۲ تدبير براي حمايت از بازار سهام
حميد ياري، عضو هياتمديره سازمان بورس و اوراق بهادار جزييات برنامههاي نهاد ناظر بازار سرمايه براي حمايت از بازار سهام را تشريح كرد و گفت: تداوم و تقويت نقش صندوقهاي توسعه و تثبيت بازار، به عنوان خط اول حمايت و بهكارگيري ابزارهاي مكمل براي افزايش اثربخشي حمايتها ازجمله برنامههاي سازمان بورس است.
حميد ياري، عضو هياتمديره سازمان بورس و اوراق بهادار جزييات برنامههاي نهاد ناظر بازار سرمايه براي حمايت از بازار سهام را تشريح كرد و گفت: تداوم و تقويت نقش صندوقهاي توسعه و تثبيت بازار، به عنوان خط اول حمايت و بهكارگيري ابزارهاي مكمل براي افزايش اثربخشي حمايتها ازجمله برنامههاي سازمان بورس است. به گفته عضو هياتمديره سازمان بورس و اوراق بهادار، «تداوم حمايت هدفمند صندوقهاي توسعه و تثبيت، بهكارگيري ابزارهاي مكمل مثل اوراق تبعي براي تقويت حضور صندوقهاي حمايتي، نشستها و هماهنگي با ناشران بزرگ و سهامداران عمده براي ارتقاي شفافيت و كاهش رفتارهاي هيجاني، بازبيني ضوابط اعتباري كارگزاريها با هدف تقويت تقاضا در بازار و افزايش شفافيت و اطلاعرساني براي مديريت انتظارات بازار از جمله اقدامات حمايتي سازمان بورس هستند، كه البته همه اين اقدامات با رويكرد حفظ اصول بازار و كشف قيمت طراحي و اجرا خواهد شد.» در هفتههاي اخير شاهد نوساناتي در بازار بودهايم. وضعيت كلي بازار را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ مهمترين عوامل اثرگذار در كوتاهمدت چه بودهاند؟ در يك نگاه كلي، بازار در كوتاهمدت رفتار محتاطانهاي از خود نشان داده كه تا حد زيادي ناشي از تحولات بينالمللي است. اين احتياط قابلفهم و تا حدي منطقي است؛ چون بازيگران بازار در برابر ريسكهاي بيروني محافظهكارانه عمل ميكنند. با اين حال، اگر به شاخصهاي بنيادي توجه كنيم -بهويژه گزارشهاي ۹ماهه شركتها- شواهدي از بهبود عملكرد عملياتي و سودسازي در بسياري از شركتها ديده ميشود. بنابراين چشمانداز ميانمدت و بلندمدت، بر پايه پارامترهاي بنيادي، مثبت اما مشروط به پايداري متغيرهاي كلان ارزيابي ميشود. سازمان بورس چه برنامههايي براي حمايت از بازار تدوين كرده است؟ چگونه قصد داريد اين حمايت را بهصورت هدفمند انجام دهيد؟مجموعهاي از تدابير طراحي شده كه ۲ محور اصلي دارد: اول، تداوم و تقويت نقش صندوقهاي توسعه و تثبيت بازار به عنوان خط اول حمايت؛ دوم، بهكارگيري ابزارهاي مكمل براي افزايش اثربخشي حمايتها. در محور اول، اين صندوقها ادامه خريدهاي هدفمند را در برنامه دارند تا نقدشوندگي و تعادل عرضه-تقاضا را حفظ كنند. در محور دوم، ابزارهايي مانند انتشار اوراق تبعي و ساير اوراق تضميني در دستور كار است تا حضور اين صندوقها هم از منظر نقدينگي و هم از منظر پوشش ريسك تقويت شود، بهگونهاي كه تأثير آن بر فرآيند كشف قيمت كنترلشده و محدود باشد. آيا برنامهاي براي تعامل مستقيم با ناشران و سهامداران عمده وجود دارد؟بله؛ برگزاري جلسات هماهنگي و حمايتي با ناشران بزرگ و سهامداران عمده يكي از ابزارهاي مهم ماست. هدف اين جلسات دوگانه است: نخست، افزايش شفافيت و هماهنگي در اطلاعرساني شركتها تا انتظارات بازار معقول شود؛ دوم، تشويق سهامداران عمده به اتخاذ رفتارهايي كه از فروش هيجاني جلوگيري كند و به ثبات بازار كمك كند. اين جلسات با رويكرد فني برگزار ميشود -بررسي برنامه توليد و فروش شركتها، برآوردهاي كوتاهمدت نسبت به جريان نقدي و طرحهاي مديريت سهام توسط سهامداران عمده- تا تصميمات بازار كمتر در حوزه شايعات و بيشتر مبتني بر اطلاعات واقعي باشد. اخيراً گفته شده كه كميته پايش ريسك در حال بررسي «تعديل ضرايب اعتباري كارگزاريها» است. مقصود دقيق از اين تعديل چيست و آيا هدف ايجاد نقدينگي جديد و تقويت تقاضا در بازار است؟بله، منظور از اين بازبيني دقيقاً تسهيل در ظرفيت اعتباري كارگزاريها بهگونهاي كنترلشده است تا آنها بتوانند به مشتريان واجد شرايط، اعتبار بيشتري اعطا كنند و از اين طريق، بخشي از نقدينگي لازم براي تقويت تقاضا در بازار فراهم شود. بايد تأكيد كنم كه هدف صرفاً تزريق نقدينگي بدون نظارت نيست؛ بلكه دنبال يك راهكار هدفمند و مشروط هستيم كه هم از امكان تقويت سمت تقاضا حمايت كند و هم از انباشت ريسكهاي اعتباري سيستماتيك جلوگيري كند. نگرانيهايي وجود دارد كه مداخلات حمايتي ممكن است روند طبيعي بازار و كشف قيمت را مخدوش كند. اين نگرانيها چقدر موجه است؟اين نگراني را كاملاً وارد ميدانم و خودمان نيز در طراحي سياستها بسيار مراقب هستيم. هر تمهيدي كه اتخاذ ميكنيم با هدف حفظ مكانيزمهاي بازار -مانند كشف قيمت و شفافيت اطلاعات- است. سازوكارها طوري طراحي ميشوند كه حمايتها موقتي، هدفمند و شفاف باشند؛ به عبارت ديگر، مداخلهاي كه به «تحريف بازار» منجر شود را نميپذيريم. توضيح عملياتي اين رويكرد شامل شفافسازي در اعلام سياستها، محدودسازي بازه زماني اقدامات حمايتي و گزارشدهي منظم از عملكرد ابزارها به ذينفعان است. چطور با مسائل رواني بازار و انتظارات سرمايهگذاران برخورد ميكنيد؟بخش مهمي از كار ناظر، مديريت انتظارات است. اطلاعرساني شفاف و بهموقع، انتشار دادههاي قابل اتكا و تعامل مستمر با فعالان بازار از جمله راهكارهاي ماست. همچنين با توسعه دستورالعملهاي شفاف درخصوص اقداماتي كه ناظر و نهادهاي حمايتي ميتوانند انجام دهند، تلاش ميكنيم از شكلگيري شايعات و رفتارهاي گروهي جلوگيري كنيم. در كنار اينها، جلسات آموزشي و نشستهاي تحليلي با فعالان بازار براي تشريح مباني تصميمسازي و كاهش عدم قطعيت برنامهريزي شده است. توصيه به سرمايهگذاران خرد چيست؟به سرمايهگذاران خرد توصيه ميكنم برمبناي اصول بنيادي و افق زماني منطقي تصميمگيري كنند. بازار در كوتاهمدت ميتواند نوسان داشته باشد اما اگر تصميمات سرمايهگذاري بر پايه تحليل بنيادي و تنوعبخشي گرفته شود، شانس مواجهه با زيانهاي ناخواسته كاهش مييابد. سازمان بورس نيز در تلاش است تا با ابزارهاي معين و شفاف، شرايطي فراهم كند كه بازار به مسير طبيعي خود بازگردد.
