بورس روي خط نوسان

بورس هفته گذشته نسبت به مذاكرات و تنش‌هاي سياسي واكنش نشان داد و نتوانست شرايط چندان قابل قبولي را رقم بزند. بازار سرمايه در هفته سوم بهمن ماه نوسانات بسياري را تجربه كرد، نوساناتي كه برخلاف دوره‌هاي اخير نه تنها از متغير بنيادي مجزا بود، بلكه در سايه تحولات سياسي به خصوص اخبار منتشر از روند گفت‌وگوهاي ايران و امريكا رقم خورد. هفته‌ اخير با موج خوش‌بيني آغاز شد و با افزايش ترديد و در نهايت با فشارفروش سنگين به كار خود پايان داد.

در نخستين روز اين هفته، بورس تهران به وضوح به استقبال اخبار مثبت از مذاكرات ايران و امريكا رفت. انتشار گزارش‌هايي از پيشرفت در گفت‌وگوها، اميدواري تازه‌اي ميان معامله‌گران ايجاد كرد و سبب شد شاخص كل بورس با جهشي چشمگير از سطح چهار ميليون واحد عبور كرده و تا ۴ ميليون و ۱۶۳ هزار واحد پيش برود.

در همين روز، بيش از ۳.۵ هزار ميليارد تومان پول حقيقي وارد بازار شد و نزديك به ۹۰ درصد نمادها رنگ سبز به خود گرفتند، نشانه‌اي از بازگشت هيجان و اعتماد موقت به جريان معاملات.كارشناسان اين صعود را بيش از آنكه نتيجه بهبود عوامل بنيادي بدانند، محصول تغيير انتظارات كوتاه‌مدت سرمايه‌گذاران ارزيابي كردند. 

فضايي كه در آن متغيرهاي سياسي بر شاخص‌هاي اقتصادي و عملكرد شركت‌ها برتري يافته بود. با كاهش شور اوليه، در ادامه هفته بازار سهام آرام‌آرام روندي متفاوت به خود گرفت. خوش‌بيني‌ها جاي خود را به احتياط داد و شايعات متناقض درباره طولاني شدن مذاكرات يا احتمال عدم توافق، نگراني تازه‌اي در ميان فعالان ايجاد كرد. در نتيجه، بخشي از سهامداران كه در روزهاي نخست سود قابل‌توجهي به دست آورده بودند، به سمت شناسايي سود و نقد كردن دارايي‌ها حركت كردند؛ موجي كه باعث شد بازار وارد فاز اصلاحي و پرعرضه شود.

شاخص كل از كانال ۴.۱۶ ميليون واحدي عقب نشست و در پايان هفته بيشتر رشد اوليه خود را از دست داد. رشد هيجاني جاي خود را به معاملات محتاطانه‌تر داد و بار ديگر نبود عمق در اعتماد معامله‌گران آشكار شد.بر اساس داده‌هاي رسمي، در هفته سوم بهمن ميانگين حجم معاملات روزانه حدود ۲۰ ميليارد برگه سهم و ارزش معاملات خرد نزديك به ۱۱.۶ هزار ميليارد تومان بود؛ ارقامي كه نشان از حضور نسبي نقدينگي در بازار داشت، اما در عين حال خروج ۱.۳ هزار ميليارد تومان پول حقيقي از بازار نيز ثبت شد.

به عقيده بسياري از كارشناسان، چنين رفتاري از معامله‌گران نشان مي‌دهد كه احتياط و حتي ترس درحال حاضر بيشتر از منطق اقتصادي است. به همين دليل تا زماني كه ابهامات سياسي و ارزي مرتفع نشود، بعيد است بازار بتواند بر مدار رشد باثبات حركت كند. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه در پايان هفته، شاخص كل بورس تهران ۰.۷۳ درصد كاهش يافت و در سطح ۴ ميليون و ۲۹ هزار واحد ايستاد. شاخص كل هم‌وزن نيز همسو با نماگر اصلي بازار ۰.۶۵ درصد افت كرد و به محدوده يك ميليون و پنج هزار واحد رسيد. اين كاهش همزمان دو شاخص نشان داد فشار فروش صرفا محدود به نمادهاي شاخص‌ساز و بزرگ نبوده، بلكه كليت بازار را در بر گرفته است. به عقيده بسياري از فعالان اين هم‌حركتي شاخص‌ها در افت، هشداري است مبني بر آنكه جو عمومي بازار به‌صورت گسترده منفي شده و حتي گروه‌هايي مانند فلزات و پتروشيمي كه پيش‌تر نقش حمايتي داشتند، نتوانستند سد اصلاح گسترده شوند. 

بررسي جزيي‌تر معاملات نشان مي‌دهد هفته سوم بهمن پرنوسان بوده است. در اين زمان، ۳۶۵ نماد كاهش قيمتي تا سقف ۵ درصد و ۱۸۷ نماد افتي بين ۵ تا ۱۰ درصد داشتند. همچنين ۳۳ نماد افتي بيش از ۱۰ درصد را تجربه كردند.در مقابل، تنها ۲۸۰ نماد توانستند تا ۵ درصد رشد كنند، ۶۸ نماد بازدهي بين ۵ تا ۱۰ درصد داشتند و ۲۸ نماد افزايشي بيش از ۱۰ درصد را ثبت كردند.

اين آمارها بازتابي از فضايي است كه در آن بخش بزرگي از معاملات به صورت احساسي و با واكنش سريع به اخبار انجام مي‌شود. نوسانات شديد قيمت در بسياري از نمادها، از نبود جهت‌گيري روشن در بازار حكايت دارد؛ جهتي كه معمولا در دوره‌هاي ابهام سياسي و نوسانات نرخ ارز تشديد مي‌شود. بورس كه هفته را با جهش و خوش‌بيني آغاز كرده بود، تنها چند روز بعد دوباره در مسير اصلاح قرار گرفت. رفتار معاملاتي نشان داد كه انتظارات مثبت سهامداران بيش از آنكه بر داده‌هاي اقتصادي استوار باشد، متكي بر خبرهاي سياسي است.همين عامل باعث شده است كه هر گونه ترديد در اخبار سياسي و هرگونه تغيير در اخبار ريزش سنگين شاخص‌ها را در پي داشته باشد. 

باتوجه به تجربه هفته‌هاي گذشته، كارشناسان بر اين باورند كه تغيير روند پايدار در بورس تنها زماني ممكن است كه سايه ريسك‌هاي سياسي و ابهام در متغيرهاي كليدي از جمله مذاكرات و سياست‌هاي ارزي برداشته شود، آن زمان نوسانات رفت و برگشتي و هيجاني در بورس تهران كاهش خواهد يافت و در بازار قابل پيش‌بيني مي‌شود.

    بورس كالا در يك نگاه

آمار معاملات بازار فيزيكي بورس كالاي ايران نشان مي‌دهد در هفته منتهي به ۲۴ بهمن ماه حدود ۲ ميليون و ۵۵۴ هزار تن انواع كالا و محصول به ارزش بالغ بر ۶۳.۴ هزار ميليارد تومان معامله شد. همچنين ارزش معاملات ۱۰ شركت برتر به بيش از ۲۸.۸ هزار ميليارد تومان رسيد.برترين‌هاي بورس كالاي ايران در هفته منتهي به ۲۴ بهمن ماه براساس ارزش فروش شركت‌ها در بازار فيزيكي به شرح زير است: 

فولاد مباركه اصفهان با معامله ۱۱۵ هزار و ۳۷۰ تن انواع ورق گرم و آرگون به ارزش ۶ هزار و ۸۳۶ ميليارد تومان در رتبه نخست ايستاد.ملي صنايع مس ايران با فروش ۴ هزار و ۹۶۰ تن انواع مس، سولفور و اكسيد موليبدن به ارزش ۶ هزار و ۵۶۳ ميليارد تومان دوم شد. پالايش نفت اصفهان ۸۹ هزار تن وكيوم باتوم و لوب كات سبك به ارزش ۳ هزار و ۵۳۲ ميليارد تومان فروخت و رتبه سوم را به خود اختصاص داد.پالايش نفت بندرعباس با معامله ۸۰ هزار تن وكيوم باتوم و لوب كات سنگين به ارزش ۳ هزار و ۱۲۷ ميليارد تومان چهارم شد.

شركت معدني و صنعتي چادرملو با معامله ۱۹۰ هزار و ۴۰ تن كنسانتره و گندله سنگ آهن، شمش بلوم و آرگون به ارزش ۲ هزار و يك ميليارد تومان پنجم شد.پالايش نفت تهران (تندگويان) با فروش ۴۵ هزار و ۱۸۰ تن وكيوم باتوم، لوب كات سبك و سنگين و گوگرد گرانوله به ارزش يك هزار و ۷۹۴ ميليارد تومان فروخت و رتبه ششم را به خود كسب كرد.

پتروشيمي تندگويان فروش ۹ هزار و ۷۰۲ تن پلي اتيلن ترفتالات بطري و نساجي و نخ پلي استر در گريدهاي مختلف به ارزش يك هزار و ۳۸۵ ميليارد تومان رتبه هفتم را به خود اختصاص داد.مجتمع صنايع آلومينيوم جنوب با معامله ۲ هزار و ۸۷۵ تن شمش و بيلت آلومينيومي به ارزش يك هزار و ۳۳۷ ميليارد تومان هشتم شد.

صنايع توليدي دنياي مس كاشان ۶۲۵ تن مس مفتول و سيم و مفتول مسي به ارزش يك هزار و ۱۳۴ ميليارد تومان فروخت و نهم شد.پتروشيمي شازند هم با فروش ۱۰ هزار و ۱۹۲ تن مواد پليمري به ارزش يك هزار و ۱۰۶ ميليارد تومان رتبه دهم را به خود اختصاص داد.