نقش روبهافزايش اوراق قرضه چين در بازارهاي جهاني
سياوش عظيمي، مدير امور بينالملل سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه در يادداشت خود نوشت: در فوريه ۲۰۲۶، يوروكلير، يكي از بزرگترين موسسات سپردهگذاري و تسويه جهان، رسما از پشتيباني عملياتي خود از Crédit Agricole CIB (بانك سرمايهگذاري و شركتي فرانسوي) و Bank of China (يكي از بزرگترين بانكهاي تجاري دولتي چين) براي استفاده از اوراق قرضه دولتي فرامرزي چين به عنوان وثيقه معتبر در چارچوب قراردادهاي سهجانبه براي الزامات مارجين معاملات غيرتسويهشده خبر داد.
سياوش عظيمي، مدير امور بينالملل سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه در يادداشت خود نوشت: در فوريه ۲۰۲۶، يوروكلير، يكي از بزرگترين موسسات سپردهگذاري و تسويه جهان، رسما از پشتيباني عملياتي خود از Crédit Agricole CIB (بانك سرمايهگذاري و شركتي فرانسوي) و Bank of China (يكي از بزرگترين بانكهاي تجاري دولتي چين) براي استفاده از اوراق قرضه دولتي فرامرزي چين به عنوان وثيقه معتبر در چارچوب قراردادهاي سهجانبه براي الزامات مارجين معاملات غيرتسويهشده خبر داد. اين نخستينبار است كه اين اوراق بهطور رسمي توسط يك زيرساخت بزرگ بينالمللي در چنين قالبي پشتيباني ميشود. اين اقدام، يك پيشرفت عملياتي و فني مشخص است كه نشاندهنده شناسايي تدريجي اين اوراق به عنوان يك دارايي باكيفيت در حلقهاي محدود از بازيگران بينالمللي است. به گفته فيليپ لورنسي، مديرعامل يوروكلير آسيا-اقيانوسيه، اين موسسه سالهاست كه از استفاده از اين اوراق به عنوان وثيقه پشتيباني ميكند، اما اكنون شاهد پذيرش گستردهتر آن توسط صنعت است. بر اساس بيانيه يوروكلير، بخشي از اوراق داخلي چين كه قابليت استفاده به عنوان وثيقه باكيفيت در معاملات بينالمللي دارد، حدود ۵ تريليون يورو برآورد ميشود. اين روند همراه با توسعه قوانين و چارچوبهاي بازار و نهادهاي نظارتي، استفاده از اين اوراق به عنوان وثيقه در فعاليتهاي مالي فرامرزي را تدريجا تقويت ميكند. نكته كليدي اين است كه اوراق مورد بحث در اين طرح خاص، نسخه فرامرزي (مانند CNH) هستند كه معمولا به ارزهاي غير از يوآن منتشر ميشوند و دسترسي مستقيم سرمايهگذاران خارجي به آنها آسانتر است.
اگرچه اين گام، عملياتي و مثبت ارزيابي ميشود، اما پذيرش گسترده و بيقيد و شرط اوراق چين در سطح جهاني با چالشهاي ساختاري مواجه است:
۱- شفافيت و استانداردها: نهادهاي نظارتي غربي و سرمايهگذاران نهادي همچنان نگرانيهايي جدي در مورد استانداردهاي حسابداري، افشاي اطلاعات و استقلال نهادهاي ناظر چين دارند.
۲- كنترلهاي سرمايهاي: نظام كنترل سرمايه چين، اگرچه در سالهاي اخير انعطافپذيرتر شده، اما همچنان مانعي مهم براي جريان آزاد سرمايه و خروج بدون چالش داراييها محسوب ميشود. اين موضوع بر نقدشوندگي واقعي اين داراييها در شرايط بحران تاثير ميگذارد.
۳- ريسك ژئوپليتيك و حاكميتي: تنشهاي فزاينده چين با غرب و امكان اعمال تحريمهاي متقابل، ريسك سيستماتيك قابل توجهي به داراييهاي چيني ميافزايد. همچنين، مداخلات دولت چين در بازارهاي مالي و تصميمات غافلگيركننده نظارتي، از جمله ريسكهاي حاكميتي متمايز اين بازار هستند.
۴- رقابت با سيستم موجود: دلار امريكا و اوراق خزانهداري آن همچنان سنگ بناي سيستم مالي جهاني و امنترين دارايي وثيقهاي محسوب ميشوند. اگرچه اين اوراق هنوز جايگزين وثايق مرسوم مانند اوراق خزانهداري امريكا نشدهاند، اما شروعي براي افزايش نفوذ چين در بازار وثايق بينالمللي محسوب ميشوند.
به عنوان جمعبندي بايد اشاره كرد، پشتيباني يوروكلير از استفاده عملياتي اوراق قرضه فرامرزي چين به عنوان وثيقه، يك نقطه عطف فني مهم اما گام اوليه در مسير طولاني بينالملليسازي واقعي اين داراييهاست. اين حركت، عمدتا توسط نياز بانكهاي چيني و بينالمللي فعال در اين كشور براي مديريت كارآمدتر وثيقه و حاشيههاي خود هدايت ميشود. با اين حال، تبديل شدن اين اوراق به يك دارايي وثيقهاي «مرجع» و بيريسك در اذهان سرمايهگذاران جهاني، منوط به رفع چالشهاي بنيادين شفافيت، آزادسازي مالي و كاهش تنشهاي ژئوپليتيك خواهد بود. اين روند بيشتر نشاندهنده ادغام تدريجي و عملياتي چين در چارچوبهاي موجود مالي جهاني است تا ايجاد يك تغيير پارادايم فوري.
