فشار خانهتكاني بر شبكه آب شهري
همزمان با خانهتكانيهاي نوروزي، مصرف آب خانگي تا ۲۰ درصد افزايش مييابد، رشدي كه در شرايط كاهش ذخاير سدها، فشار مضاعفي بر شبكه آب شهري وارد ميكند. كارشناسان ميگويند با راهكارهاي سادهاي مانند استفاده از سطل به جاي شلنگ و بهكارگيري تجهيزات كاهنده مصرف، ميتوان اين فشار را كاهش داد.
همزمان با خانهتكانيهاي نوروزي، مصرف آب خانگي تا ۲۰ درصد افزايش مييابد، رشدي كه در شرايط كاهش ذخاير سدها، فشار مضاعفي بر شبكه آب شهري وارد ميكند. كارشناسان ميگويند با راهكارهاي سادهاي مانند استفاده از سطل به جاي شلنگ و بهكارگيري تجهيزات كاهنده مصرف، ميتوان اين فشار را كاهش داد.
به گزارش ايسنا، بر اساس دادههاي ثبتشده از ابتداي سال آبي جاري تا ۲۵ بهمنماه، ميزان ورودي آب به سدهاي كشور ۹.۷۰ ميليارد مترمكعب بوده كه در مقايسه با ۸.۴۸ ميليارد مترمكعب سال گذشته، رشد ۱۴ درصدي را نشان ميدهد. در مقابل، خروجي سدها در اين بازه زماني ۷.۸۵ ميليارد مترمكعب ثبت شده كه نسبت به خروجي ۱۰.۸۳ ميليارد مترمكعبي سال گذشته، ۲۷ درصد كاهش داشته است. با وجود اين، حجم آب موجود در مخازن سدهاي كشور اكنون ۲۰.۴۷ ميليارد مترمكعب است؛ در حالي كه اين رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۲.۱۳ ميليارد مترمكعب بوده و كاهش ۷ درصدي را نشان ميدهد. در حال حاضر ميانگين پرشدگي مخازن سدهاي كشور تنها ۳۹ درصد است؛ عددي كه بيانگر تداوم شرايط كمآبي در سطح ملي است.بررسي وضعيت سدهاي شاخص كشور نشان ميدهد برخي منابع اصلي تامين آب شرب در شرايط حساس قرار دارند. سد دوستي، به عنوان اصليترين منبع تامينكننده آب شرب كلانشهر مشهد، تنها ۲۲ ميليون مترمكعب ذخيره دارد و با ۲ درصد پرشدگي، نسبت به سال گذشته ۸۳ درصد كاهش نشان ميدهد.
سد اميركبير كه نقش مهمي در تأمين آب شرب و كشاورزي استانهاي تهران و البرز دارد، با ۸ ميليون مترمكعب ذخيره تنها ۵ درصد پرشدگي داشته و نسبت به سال قبل ۶۵ درصد كاهش را ثبت كرده است. در همين محدوده، سد لار با يك درصد و سدهاي لتيان - ماملو با ۸ درصد پرشدگي، شرايطي كمسابقه را تجربه ميكنند؛ بهگونهاي كه سه سد از پنج سد اصلي تهران و البرز كمتر از ۱۰ درصد پر هستند.در استان گلستان نيز سدهاي وشمگير، گلستان و بوستان در مجموع تنها ۶ ميليون مترمكعب ذخيره داشته و با ۵ درصد پرشدگي، ۶۹ درصد افت نسبت به سال گذشته را نشان ميدهند. سد رودبال داراب در فارس با ۴ درصد پرشدگي و كاهش ۵۳ درصدي و سد طرق در خراسان رضوي با ۶ درصد پرشدگي و افت ۴۸ درصدي، از ديگر نمونههاي وضعيت شكننده منابع آبي كشور هستند. اين آمارها در حالي منتشر ميشود كه كشور در سالهاي گذشته با دورههاي متوالي خشكسالي، كاهش سرانه آب تجديدپذير و فشار مضاعف بر منابع زيرزميني مواجه بوده است. هر چند ممكن است در برخي مناطق بارشهاي مقطعي رخ بدهد، اما الگوي كلي منابع آبي همچنان ناپايدار و نيازمند همكاري مشتركان است. در اين بين با نزديك شدن به روزهاي پاياني سال و آغاز خانهتكانيهاي نوروزي، مديريت مصرف آب بيش از هر زمان ديگري اهميت يافته است.
در چنين شرايطي، همزماني خانهتكانيهاي نوروزي با كاهش ذخاير برخي سدهاي مهم، ضرورت مصرف مسوولانه آب را دوچندان ميكند، چرا كه بر اساس آمارهاي موجود خانه تكاني تا ۲۰ درصد مصرف آب را افزايش ميدهد. شستوشوي فرشها، حياط، ماشين و نما با آب شرب و استفاده بيرويه از آب شرب خانگي ميتواند فشار مضاعفي بر شبكه تامين وارد كند.كارشناسان حوزه آب تاكيد ميكنند شهروندان ميتوانند با واگذاري شستوشوي فرش، ماشين و اقلام حجيم به واحدهاي صنعتي داراي سيستم بازچرخاني آب، استفاده از سطل به جاي شلنگ براي شستوشو، پرهيز از شستوشوي غيرضروري معابر و روشن نكردن ماشين لباسشويي و ظرفشويي با ظرفيت كم، سهم موثري در كاهش مصرف داشته باشند.همچنين بهرهگيري از تجهيزات كاهنده مصرف نظير سردوشهاي كممصرف، شيرآلات اهرمي و كاهنده و فلاشتانكهاي دومرحلهاي ميتواند در كاهش مصرف آب شهري نقش قابل توجهي ايفا كند. در شرايط كنوني، مديريت مصرف يك انتخاب نيست، بلكه ضرورتي ملي است. همراهي مردم با پويشهاي «نصفش كنيم» و «آب را دريابيم» ميتواند نقش تعيينكنندهاي در افزايش تابآوري شبكه تامين آب كشور داشته باشد. كاهش حتي ۱۰ درصدي مصرف در بخش خانگي، ميليونها مترمكعب صرفهجويي ايجاد كرده و به حفظ ذخاير سدها كمك ميكند.امروز بيش از هر زمان ديگر، رفتار مسوولانه هر شهروند در مصرف آب مستقيماا بر پايداري تامين آب شرب، كشاورزي و صنعت اثرگذار است. خانهتكاني نوروزي ميتواند با رعايت اصول صرفهجويي، به سنتي همراه با مسووليتپذيري تبديل شود؛ چرا كه امنيت آبي، پايه امنيت غذايي، سلامت و توسعه پايدار كشور به شمار ميرود.
