آغاز يك مسير جديد در واردات خودرو
با آغاز ثبت سفارش واردات خودروي شخصي ايرانيان مقيم خارج، يكي از مسيرهاي جديد ورود خودرو به كشور عملا وارد فاز اجرايي شده است؛ مسيري كه همزمان با رشد آمار واردات و تسريع تحويل خودرو به جانبازان، ميتواند بر معادلات بازار خودرو در ماههاي پاياني سال اثرگذار باشد.
با آغاز ثبت سفارش واردات خودروي شخصي ايرانيان مقيم خارج، يكي از مسيرهاي جديد ورود خودرو به كشور عملا وارد فاز اجرايي شده است؛ مسيري كه همزمان با رشد آمار واردات و تسريع تحويل خودرو به جانبازان، ميتواند بر معادلات بازار خودرو در ماههاي پاياني سال اثرگذار باشد.
ابلاغ ضوابط واردات خودروي شخصي براي ايرانيان خارج از كشور از ابتداي ديماه امسال، حالا وارد مرحله اجرا شده است. به گفته محمدعلي حاجيزاده، مديركل دفتر صنايع خودرو، نيروي محركه و حملونقل وزارت صمت، ثبت سفارش اين خودروها از سه هفته گذشته آغاز شده و حتي برخي از اين خودروها به گمركات كشور رسيدهاند. رفع مشكلات ابتدايي سامانه «ميخك» عملا گره نخست اين فرآيند را باز كرد و اكنون درخواستها پس از تأييد اقامت در اين سامانه، در سامانه جامع تجارت ثبت و توسط وزارت صمت بررسي ميشود. هرچند در آمار گمرك، خودروها با عنوان كلي «وارداتي» ثبت ميشوند و تفكيكي ميان روشهاي ورود وجود ندارد، اما نشانههاي اوليه حاكي از فعال شدن اين مسير جديد است. بر اساس مصوبه هيات وزيران، واردات خودروي شخصي ايرانيان مقيم خارج در قالب «رويه بدون انتقال ارز» انجام ميشود. به اين معنا كه منشأ ارز بايد از محل سپرده شخصي فرد اظهار شود و هيچ تعهد ارزي جديدي براي كشور ايجاد نكند. فرآيند واردات شامل تأييد اقامت (حتي يكروزه پيش از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴)، ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، انجام تشريفات ارزي و در نهايت اظهار گمركي و ترخيص خودرو است. مهلت ثبت سفارش نيز تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ تعيين شده است. با اين حال، دامنه اين طرح محدود است: هر فرد تنها مجاز به واردات يك دستگاه خودروست؛ خودرو بايد حداكثر پنج سال ساخت باشد؛ برندهاي امريكايي و خودروهاي راستفرمان نيز مشمول ممنوعيت هستند. همچنين در اين مرحله صرفاً خودروهايي امكان ورود دارند كه پيشتر در مالكيت فرد بودهاند.همزمان با اجراي اين سياست، آمارهاي رسمي نشان ميدهد روند واردات خودرو در سال جاري شتاب گرفته است. طبق اعلام وزارت صمت، تا ۱۲ بهمنماه امسال ۵۴ هزار دستگاه خودرو ترخيص شده است. همچنين ۱۵۰ هزار پرونده وارداتي به ثبت رسيده كه از اين ميان، ۱۲۰ هزار مورد به ثبت سفارش انجاميده و از تيرماه تاكنون ۳۲ هزار دستگاه خودرو عرضه شده است. فعاليت ۱۳۰ شركت در حوزه واردات نيز نشان ميدهد بازار واردات بهتدريج از انحصار محدود خارج شده و بازيگران بيشتري در اين حوزه فعال شدهاند. در كنار اين مسير جديد، پرونده واردات خودرو براي جانبازان بالاي ۵۰ درصد نيز وارد مرحله اجرايي گستردهتري شده است. از بيش از ۲۱ هزار ثبت سفارش انجامشده، تاكنون بيش از ۱۴ هزار دستگاه تحويل داده شده و حدود ۸ هزار دستگاه ديگر در مراحل حمل، گمرك يا شمارهگذاري قرار دارد. مقام مسوول در وزارت صمت در عين حال نسبت به فعاليت برخي شركتهاي فاقد مجوز هشدار داده و تأكيد كرده است كه متقاضيان بايد صرفاً از طريق شركتهاي داراي مجوز رسمي اقدام كنند. هرچند واردات خودروي شخصي ايرانيان مقيم خارج از نظر تعداد، احتمالا سهم بزرگي از كل بازار را تشكيل نخواهد داد، اما از دو منظر اهميت دارد: نخست آنكه نشاندهنده باز شدن مسيرهاي متنوعتر براي ورود خودروست و دوم اينكه در صورت تداوم، ميتواند سيگنالي كاهنده براي انتظارات تورمي در بازار خودرو باشد. با اين حال، اثرگذاري واقعي اين سياست به حجم نهايي خودروهاي واردشده، سرعت ترخيص، نحوه عرضه و همچنين شرايط كلي اقتصاد بستگي دارد. اكنون بايد ديد در ماههاي باقيمانده تا پايان مهلت ثبت سفارش، اين مسير تا چه اندازه فعال خواهد ماند و چه سهمي از بازار خودرو را به خود اختصاص خواهد داد.
