بورس در تله احتياط
بازار سهام باز هم نوساني شد، در آخرين روزكاري هفته شاهد آن بوديم كه بازار سهام در ابتداي معاملات يكپارچه سبزپوش بود، اما روند معاملات در انتهاي معاملات به صورت قابل توجهي تغيير كرد و در پايان بازار شاخصها رخت سرخ بر تن كردند.
بازار سهام باز هم نوساني شد، در آخرين روزكاري هفته شاهد آن بوديم كه بازار سهام در ابتداي معاملات يكپارچه سبزپوش بود، اما روند معاملات در انتهاي معاملات به صورت قابل توجهي تغيير كرد و در پايان بازار شاخصها رخت سرخ بر تن كردند. روند صعودي بازار در ابتداي صبح باعث شد كه شاخص تا محدوده 3 ميليون و 900 هزار واحدي نيز پيشروي كند؛ سطحي كه از ديد فعالان و كارشناسان بازار سرمايه يك مقاومت مهم رواني به حساب ميآيد. به معناي ديگر اگر شاخص ميتوانست در اين محدوده باقي بماند همهچيز حداقل براي مدت محدود متفاوت ميشد و شايد نقدينگي نيز آرام آرام به سمت بورس روانه ميشد. در اين روز شاهد آن بوديم كه در ابتداي معاملات سفارشهاي خريد و تحرك نسبي نمادهاي بزرگهاي نيز رخ داد كه اگر اين روند ميتوانست ادامهدار باشد بازار روند بهتري را تجربه ميكرد. بررسي روند معاملات بازار سرمايه در آخرين روز كاري هفته يعني چهارشنبه 29 بهمن ماه در فضايي نوساني و محتاطانه و تحت سلطه عرضهها به پايان رسيد. فضايي كه در نهايت باعث شد كه نماگرهاي اصلي بورس نزولي شدند و در نهايت دوباره بياعتمادي ميان سرمايهگذاران بازار سهام پررنگتر شود. در اين روز شاخص كل بورس تهرانبا كاهش 40 هزار و 772 واحدي، معادل ۱.۰۶ درصد افت كرد و در سطح 3 ميليون و 806 هزار و 767 واحد ايستاد. اين افت در شرايطي رقم خورد كه بازار سرمايه در ابتداي هفته جاري تلاشهايي براي تثبيت روند و بازگشت تدريجي تقاضا را تجربه كرده بود. با اين حال، افزايش فشار فروش، تمايل معاملهگران به شناسايي سود و تداوم خروج نقدينگي حقيقي، اجازه نداد اين تلاشها به نتيجه برسد. نتيجه اين شرايط، عقبنشيني شاخص كل و تقويت فضاي احتياطي در كليت بازار بود؛ فضايي كه ميتواند در صورت تداوم، بر رفتار معاملهگران در روزهاي آينده نيز سايه بيندازد. در كنار افت شاخص كل، شاخص كل هموزن نيز با كاهش 3 هزار و 250 واحدي معادل 0.33 درصد تا سطح ۹۸۰ هزار و ۹۸۳ واحد عقب نشست. هرچند افت شاخص هموزن نسبت به شاخص كل محدودتر بود، اما منفي بودن هر دو نماگر اصلي بازار نشان ميدهد كه جو عمومي معاملات همچنان منفي ارزيابي ميشود. تفاوت شدت افت اين دو شاخص حاكي از آن است كه فشار فروش عمدتاً متوجه نمادهاي بزرگ و شاخصساز بوده و در مقابل، بخشي از نمادهاي كوچك و متوسط وضعيت متعادلتري را تجربه كردهاند. يكي از مهمترين متغيرهاي معاملات، خروج ۱ هزار و ۴۳ ميليارد تومان پول حقيقي از بازار سهام، حق تقدمها و صندوقهاي سهامي بود؛ رقمي كه بار ديگر نگرانيها درباره تداوم بياعتمادي سرمايهگذاران خرد را تقويت كرد. اين ميزان خروج نقدينگي در كنار ثبت قدرت خريد منفي ۱.۴۴ نشان ميدهد كه كفه ترازو به نفع فروشندگان سنگينتر است. سرانه خريد حقيقيها حدود ۴۲.۱ ميليون تومان و سرانه فروش حدود ۶۰.۵ ميليون تومان به ثبت رسيد. اختلاف قابل توجه اين دو عدد نشاندهنده برتري فروشندگان و تمايل بالاتر آنها به خروج از بازار در مقطع كنوني است. كارشناسان عقيده دارند ادامهدار بودن اين روند ميتواند در روزهاي اتي نيز فشار مضاعفي بر قيمت سهام وارد كرده و مسير بازگشت بازار را دشوارتر كند. از منظر ارزش و حجم معاملات نيز بورس روز كمرمقي را پشت سر گذاشت. در جريان معاملات، حدود ۲۳.۹ ميليارد برگه سهم معامله شد و ارزش معاملات خرد به حدود ۷ هزار و ۶۷۰ ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه نسبت به ميانگين هفتههاي گذشته پايينتر ارزيابي ميشود و نشاندهنده كاهش تمايل معاملهگران به فعاليت پرحجم در بازار است. كاهش ارزش معاملات معمولا به عنوان يكي از نشانههاي احتياط و انتظار در ميان فعالان بازار شناخته ميشود؛ وضعيتي كه در آن معاملهگران ترجيح ميدهند تا مشخص شدن چشمانداز متغيرهاي كلان و جهتگيري نقدينگي، از انجام معاملات سنگين خودداري كنند. اين رفتار، بهويژه در شرايطي كه بازار با ابهاماتي نظير سياستهاي پولي، نرخ سود و وضعيت بازارهاي موازي مواجه است، بيش از پيش قابل مشاهده است. در معاملات، ۳۷۰ نماد در محدوده مثبت و ۴۴۸ نماد در محدوده منفي دادوستد شدند؛ آماري كه بهروشني از غلبه عرضه در سطح كلي بازار حكايت دارد. همچنين تعداد صفهاي خريد به ۷۰ نماد محدود شد، در حالي كه ۱۱۷ نماد با صف فروش مواجه بودند. اين اختلاف معنادار نشان ميدهد كه در بخش قابل توجهي از بازار، فروشندگان مصممتر از خريداران ظاهر شدهاند. از منظر ارزش سفارشها نيز، ارزش سفارشهاي خريد حدود ۱ هزار و ۵۶۶ ميليارد تومان و ارزش سفارشهاي فروش حدود ۱ هزار و ۱۹۵ ميليارد تومان بود. هرچند در ظاهر، ارزش سفارشهاي خريد عدد بالاتري را نشان ميدهد، اما بررسي معاملات انجامشده بيانگر آن است كه فشار فروش در عمل تأثير پررنگتري بر روند قيمتها داشته و خريداران نتوانستهاند جريان معاملات را به نفع خود تغيير دهند. در سوي ديگر بازار، صندوقهاي درآمد ثابت با ورود ۶۷۲ ميليارد تومان نقدينگي مواجه شدند. اين موضوع نشان ميدهد كه بخشي از سرمايهگذاران، در واكنش به افت شاخصها و افزايش نوسانات، ترجيح دادهاند سرمايه خود را از بازار سهام خارج كرده و به ابزارهاي كمريسكتر منتقل كنند. البته بايد توجه داشت كه صندوقهاي درآمد ثابت در ماههاي گذشته عمدتاً با خروج پول مواجه بودهاند و ورود نقدينگي امروز، اگرچه قابل توجه است، اما هنوز نميتوان آن را نشانه تغيير روند پايدار تلقي كرد. با اين حال، همين جابهجايي محدود نيز پيام روشني از افزايش ريسكگريزي در ميان فعالان بازار مخابره ميكند. در مجموع، معاملات امروز بورس تهران تصويري از بازاري ارايه داد كه همچنان درگير بياعتمادي، كاهش نقدشوندگي و فشار فروش است. افت بيش از يك درصدي شاخص كل، خروج قابل توجه پول حقيقي، كاهش ارزش معاملات و افزايش تمايل سرمايهگذاران به گزينههاي كمريسك، همگي نشان ميدهد كه بازار براي خروج از اين وضعيت، نيازمند محركهاي قويتر و شفافتر است. به نظر ميرسد تا زماني كه ابهامات كلان اقتصادي، سياستهاي پولي و وضعيت بازارهاي موازي برطرف نشود، نميتوان انتظار بازگشت پرقدرت تقاضا را داشت. در چنين شرايطي، فعالان بازار با احتياط بيشتري عمل ميكنند و هر خبر يا سيگنال جديد ميتواند نقش تعيينكنندهاي در جهتگيري كوتاهمدت بازار ايفا كند.
