرده و با كسري ۷۵ تا ۷۸ درصدي روبروست؛ شكافي نگرانكننده كه ميتواند تأمين آب پايتخت را در ماههاي آينده با بحران جدي مواجه كند. احد وظيفه، رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور، با اشاره به شرايط دمايي اخير گفت: در حال حاضر دماي مناطق شمالي و بخشهاي مركزي تا شمالي كشور از جمله استان تهران به شكل محسوسي بالاتر از نرمال است و اين شرايط از دو هفته گذشته آغاز شده و تا هفته آينده نيز ادامه دارد. او افزود: اين وضعيت گرماي نابهنجار تا حدود يك هفته آينده نيز كموبيش تداوم خواهد داشت، هرچند از امروز موجي وارد كشور ميشود كه بهويژه در سواحل شمالي سبب كاهش نسبي دما خواهد شد.
موج كاهش دما در راه است
به گفته وظيفه، موج بعدي سرما نيز در راه است: موج بعدي كاهش دما از روز شنبه و يكشنبه هفته آينده وارد كشور ميشود كه افت دماي قابل ملاحظهتري را در بسياري از مناطق رقم خواهد زد. بر اين اساس، پيشبيني ميشود در نيمه دوم هفته آينده شرايط دمايي كشور به وضعيت نرمال نزديك شود. رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي تصريح كرد: در حال حاضر با شرايط بهشدت نابهنجار مواجه هستيم و ميانگين دماي زمستان امسال حدود ۲ درجه سانتيگراد بالاتر از متوسط بلندمدت ثبت شده است. او توضيح داد: بخش عمده اين افزايش ميانگين دما به گرماي قابل توجه دو هفته اخير بازميگردد؛ زيرا اگر دادههاي فصل زمستان را بهصورت تفكيكي بررسي كنيم، ديماه تقريباً در محدوده نرمال قرار داشت، اما از نيمه دوم بهمنماه شاهد افزايش محسوس دما و ثبت مقادير بالاتر از حد طبيعي بوديم.
چشمانداز گرمتر در ادامه سال آبي
وظيفه درباره ادامه سال آبي نيز گفت: انتظار داريم در ادامه سال آبي، دماي كشور همچنان گرايش به مقادير بالاتر از نرمال داشته باشد، البته نه با شدتي كه در مقطع فعلي تجربه ميكنيم. او افزود: بر اساس پيشبينيهاي اقليمي، ميانگين دماي كشور در ادامه سال آبي احتمالاً بين يك تا ۲ درجه سانتيگراد بيش از نرمال خواهد بود. به گفته وي، با وجود كاهشهاي مقطعي، چشمانداز كلي نشان ميدهد كه گرايش دمايي كشور همچنان در محدوده بالاتر از ميانگين بلندمدت باقي خواهد ماند.
توزيع نابرابر بارش در كشور
رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي با اشاره به وضعيت بارندگي گفت: ميانگين بارش كشور در مجموع شرايط نرمالي دارد، اما توزيع آن در استانها متفاوت است. برخي استانها بيش از نرمال بارندگي داشتهاند و برخي ديگر مانند تهران بهشدت كمتر از حد انتظار بارش دريافت كردهاند. وظيفه تأكيد كرد: استانهاي تهران، قم، مركزي، البرز و قزوين وضعيت بسيار بحراني دارند و بارشها در اين مناطق بهشدت زير نرمال است. او افزود: براي مثال، استان تهران تاكنون تنها حدود ۲۲ درصد از بارش سالانه خود را دريافت كرده در حالي كه در اين زمان بايد حدود نيمي از بارش سالانه انجام شده باشد. به گفته رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي، احتمال دريافت ۷۵ تا ۷۸ درصد باقيمانده بارش در ادامه سال آبي بسيار كم است و تهران با كمبارشي بسيار شديد تا پايان سال آبي يا اواخر بهار مواجه خواهد بود. وظيفه هشدار داد: وضعيت منابع آبي در اين استانها حتي بدتر از سال گذشته است و تأمين آب در ماههاي آينده با مشكلات جدي مواجه خواهد شد.» او اضافه كرد: «استانهاي البرز و قزوين نيز شرايط مشابهي دارند و كمبارشي ادامه خواهد داشت، بهطوري كه جبران اين كسري بارش بعيد به نظر ميرسد.
غرب كشور؛ كمبارش اما با شانس جبران
اين مقام مسوول گفت: استانهايي مانند خوزستان، ايلام، كرمانشاه و چهارمحال و بختياري در حال حاضر حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد كمتر از نرمال بارندگي داشتهاند و ميانگين بارششان تقريباً ۲۰ درصد كمتر از حد طبيعي است، در اين استانها احتمال جبران كسري بارش در فصل بهار وجود دارد. وظيفه تصريح كرد: استانهاي جنوبي و شرقي كشور مانند هرمزگان، كرمان، سيستان و بلوچستان و خراسان جنوبي از نظر بارندگي بهتر عمل كرده و در شرايط نرمال تا فراتر از نرمال قرار دارند. او افزود: شمال غرب كشور نيز وضعيت بارش تقريباً نرمال است و استانهايي مثل كردستان، آذربايجان غربي و شرقي از نظر بارندگي شرايط مطلوبي دارند.
سواحل شمالي و دامنههاي البرز
احتمال تداوم كمبارشي
به گفته او، بارشها در اين مناطق هنوز زير نرمال است، اما شدت نابهنجاري كم است و احتمال جبران كسري بارش وجود دارد. وظيفه ادامه داد: بهطور كلي چشمانداز آينده نشان ميدهد كه دامنههاي البرز و شمال شرق كشور از جمله خراسان رضوي، خراسان شمالي و گلستان گرايش به كمبارشي خواهند داشت، در حالي كه ساير استانها كم و بيش در شرايط نرمال باقي خواهند ماند. رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي درباره بهار پيشرو گفت: روند تغيير اقليم، كل منطقه خاورميانه و آسياي ميانه را تحت تأثير قرار داده و اين مناطق از جمله نقاط كانوني اثرات اقليمي محسوب ميشوند. او افزود: تهران و سواحل شمالي، به ويژه حوزه خزر، امسال كمبارش بودهاند و اين وضعيت تا حدي به اثر دورپيوندها (Teleconnections) بازميگردد كه مانند الگوهاي اقليمي گسترده بر بارش و دما تأثير ميگذارند. وظيفه اظهار كرد: با وجود بارش برفي و باران مناسب در برخي مناطق، تعيين دليل دقيق و پيشبيني دقيق ميزان بارش در تهران و شمال كشور به دليل وجود نابهنجاريهاي اقليمي و تغييرات گسترده اقليم دشوار است. اثرات تغيير اقليم و نوسانهاي اقليمي در اين منطقه نقش اثرگذاري دارند.
