بورس دوباره در تله بياعتمادي افتاد
شاخصهاي بازار سهام همچنان رخت سرخ بر تن كردهاند و شرايط خوبي را تجربه نميكنند، به نوعي ميتوان گفت كه اين روزها و هفتهها بورس تهران شرايط وخيمي را تجربه ميكند و از روند سودسازي هفتههاي اخير به صورت معنا داري فاصله گرفته كه اين موضوع يك علت مشخص دارد، آن هم سايه سنگين ريسكهاي سنگين روي بازار سرمايه. ريسكهايي كه نقدينگي را از بورس فراري داده و به سمت وسوي ساير بازارهاي مالي سرمايهگذاري هدايت كرده است.
شاخصهاي بازار سهام همچنان رخت سرخ بر تن كردهاند و شرايط خوبي را تجربه نميكنند، به نوعي ميتوان گفت كه اين روزها و هفتهها بورس تهران شرايط وخيمي را تجربه ميكند و از روند سودسازي هفتههاي اخير به صورت معنا داري فاصله گرفته كه اين موضوع يك علت مشخص دارد، آن هم سايه سنگين ريسكهاي سنگين روي بازار سرمايه. ريسكهايي كه نقدينگي را از بورس فراري داده و به سمت وسوي ساير بازارهاي مالي سرمايهگذاري هدايت كرده است.
بورس تهران در ماههاي اخير شرايط بسيار خوبي را تجربه كرده بود، حتي توانست در محدوده 4 ميليوني قرار بگيرد و پرتفوي سهامداران با سودهاي قابل توجهي روبه رو شد، اما با افزايش ريسكهاي ژئوپليتيك بازار سرمايه روند اصلاحي به خود گرفت و نتوانست روند صعودي خود را ادامه دهد. نكته قابل توجه اينجاست كه اين روزها صفهاي فروش و قيمت پاياني سهام افت بالايي را نشان ميدهد، عددي كه در شاخص نيست.
تابلوي معاملات تالار شيشهاي در دومين روز كاري هفته يعني يكشنبه با سقوط سنگين شاخصها و غلبه كم سابقه فضاي فروش به پايان رسيد. اين روز را بسياري از فعالان بازار سهام يكي از منفيترين روزهاي هفته اخير توصيف ميكنند. فشار فروش در اغلب نمادها به اندازهاي بالا بود كه نه تنها شاخصهاي اصلي بازار سهام عقبنشيني كردند، بلكه روند معاملات نيز نشان ميدهد كه اين روزها اعتماد از بازار سهام به صورت قابل توجهي خارج شده است.
بررسي روند معاملات نشان ميدهد كه در پايان معاملات روز يكشنبه شاخص كل بورس تهران با افت ۱۰۴ هزار و ۲۳۶ واحدي معادل ۲.۶۲ درصد، در سطح ۳ ميليون و ۸۸۱ هزار و ۸۶۷ واحد متوقف شد. اين ميزان افت، از شدت فشار فروش در نمادهاي بزرگ و شاخصساز حكايت دارد؛ با اين حال بررسي ساير نماگرها نشان ميدهد كه ريزش، محدود به چند سهم خاص نبوده است.
شاخص كل هموزن نيز كه وضعيت كلي بدنه بازار را بهتر منعكس ميكند، ۱۹ هزار و ۳۲۴ واحد معادل ۱.۹۳ درصد كاهش يافت و به ۹۸۱ هزار و ۱۵۹ واحد رسيد. افت همزمان هر دو شاخص اصلي و هموزن، بيانگر آن است كه موج فروش، طيف گستردهاي از صنايع و نمادها را دربر گرفته و بازار با يك عقبنشيني فراگير مواجه
بوده است.
در پايان بازار، از مجموع نمادهاي معاملهشده، ۶۹۹ نماد در محدوده منفي و تنها ۱۱۲ نماد در محدوده مثبت قرار داشتند. اين نسبت بهخوبي نشان ميدهد كه افت امروز، ناشي از رفتار چند سهم بزرگ نبوده و اكثريت بازار در مسير نزولي حركت كرده است.در بخش معاملات، حجم دادوستد سهام، حقتقدمها و صندوقهاي سهامي به ۲۷.۱ ميليارد برگه سهم رسيد. همچنين ارزش معاملات خرد ۸ هزار و ۳۶۱ ميليارد تومان ثبت شد؛ رقمي كه نسبت به روزهاي گذشته كاهش قابل توجهي داشته و نشانهاي از عقبنشيني معاملهگران و كاهش ميل به ريسكپذيري است. اين در حالي است كه ارزش معاملات خرد در روز قبل، بيش از ۱۲ هزار ميليارد تومان بود و افت امروز، از كاهش محسوس تحرك بازار
حكايت دارد.
بررسي تابلوي سفارشها نيز برتري مطلق فروشندگان را نشان ميدهد. در پايان معاملات، ارزش سفارشهاي خريد حدود ۲ هزار و ۲۵۸ ميليارد تومان و در مقابل، ارزش سفارشهاي فروش ۴ هزار و ۱۱۳ ميليارد تومان بود. علاوه بر اين، ۴۶۴ نماد در صف فروش قرار گرفتند، در حالي كه تنها ۵۴ نماد صف خريد داشتند؛ آماري كه از تشديد فشار عرضه بهويژه در دقايق پاياني بازار خبر ميدهد.
با اين حال، يكي از نكات بحثبرانگيز معاملات، ثبت ورود ۷۰۴ ميليارد تومان پول حقيقي به بازار سهام بود؛ عددي كه در نگاه اول با افت بيش از ۲.۶ درصدي شاخص كل و فضاي منفي غالب، همخواني ندارد. در شرايطي با اين شدت از ريزش، انتظار ميرفت خروج قابل توجه پول حقيقي به ثبت برسد. بررسي دقيقتر جريان نقدينگي نشان ميدهد كه اين ورود پول، تصويري تا حد زيادي گمراهكننده از وضعيت واقعي بازار ارايه ميكند. اگر معاملات نماد بانك پاسارگاد از محاسبات كنار گذاشته شود، بازار سهام در مجموع شاهد بيش از ۱.۵ هزار ميليارد تومان خروج پول حقيقي بوده است. در واقع، تا پيش از دقايق پاياني معاملات، تراز پول حقيقي بازار در محدوده منفي سنگيني قرار داشت.در يك ربع پاياني بازار اما ورق برگشت. حقيقيها بهطور ناگهاني و پرحجم به سمت خريد سهام بانك پاسارگاد حركت كردند و بيش از ۲ هزار و ۲۰۰ ميليارد تومان نقدينگي وارد اين نماد شد. همين اتفاق باعث شد تراز كلي پول حقيقي بازار، از منفي حدود ۱۵۰۰ ميليارد تومان، در نهايت به مثبت ۷۰۴ ميليارد تومان تغيير جهت دهد.
به بيان ديگر، تمام تصوير ورود پول حقيقي، تحت تأثير معاملات يك نماد خاص شكل گرفته است و بدون اين نماد، بازار سهام روزي كاملاً منفي از نظر جريان نقدينگي را تجربه ميكرد. اين موضوع بار ديگر اهميت تحليل جزييات و پرهيز از اتكا به اعداد كلي را در ارزيابي وضعيت بازار نشان ميدهد.
از منظر قدرت خريد و فروش نيز دادهها به نفع فروشندگان است. سرانه خريد حقيقيها ۵۷.۲ ميليون تومان و سرانه فروش ۶۷.۳ ميليون تومان ثبت شد كه نسبت قدرت خريد را به منفي ۱.۱۸ رساند. اين نسبت نشان ميدهد كه بهطور ميانگين، فروشندگان با قدرت ريالي بيشتري در بازار حضور داشتهاند و برتري عرضه همچنان پابرجاست.
در كنار بازار سهام، صندوقهاي درآمد ثابت نيز با خروج ۱۸۶ ميليارد تومان پول مواجه شدند. خروج نقدينگي از اين صندوقها، كه معمولاً پناهگاه سرمايهگذاران محتاط محسوب ميشوند، ميتواند نشانهاي از انتظار براي شفافتر شدن شرايط، جابهجايي منابع ميان ابزارهاي مالي يا حتي نياز به نقدينگي در كوتاهمدت باشد.
در مجموع، معاملات روز يكشنبه بورس تهران را ميتوان تركيبي از ريزش شديد شاخصها، كاهش ارزش معاملات، غلبه صفهاي فروش و يك ورود پول حقيقي غيرمتعارف و متمركز توصيف كرد. بازاري كه در ظاهر با ورود پول همراه بوده، اما در بطن خود نشانههاي روشني از بياعتمادي، احتياط و فشار عرضه گسترده را به نمايش گذاشته است؛ وضعيتي كه ميتواند مسير معاملات روزهاي آينده را نيز تحت تأثير قرار دهد.
اين ريزش علتهاي بسياري دارد اما مهمترين علت را ميتوان ريسك ژئوپليتيك و در نهايت كاهش اعتماد سرمايهگذاران به بازار دانست كه اين دومولفه دست به دست يكديگر داده تا بازار روزگارتلخي را تجربه كند و خروج نقدينگي از بازار سهام به صورت قابل توجهي افزايش يابد.
