هفته سخت بورس
بورس تهران در اخرين هفته بهمن ماه نيز شرايط خوبي را تجربه نكرد، در همين هفته شاهد آن بوديم كه بازار بيش از هفتهها و روزهاي گذشته تحت تاثير تحولات سياسي و سيگنالهاي خبري قرار گرفت و اين عوامل بازار را نوساني ساخت.
بورس تهران در اخرين هفته بهمن ماه نيز شرايط خوبي را تجربه نكرد، در همين هفته شاهد آن بوديم كه بازار بيش از هفتهها و روزهاي گذشته تحت تاثير تحولات سياسي و سيگنالهاي خبري قرار گرفت و اين عوامل بازار را نوساني ساخت.در اين بازه زماني نه متغيرهاي بنيادي شركتها و نه گزارشها ئ، نقش تعيينكنندهاي در جهتدهي به بازار نداشتند. در اصل همانند هفتههاي اخير اين اخبار سياسي و گمانهزنيهاي مرتبط با روابط خارجي بودند كه نوع رفتار معامله گران را تعيين كردند؛ تجربه اين فضا در اين بازه زماني باعث شده كه اعتماد عمومي در بازار به صورت عمومي كاهش يابد و از سوي ديگر نقدينگي از بازار خارج شود، در نهايت معامله گران به صورت محافظهكارانه در بازار فعاليت كنند. بررسي روند معاملات طي هفتههاي اخير خصوصا در آخرين هفته بهمن ماه نشان ميدهد كه معامله گران با احتياط بسيار بالا اقدام به معامله گران ميكردند و در اين بين حضورشان در صفوف فروش پررنگتر از صفوف خريد بود. در حال حاضر وزن ريسكهاي غير اقتصادي در بازار به صورت قابل توجهي افزايش يافته و در اين بين ريسكهاي سياسي هستند وزن بالايي در تصميمگيري سرمايهگذاران يافتهاند؛ اين موضوع باعث شده كه افق تصميمگيري سرمايهگذاران هر روز كوتاهتر شود و سرمايهگذاران ترجيح دهند كه براي حفظ نقدينگي و عوامل اينچنيني به صورت موقت از بازار خارج شوند. اين رفتار، به خصوص در ميان سرمايهگذاران حقيقي بيشتر ديده و به نوعي سرمايهگذاران حقيقي تمايل بيشتري براي خروج از بازار سهام دارند. در چنين فضايي، بازار بيش از آنكه بر تحليلهاي ارزندگي يا چشمانداز سودآوري شركتها متكي باشد، به اخبار لحظهاي واكنش نشان ميدهد. اين وابستگي بالا به متغيرهاي بيروني، باعث شد ثبات معاملاتي كاهش يابد و نوسانات مقطعي حتي در واكنش به شايعات افزايش پيدا كند. يكي از مهمترين ويژگيهاي معاملات اين هفته، وابستگي پررنگ بورس به اخبار مرتبط با مذاكرات ايران و امريكا و تحولات ديپلماتيك بود. معاملهگران، بهويژه در نمادهاي بزرگ و شاخصساز، تلاش كردند موقعيتهاي خود را با آخرين سيگنالهاي سياسي هماهنگ كنند. در اين شرايط، حتي اخبار كوتاهمدت يا اظهارنظرهاي غيررسمي نيز توانستند موقتاً كفه عرضه يا تقاضا را سنگينتر كنند.چنانچه سيگنال مثبتي از بهبود روابط خارجي يا كاهش تنشهاي سياسي مخابره شود، ميتوان انتظار داشت كه بازار در كوتاهمدت با افزايش تقاضا و كاهش فشار فروش مواجه شود. با اين حال، تجربه هفتههاي اخير نشان ميدهد كه بازار براي ورود به يك روند صعودي پايدار، نيازمند اخبار قوي، شفاف و قابل اتكا است. در غير اين صورت، واكنشهاي مثبت صرفاً مقطعي خواهند بود و به سرعت جاي خود را به احتياط دوباره ميدهند.
افت شاخصها
در هفته پاياني بهمن، شاخص كل بورس تهران بيش از ۵.۵ درصد كاهش يافت و در سطح ۳ ميليون و ۸۰۶ هزار واحد قرار گرفت. اين افت سنگين، نشان ميدهد كه نمادهاي بزرگ و اثرگذار بازار در اين هفته با فشار فروش بالايي مواجه بودند و نتوانستند نقش حمايتي خود را ايفا كنند. در واقع، ضعف تقاضا در نمادهاي شاخصساز باعث شد افت شاخص كل شتاب بيشتري نسبت به ساير نماگرها داشته باشد.شاخص هموزن نيز حدود ۲.۵ درصد افت كرد و به محدوده ۹۸۰ هزار واحد عقب نشست. اگرچه كاهش اين شاخص نسبت به شاخص كل كمتر بود، اما همچنان نشاندهنده تأثيرپذيري بخش قابل توجهي از نمادهاي كوچك و متوسط از فضاي منفي بازار است. اين موضوع بازهم نشان ميدهد كه ركود معاملاتي و فشار فروش، محدود به يك يا دو صنعت خاص نبوده و دامنهاي نسبتاً گسترده داشته است. يكي ديگر از نشانههاي بارز كمرمقي بورس در اين هفته، افت محسوس ارزش معاملات خرد بود. ميانگين ارزش معاملات خرد به حدود ۹.۴ همت رسيد و حجم معاملات نيز در محدوده ۲۵ ميليارد برگه سهم قرار گرفت. اين ارقام، فاصله قابل توجهي با دورههاي رونق بازار دارند و نشان ميدهند كه سطح مشاركت فعالان بازار كاهش يافته است. كاهش ارزش معاملات معمولاً به عنوان علامتي از افزايش ترديد و انتظار در ميان سرمايهگذاران تفسير ميشود. در شرايط فعلي، بسياري از معاملهگران ترجيح دادهاند تا مشخص شدن مسير تحولات سياسي و اقتصادي، از ورود جدي به بازار خودداري كنند. اين رفتار، هرچند در كوتاهمدت از شدت نوسانات ميكاهد، اما در ميانمدت ميتواند به تداوم ركود معاملاتي منجر شود. در كنار افت ارزش معاملات، تداوم خروج پول حقيقي از بازار سهام نيز قابل توجه بود. برآوردها حاكي از آن است كه در هفته پاياني بهمن، حدود ۱۳۰۰ ميليارد تومان پول حقيقي از بورس خارج شده است.خروج پول حقيقي معمولاً زماني شدت ميگيرد كه چشمانداز كوتاهمدت بازار مبهم باشد و سرمايهگذاران احساس كنند ريسكها بر فرصتها غلبه دارند. در شرايط فعلي، تركيب نااطمينانيهاي سياسي، ضعف نقدينگي و نبود محركهاي قوي اقتصادي، زمينهساز چنين رفتاري شده است. از منظر بازدهي نمادها، آمار معاملات هفته پاياني بهمن نشاندهنده غلبه فضاي منفي بر بازار است. در اين بازه، ۳۶۶ نماد افتي تا ۵ درصد را تجربه كردند، ۲۴۳ نماد بين ۵ تا ۱۰ درصد كاهش قيمت داشتند و ۶۲ نماد نيز بيش از ۱۰ درصد افت را ثبت كردند. اين ارقام بهخوبي بيانگر فشار فروش گسترده در بازار هستند. با اين حال، بازار كاملاً يكدست منفي نبود. در همين هفته، ۲۱۰ نماد رشد تا ۵ درصدي داشتند، ۴۴ نماد بين ۵ تا ۱۰ درصد افزايش قيمت را تجربه كردند و ۳۷ نماد نيز بازدهي بيش از ۱۰ درصدي به ثبت رساندند. اين موضوع نشان ميدهد كه حتي در فضاي ركودي، همچنان برخي نمادها عمدتاً بر اساس اخبار خاص يا انتظارات مقطعي مورد توجه معاملهگران قرار گرفتهاند. نگاهي به عملكرد بورس تهران در كل بهمنماه ۱۴۰۴ نشان ميدهد كه افت اخير، محدود به هفته پاياني نبوده است. شاخص كل در اين ماه حدود ۱۵.۲ درصد كاهش يافت و شاخص هموزن نيز افتي نزديك به ۱۲ درصد را ثبت كرد. اين آمار نشان ميدهد كه بخش عمدهاي از بهمنماه در مسير اصلاح و كاهش قيمتها سپري شده و بازار نتوانسته به تعادل پايداري برسد. اين اصلاح فرسايشي، علاوه بر عوامل سياسي، به متغيرهايي نظير كاهش انتظارات تورمي كوتاهمدت، ترديد نسبت به سياستهاي حمايتي بازار سرمايه و كمبود نقدينگي تازه نيز مرتبط است. در چنين شرايطي، بازگشت بازار به مسير صعودي نيازمند مجموعهاي از محركهاي همزمان خواهد بود. افت شاخصها، كاهش ارزش معاملات و تداوم خروج پول حقيقي همگي نشان ميدهد كه بازار سهام در وضعيت انتظار قرار گرفته و معاملهگران ترجيح ميدهند تا روشنتر شدن چشمانداز سياسي و اقتصادي، از ريسكپذيري بالا اجتناب كنند.در چنين فضايي، هرچند اخبار مثبت ميتوانند نقش محركهاي كوتاهمدت را ايفا كنند، اما شكلگيري يك روند صعودي پايدار، مستلزم بازگشت اعتماد، ثبات در فضاي سياسي و ورود نقدينگي جديد به بازار خواهد بود؛ عواملي كه فعلاً نشانههاي قوي و پايداري از آنها مشاهده نميشود.
بورس كالا در يك نگاه
آمار معاملات بازار فيزيكي بورس كالاي ايران نشان ميدهد در هفته پاياني بهمن ماه (منتهي به ۳۰ بهمن ماه) حدود ۲ ميليون و ۹۵۰ هزار تن انواع كالا و محصول به ارزش بالغ بر ۶۲ هزار ميليارد تومان معامله شد. همچنين ارزش معاملات ۱۰ شركت برتر به بيش از ۲۴.۳ هزار ميليارد تومان رسيد.برترينهاي بورس كالاي ايران در هفته منتهي به ۳۰ بهمن ماه براساس ارزش فروش شركتها در بازار فيزيكي به شرح زير است:
ملي صنايع مس ايران با معامله ۳ هزار و ۹۸۵ تن انواع مس، سولفور موليبدن، كنسانتره فلزات گرانبها به ارزش ۵ هزار و ۴۷۷ ميليارد تومان در رتبه نخست ايستاد.معدني و صنعتي چادرملو با فروش ۵۱۲ هزار و ۴۰ تن كنسانتره و گندله سنگ آهن، آهن اسفنجي، شمش بلوم و آرگون به ارزش ۴ هزار و ۷۹۱ ميليارد تومان دوم شد.
پالايش نفت بندرعباس ۷۵ هزار تن وكيوم باتوم و لوب كات سنگين به ارزش ۳ هزار و ۱۱۵ ميليارد تومان فروخت و رتبه سوم را به خود اختصاص داد.پالايش نفت اصفهان با معامله ۶۸ هزار تن وكيوم باتوم و لوب كات سبك به ارزش ۲ هزار و ۴۴۷ ميليارد تومان چهارم شد.
پالايش نفت تهران (تندگويان) با معامله ۴۲ هزار و ۳۶۰ تن وكيوم باتوم، لوب كات سبك و سنگين و گوگرد گرانوله به ارزش يك هزار و ۷۱۰ هزار و يك ميليارد تومان پنجم شد.پتروشيمي تندگويان با فروش ۱۱ هزار و ۲۹۴ تن پلي اتيلن ترفتالات بطري و نساجي و نخ پلي استر در گريدهاي مختلف به ارزش يك هزار و ۶۴۶ ميليارد تومان فروخت و رتبه ششم را به خود را كسب كرد.
مجتمع فولاد خراسان با فروش ۳۴ هزار و ۵۰۰ تن ميلگرد و شمش بلوم به ارزش يك هزار و ۵۸۰ ميليارد تومان رتبه هفتم را به خود اختصاص داد.فولاد خوزستان با معامله ۲۵ هزار و ۱۲۰ تن شمش بلوم، تختال و آرگون به ارزش يك هزار و ۲۴۴ ميليارد تومان هشتم شد.
صنايع توليدي دنياي مس كاشان ۶۷۰ تن مس مفتول و سيم و مفتول مسي به ارزش يك هزار و ۲۲۵ ميليارد تومان فروخت و نهم شد.آلوميناي ايران هم با فروش ۱۱ هزار و ۷۲۵ تن اكسيد آلومينيوم، شمش آلومينيوم و هيدروكسيد آلومينيوم به ارزش يك هزار و ۱۲۱ ميليارد تومان رتبه دهم را به خود اختصاص داد.
