ظرفيتهاي طلايي، سياستهاي خاكستري
صنعت گردشگري در بسياري از كشورها به عنوان يكي از پيشرانهاي اصلي رشد اقتصادي، اشتغالزايي و ارزآوري شناخته ميشود؛ صنعتي كه توانسته در كشورهايي با منابع طبيعي محدود، سهمي تعيينكننده در توليد ناخالص داخلي ايفا كند.
درآمد گردشگري كشور به زير 90 درصد كاهش يافت
تعادل|
صنعت گردشگري در بسياري از كشورها به عنوان يكي از پيشرانهاي اصلي رشد اقتصادي، اشتغالزايي و ارزآوري شناخته ميشود؛ صنعتي كه توانسته در كشورهايي با منابع طبيعي محدود، سهمي تعيينكننده در توليد ناخالص داخلي ايفا كند. در ايران اما، با وجود تنوع اقليمي كمنظير، پيشينه تاريخي چند هزار ساله و جاذبههاي طبيعي و فرهنگي گسترده، اين ظرفيت عظيم همچنان كمتر از حد انتظار به كار گرفته شده است. از سواحل شمالي و جنوبي گرفته تا كويرهاي بكر، از ميراث جهاني ثبتشده در فهرست UNESCO تا شهرهاي تاريخي همچون اصفهان، شيراز و يزد، همه و همه نشان ميدهد كه ايران از منظر جاذبههاي گردشگري، در زمره كشورهاي برخوردار جهان قرار دارد؛ اما آنچه امروز بر اين صنعت سايه افكنده، ركود، كاهش تقاضا و فشار فزاينده بر فعالان اين حوزه است.
نبود استراتژي جامع در حوزه گردشگري
در سالهاي اخير، مجموعهاي از عوامل داخلي و خارجي موجب شده صنعت گردشگري ايران با چالشهاي جدي مواجه شود. كاهش ورود گردشگران خارجي بهدليل محدوديتهاي بينالمللي، مشكلات صدور ويزا، نوسانات شديد نرخ ارز، ضعف زيرساختهاي حملونقل و تبليغات ناكافي در بازارهاي جهاني، همگي دست به دست هم دادهاند تا ايران نتواند سهم شايستهاي از بازار گردشگري منطقه و جهان داشته باشد. در حالي كه كشورهاي همسايه با برنامهريزي منسجم و سرمايهگذاري هدفمند، بهدنبال جذب حداكثري گردشگران هستند، ايران همچنان با سياستهاي ناپايدار و نبود استراتژي جامع در اين حوزه دستوپنجه نرم ميكند. پيامد مستقيم اين وضعيت، فشار سنگين بر هتلها و مراكز اقامتي كشور است؛ واحدهايي كه با سرمايهگذاريهاي كلان بخش خصوصي يا تسهيلات بانكي احداث شدهاند و اكنون بسياري از آنها با ضريب اشغال پايين، هزينههاي ثابت بالا و بدهيهاي انباشته مواجهاند. افزايش هزينههاي انرژي، ماليات، حقوق و دستمزد و نگهداري تأسيسات، در كنار كاهش تعداد مسافران، شرايطي را رقم زده كه برخي هتلداران از قرار گرفتن در آستانه ورشكستگي سخن ميگويند. اين در حالي است كه صنعت هتلداري بهطور مستقيم و غيرمستقيم با زنجيرهاي از مشاغل از جمله رستورانها، صنايعدستي، حملونقل و خدمات شهري در ارتباط است و ركود آن، تبعات گستردهاي براي اقتصاد محلي و ملي بههمراه دارد.
گردشگري در اولويت سياستگذاريهاي كلان اقتصاد نيست
از سوي ديگر، نبود برنامهريزي بلندمدت و نگاه راهبردي به گردشگري به عنوان يك صنعت درآمدزا، موجب شده اين حوزه در اولويت سياستگذاريهاي كلان اقتصادي قرار نگيرد. بسياري از كارشناسان معتقدند كه ايران ميتواند با بهرهگيري از ظرفيتهاي تاريخي، فرهنگي، مذهبي و طبيعي خود، به يكي از مقاصد اصلي گردشگري در منطقه تبديل شود؛ اما تحقق اين هدف مستلزم اصلاح ساختارها، تسهيل سرمايهگذاري، بهبود تصوير بينالمللي كشور و توسعه زيرساختهاي استاندارد است.
بي توجهي به ظرفيتهاي عظيم گردشگري ارز آوري و اشتغال را مختل كرده است
بيتوجهي به اين ظرفيت عظيم، نهتنها فرصت ارزآوري و اشتغال را از كشور سلب ميكند، بلكه موجب هدررفت سرمايهگذاريهاي انجامشده در حوزه اقامت و خدمات گردشگري ميشود. امروز صنعت گردشگري ايران در نقطهاي حساس ايستاده است؛ نقطهاي كه اگر با تصميمهاي جدي و سياستهاي حمايتي همراه نشود، ميتواند به تعطيلي گسترده هتلها و خروج سرمايهگذاران از اين بخش بينجامد. در مقابل، بازنگري در رويكردها و استفاده هدفمند از مزيتهاي رقابتي، ميتواند اين صنعت را از ركود خارج كرده و به يكي از موتورهاي محرك اقتصاد ملي بدل سازد.
برگزاري نشستي براي نجات صنعت گردشگري
فعالين گردشگري و روسا و نمايندگان تشكلهاي گردشگري كشور در نشست بررسي ركود در گردشگري ايران و راهكارهاي عبور از بحران گردشگري كشور در كميسيون گردشگري اتاق بازرگاني ايران حضور يافتند تا در حضور نمايندگان وزارت ميراث فرهنگي و رييس فراكسيون گردشگري مجلس شوراي اسلامي مطالبات خود از دولت و مجلس را مطرح و درخواست نجات صنعت گردشگري را مطرح كنند. سيدمصطفي موسوي رييس كميسيون گردشگري اتاق بازرگاني ايران در اين نشست با اعلام اينكه شرايط گردشگري كشور بهشدت بد است و صنعت گردشگري و فعالان بخش خصوصي اين حوزه نياز به حمايت فوري براي زنده نگاه داشتن صنعت گردشگري كشور دارند اعلام كرد: درآمد گردشگري كشور اكنون به زير 90 درصد كاهش پيدا كرده و بايد بپذيريم كه گردشگر الان به حداقل رسيده و گردشگراني كه اكنون به كشور ميآيند به اجبار درمان يا انجام كارهاي تجاري خود به ايران سفر ميكنند. بنابراين دولت بايد از دفاتر گردشگري حمايت كند تا اين دفاتر ناچار به اخراج نيروهاي خود نشوند.
20 كشور هشدار عدم سفر دادند و ضريب اشغال هتلها به زير 10 درصد رسيده است
رييس كميسيون گردشگري اتاق بازرگاني ايران افزود: 20 كشور از جمله چين، روسيه و عراق كه از نظر سياسي به ايران نزديك هستند، هشدار عدم سفر به ايران صادر كردهاند و از سوي ديگر شرايط بحراني، فضاي اجتماعي پس از حوادث ديماه و وضعيت تورمي در دو ماه اخير در كشور گردشگري داخلي را هم بهشدت با افت مواجه كرده است. تا جايي كه ضريب اشغال هتلها در برخي شهرهاي گردشگرپذير به زير 10 درصد رسيده و ضريب اشغال هتلها در مهمترين مقصد گردشگري كشور در اين فصل كه جزيره كيش است و در سالهاي گذشته با كمبود امكانات اقامتي مواجه ميشد و هتلها پر بودند تازه به زير 30 درصد رسيده است.
دولت بايد بپذيرد صنعت گردشگري كشور در وضعيت اضطرار است
سيدمصطفي موسوي با اعلام اينكه رييس اتاق بازرگاني ايران در نامهاي به وزير ميراث فرهنگي و به درخواست كميسيون گردشگري اين اتاق خواستار اعلام وضعيت اضطراري و اقدام فوري براي حمايت از دفاتر مسافرتي و فعالين گردشگري كشور شده است، افزود: كميسيون گردشگري اتاق بازرگاني نيز پيشتر بارها از دولت درخواست كرده بود كه شرايط اضطراري در گردشگري كشور اعلام شود. چون وضعيت گردشگري كشور به گونهاي است كه نياز به اعلام شرايط اضطرار دارد تا دفاتر خدمات مسافرتي و فعالان صنعت گردشگري در بخشهاي بيمه، ماليات و ورشكستگيها دچار خسران بيشتر نشوند و از نابودي صنعت گردشگري جلوگيري شود. او اعلام كرد: سال 1404 سختترين سال گردشگري ايران بود و اين صنعت چندين مرتبه با افت شديد مواجه شد. جنگ 12 روزه در فصل اوج سفرها موجب شد كه فرصت سفرهاي تابستاني از دست برود. پس از آن هم فصل مدارس آغاز شد و گردشگري بار ديگر وارد ركود شد. بعد هم اتفاقات ديماه افتاد و صنعت گردشگري ايران با زيانهاي شديد مواجه شد. به همين دليل بايد شرايط صنعت گردشگري توسط دولت درك شود و شرايط اضطراري اعلام شود.
قطعي اينترنت هم صدمات بسيار زيادي به فعالان گردشگري وارد كرد و تورهاي بسته شده كنسل شدند
رييس كميسيون گردشگري اتاق بازرگاني ايران با اشاره به افزايش هزينههاي سفر در سال جاري به ويژه در ماههاي گذشته تاكيد كرد: قيمت بليت هواپيما در برخي مسيرها كه پيشتر 2 تا 3 ميليون تومان بود اكنون به 8 تا 10 ميليون تومان رسيده است و هتلها نيز افزايش نرخ داشتهاند. بنابراين سرمايه دفاتر گردشگري آب رفته و آنها براي حفظ خود ناگزير هستند كار خود را با سرمايه سه برابري ادامه دهند. يعني اگر قبلا ميتوانستند با 10 ميليارد تومان يك شركت كوچك را در سال نگهداري كنند، الان بايد با 30 ميليارد تومان اين كار را انجام دهند. قطعي اينترنت نيز صدمات بسيار زيادي به فعالان گردشگري وارد كرد و تورهاي بسته شده كنسل شدند و آنها نتوانستند با شركاي تجاري گردشگري خود در خارج از كشور به دليل قطع اينترنت ارتباط بگيرند و به همين دليل با كنسلي تورها و خسارات مالي مواجه شدند. سيدمصطفي موسوي تاكيد كرد: اتاق بازرگاني ايران همچنان اعتقاد دارد كه بايد شرايط فورس ماژور در گردشگري كشور اعلام شود.چون اين موضوع را يك موضوع حمايتي از صنعت گردشگري ارزيابي ميكند و دولت بايد مجاب شود كه شرايط اقتصادي اين صنعت اكنون بر شرايط سياسي اولويت دارد و به همين دليل بايد براي جلوگيري از ورشكستگي دفاتر و تعطيلي آنها و حفظ صنعت گردشگري، براي اين صنعت اعلام وضعيت اضطراري كند.
اخذ عوارض از گردشگر ورودي خودتحريمي است
موسوي همچنين با انتقاد از اقدام نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در تصويب اخذ 5 يورو عوارض از گردشگران ورودي خطاب به محسن فتحي رييس فراكسيون گردشگري مجلس شوراي اسلامي اعلام كرد: اتاق بازرگاني ايران درصدد ارسال نامه به رييس مجلس براي اعتراض به اين اقدام بود. او گفت: بخش خصوصي كاملا مخالف اخذ عوارض 5 يورويي از گردشگران ورودي به كشور است و معتقد است نبايد كاري كرد كه با تحريمهاي داخلي، تاثير تحريمهاي خارجي دو چندان شود. اخذ 5 يورو عوارض از گردشگران ورودي به معناي تحريم داخلي است. بنابراين از شما ميخواهيم كه در كميسيون تلفيق مجلس شوراي اسلامي به صراحت اعلام شود كه بخش خصوصي مخالف جدي اين تصميم مجلس است.
استفاده از اينفلوئنسرهاي خارجي براي تبليغ سفر به ايران
موسوي همچنين با تاكيد بر استفاده از اينفلوئنسرهاي خارجي براي تبليغ سفر به ايران با هدف كاستن از موج هراس از سفر به كشورمان در سطح جهاني، حضور در نمايشگاههاي بينالمللي را يكي از اساسيترين اقدامات در جهت ترغيب گردشگران خارجي براي سفر به ايران اعلام كرد.
