استانداردهاي بينالمللي گزارشگري مالي بايد اجباري شود
حجتاله صيدي، رييس سازمان بورس و اوراق بهادار در شانزدهمين گردهمايي جايزه ملي مديريت مالي ايران كه در سالن اجلاس سران برگزار شد، با تأكيد بر نقش حياتي اطلاعات مالي در بازار سرمايه افزود: يكي از مهمترين موضوعاتي كه ميان فعالان بازار، تنظيمگران، ناظران و مديران شركتها بهويژه مديران مالي مشترك است، بحث اعتماد است.
حجتاله صيدي، رييس سازمان بورس و اوراق بهادار در شانزدهمين گردهمايي جايزه ملي مديريت مالي ايران كه در سالن اجلاس سران برگزار شد، با تأكيد بر نقش حياتي اطلاعات مالي در بازار سرمايه افزود: يكي از مهمترين موضوعاتي كه ميان فعالان بازار، تنظيمگران، ناظران و مديران شركتها بهويژه مديران مالي مشترك است، بحث اعتماد است. مهمترين ماموريت ما در شرايط كنوني، ارتقاي اعتماد به سرمايهگذاران به عنوان نگهبان اعتماد و ارتقادهنده بازار است. او افزود: با اعتماد سرمايهگذار و حفظ حقوق سرمايهگذار، تشكيل سرمايه انجام ميشود. اگر سرمايهگذار احساس كند حقوقش با سرعتي كه لازم است صيانت نميشود علاقهاي به سرمايهگذاري نخواهد داشت و با احتياط بالايي برخورد ميكند. اين مسوول با اشاره نقش مهم اعتماد در گزارشهاي مالي گفت: صورتها و گزارشهاي مالي يكي از ۵ عامل معروفي است كه بر اعتماد در بازار سرمايه تاثير ميگذارد و نه صرفاً به عنوان ابزار تصميمگيري، بلكه ميبايست به عنوان ابزار افزايش اعتماد به آنها نگاه شود. صيدي با بيان اينكه فرآيند تهيه صورتهاي مالي و گزارشهاي تكميلي در كنار گزارشهاي مالي و حسابرسي از اهميت ويژهاي برخوردار است، توضيح داد: سرمايهگذاران امروز به صرف گزارش حسابرس اكتفا نميكنند و گزارشهاي دورهاي بهويژه گزارشهاي تفسيري نقش بسيار مهمي در تصميمگيري آنها دارد. رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به تغييرات سريع شرايط اقتصادي در جهان گفت: سرمايهگذار، فعال بازار و حتي سياستگذار حداقل ۲ انتظار اصلي از گزارشهاي مالي دارند كه يكي از آنها به بحث قابليت اتكا بودن مرتبط است كه ويژگيهاي كيفي سودمندي اطلاعات را تشكيل ميدهد و دومين مورد قابليت پيشبينيپذيري است كه در شرايط فعلي كشور، تحقق آن بسيار دشوار شده است.
پيشبينيپذيري اقتصاد و گزارشهاي مالي
او با اشاره به ۳ موضوع اساسي در مسير پيشبينيپذيري اقتصاد و گزارشهاي مالي گفت: نخستين عامل، تورم مزمن و بالاست كه چالش جدي براي حسابداران، حسابرسان، تنظيمگران و ناظران ايجاد كرده است. زماني كه قيمتها بهشدت تغيير ميكند و در برخي كالاهاي خاص به ۸۰ تا ۱۰۰ درصد ميرسد، محتواي صورتهاي مالي با ترديد مواجه ميشود. در اين صورت جمع داراييهاي جاري و ثابت كه هر كدام با قيمتهاي متفاوت ارزشگذاري شدهاند، ممكن است معنادار نباشد. صيدي دومين عامل اثرگذار را نوسانات شديد نرخ ارز دانست و افزود: با وجود محدوديتهاي بينالمللي و تحريمهاي ظالمانه، تجارت خارجي كشور با حدود ۵۰ تا ۶۰ ميليارد دلار صادرات و واردات، بهشدت تحت تأثير نوسانات ارزي قرار دارد. از سوي ديگر، قيمتهاي جهاني كالاهايي مانند طلا و در نهايت نرخ ارز بر گزارشگري مالي اثر ميگذارد. او سومين عامل را ناترازي انرژي برشمرد و گفت: ناتواني در تأمين پايدار انرژي، پيشبينيپذيري را براي شركتها دشوارتر كرده است. رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با تاكيد بر اينكه تهيهكنندگان گزارشهاي مالي بايد تصويري نزديك به واقعيت ارايه كنند، نه صرفاً تصويري كه صرفاً استانداردهاي حسابداري را رعايت كرده باشد، افزود: رعايت استانداردها لازم است اما كافي نيست. حتي در كشورهاي اروپايي، تفاوت نرخ دلار و يورو چالشهاي جدي در گزارشگري ايجاد كرده است.
برنامه سازمان بورس براي افزايش شفافيت
صيدي از برنامه سازمان بورس براي افزايش شفافيت خبر داد و گفت: با كمك سازمان حسابرسي، جامعه حسابداران رسمي و دوستان انديشمند در حوزه گزارشگري، تصميم گرفتهايم گامهاي عملي براي ارتقاي كيفيت گزارشهابرداريم تا گزارشهاي حسابرسي بدون بند شرط باشد. گزارش حسابرسي بدون بند شرط يعني اينكه حسابرسي بايد ارتقا قابل توجهي يابد، به معناي اين نيست حسابرسي بند نياورد بلكه به معناي اين است كه صورتهاي مالي تصوير واقعي را نشان دهد. راهحل در استانداردهاي بينالمللي گزارشگري مالي ديده شده و ما دير يا زود بايد اين استانداردها را اجباري كنيم. او با اشاره به استاندارد بينالمللي گزارشگري مالي شماره ۷ كه الزامات افشا را مشخص كرده است، گفت: اين استاندارد حداقلهايي را تعيين كرده كه ما گاهي از آنها غافليم، چون الزامي نيست. گاهي بر اساس صلاحديد بنگاه يا صنعت يا حتي اعلام يك مرجع رسمي، نرخ ارز مشخصي را مبنا قرار ميدهيم و سود را شناسايي ميكنيم و بعد ماليات هم ميپردازيم، در حالي كه ممكن است اين سود واقعي نباشد. صيدي با تأكيد بر اهميت استاندارد حسابداري شماره ۱۳ درباره اندازهگيري ارزش منصفانه و استاندارد شماره ۲۷ كه ساختار صورت سود و زيان را تغيير ميدهد، توضيح داد: اگرچه الزام قانوني براي اجراي اين استانداردها وجود ندارد، اما تعهد اخلاقي، اعتقادات، وظيفه انساني و اصول حرفهاي ايجاب ميكند كه تصويري درست از واقعيتهاي اقتصادي ارايه كنيم. رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با بيان اينكه اين استانداردها بر كيفيت سود اثر ميگذارند، گفت: شركتهايي كه گزارشهاي با كيفيتتري در بازار سرمايه ارايه ميدهند، معمولاً تأمين مالي راحتتري دارند و بازده مناسبتري به سرمايهگذاران ميدهند، چون تصوير واضحتري از وضعيت خود ارايه كردهاند.در غير اين صورت شركتهايي كه صورتهاي مالي مبهمي دارند، با چالشهاي زيادي روبرو هستند. او با قدرداني از برگزاركنندگان همايش، بر لزوم همكاري جمعي براي برداشتن گامهاي عملي در جهت اجراي استانداردهاي بينالمللي گزارشگري مالي تأكيد كرد و گفت: البته اجراي اين استانداردها نيازمند زيرساختهايي مانند حل مساله ارزش منصفانه در كشور است. اميدوارم با كمك يكديگر بتوانيم اين مسائل را پيش ببريم و از مزاياي آن براي داشتن اقتصادي شفاف و رو به پيشرفت بهرهمند شويم.
«اوراق گواهي طلا» ابزاري موثر براي حفظ ارزش دارايي
غلامرضا مصباحيمقدم رييس كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار، حذف احكام از متن بودجه و محدود شدن آن به جداول درآمد و هزينه را از امتيازات مهم بودجه امسال دانست و گفت: اين اقدام كه با تدبير مجلس و اصلاح آييننامه داخلي انجام شده، امكان دخل و تصرفهاي غيرضرور را كاهش داده و به شفافيت مالي كمك ميكند. رييس كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به تورم بالاي ۴۵ درصد در سالهاي اخير تاكيد كرد: كسري بودجه، مهمترين عامل بروز تورم است و تراز بودن منابع و مصارف دولت شرط اصلي كاهش تورم محسوب ميشود. ارايه بودجه انقباضي از سوي دولت، گامي رو به جلو براي مهار تورم و ايجاد چشمانداز كاهش آن در سال آينده است. اين عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام با اشاره به هدفگذاري رشد اقتصادي ۸ درصدي در برنامه هفتم توسعه گفت: ظرفيت دولت براي تحقق اين هدف كافي نيست و استفاده از ظرفيتهاي ملي و مشاركت مردم در سرمايهگذاري ضرورتي اجتنابناپذير است. مصباحيمقدم با اشاره به سياستهاي پولي و بانكي در دست تدوين در مجمع تشخيص مصلحت نظام، «اوراق گواهي طلا» را يكي از ابزارهاي موثر براي حفظ ارزش دارايي مردم و كاهش فشار تورمي دانست و افزود: اين اوراق با جذب نقدينگي و قابليت معاملهپذيري، هم پاسخگوي انتظارات مردم است و هم به اجراي سياستهاي انقباضي كمك ميكند.
نقش هوش مصنوعي در بهبود مديريت ريسك
علي صالحآبادي، رييس انجمن مالي اسلام در يازدهمين همايش مالي اسلامي با محور «هوش مصنوعي و آينده مالي اسلامي» كه امروز ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ در سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد، با تاكيد بر جايگاه روزافزون هوش مصنوعي در نظامهاي مالي گفت: هوش مصنوعي امروز به يكي از موضوعات اصلي جامعه علمي جهان تبديل شده و بهطور جدي در محافل علمي و تخصصي مورد بحث قرار ميگيرد.
سفير ايران در قطر با اشاره به فعاليتهاي علمي انجمن مالي اسلامي در سال جاري افزود: در اين مدت، ۹ پيشنشست شامل ۴ نشست داخلي و ۵ نشست بينالمللي با حضور كارشناسان و صاحبنظران خارجي برگزار شد تا محورهاي اصلي همايش سالانه انجمن بهصورت تخصصي بررسي شود. صالحآبادي ادامه داد: «فرصتهاي نوآوري و تحول ديجيتال در مالي اسلامي با بهرهگيري از هوش مصنوعي، چالشهاي انطباق با شريعت، ملاحظات حقوقي، فينتكهاي مبتني بر هوش مصنوعي و آينده مالي اخلاقمحور» از جمله محورهاي وبينارهاي بينالمللي انجمن بوده است. همچنين در پيشنشستهاي داخلي، موضوعاتي نظير توكنايز كردن داراييها در بازار مالي اسلامي، نقش تنظيمگري و نظارت بانك مركزي و كاربردهاي هوش مصنوعي در نظام مالي اسلامي مورد بررسي قرار گرفت. رييس انجمن مالي اسلامي با اشاره به اهداف كلان تأسيس اين انجمن گفت: ايجاد «پايگاه جامع مالي اسلامي» از برنامههاي مهم انجمن است و وبسايت انجمن مالي اسلامي هماكنون مجموعهاي كامل از منابع تخصصي اين حوزه را در اختيار پژوهشگران قرار ميدهد كه بهصورت مستمر بهروزرساني ميشود. به گفته صالحآبادي، در مجموع ۱۲۰ دانشپذير در اين دورهها شركت كردهاند و ۱۷ دوره تخصصي فقه مالي ويژه طلاب نيز برگزار شده است. همچنين برگزاري همايش سالانه انجمن بدون وقفه و بهصورت منظم در هر سال ادامه داشته است. رييس انجمن مالي اسلامي با اشاره به فعاليتهاي پژوهشي انجمن گفت: انجمن در ۱۲ نشريه پژوهشي حضور فعال دارد و اعضا ميتوانند مقالات علمي خود را در اين نشريات منتشر كنند. او در بخش ديگري از سخنان خود به فعاليتهاي بينالمللي انجمن اشاره كرد و گفت: انجمن مالي اسلامي با ۱۰ نهاد فعال در حوزه مالي اسلامي در سطح بينالمللي همكاري داشته و تاكنون ۱۲ نشست همانديشي با كارشناساني از ۱۰ كشور مختلف برگزار كرده است. همكاري با سازمان بورس در برگزاري همايشهاي تخصصي و بازديد از نهادهاي مالي بينالمللي نيز از ديگر اقدامات انجمن به شمار ميرود. صالحآبادي با تأكيد بر نقش تحولآفرين هوش مصنوعي افزود: هوش مصنوعي در حال بازتعريف زيرساختهاي نظامهاي مالي است و ديگر بحث بر سر «حركت كردن يا نكردن» به سمت آن نيست، بلكه پرسش اصلي اين است كه چگونه ميتوان هوش مصنوعي را در مسير شريعت و عدالت اقتصادي هدايت كرد.
