اگر يك قدم عقب‌نشيني كنيد ديگر معلوم نيست اين عقب‌نشيني تا كجا ادامه خواهد يافت

وزير خارجه با اشاره به اينكه اين وضعيت يعني در حقيقت بازگشت به قانون جنگل؛ كه هركس قوي‌تر است، اراده خود را بر ديگران تحميل مي‌كند، خاطرنشان كرد: در قانون جنگل طبيعي است كه ضعيف‌ها پايمال مي‌شوند و قوي‌ها باقي مي‌مانند. بنابراين، چاره‌اي جز قوي شدن وجود ندارد؛ اگر ضعيف باشيد، پايمال خواهيد شد. اين اصل اول قانون جنگل و همان اصل «صلح از طريق زور» است؛ اگر زور نداشته باشيد، صلح مورد نظر خود را به شما تحميل مي‌كنند. عراقچي افزود: از اين رو، قوي شدن براي ما يك اجبار است و يكي از رموز قوي شدن نيز قدرت مقاومت است؛ اينكه بتوان در برابر فشارها ايستادگي كرد. اگر ناوگان خود را اطراف شما مستقر كردند و شما بلافاصله گفتيد بسيار خوب، چه مي‌خواهيد تا بدهم، يعني كار تمام است و بعد هم معلوم نيست اين عقب‌نشيني تا كجا ادامه پيدا كند. وي ادامه داد: اين همان بازگشت به سياست‌هاي استعماري قديم است. اما اگر بتوانيد بايستيد، از مواضع خود كوتاه نياييد و نترسيد ـ و منظور از نترسيدن انجام كارهاي غيرخردمندانه نيست ـ حتماً تدبير لازم است، حتماً خرد لازم است و ديپلماسي نيز قطعاً لازم است؛ ديپلماسي هوشمندانه در اين شرايط ضرورت دارد و ما ان‌شاءالله از همه اينها استفاده خواهيم كرد. اما ترسيدن در اين شرايط، به نظر من، سمي مهلك است. اگر بترسيد و كوتاه بياييد، آنگونه كه برخي تنازل را توصيه مي‌كنند، اين تنازل پاياني نخواهد داشت. عراقچي در پايان گفت: لذا اگر از من بپرسيد بزرگ‌ترين چالش امروز ما چيست، پاسخ من چالش «ايستادگي» است. اين ايستادگي هم بر عهده نيروهاي مسلح است، هم بر عهده دولت و توانمندي آن دسته از نهادها و مجموعه‌هايي كه مسوول تأمين توان اقتصادي كشور و معيشت مردم هستند، و هم بر عهده ديپلماسي است؛ ديپلماسي‌ كه بتواند پرچم جمهوري اسلامي را در سراسر جهان برافراشته نگه دارد، از مواضع كشور دفاع كند و بر حقوق مردم ايران بايستد. اگر يك قدم عقب‌نشيني صورت گيرد، ديگر معلوم نيست اين عقب‌نشيني تا كجا ادامه خواهد يافت. اين، به نظر من، بزرگ‌ترين چالش پيش روي ماست و معتقدم با هدايت بسيار مدبرانه مقام معظم رهبري، با تلاش دولت و جناب آقاي پزشكيان كه شخصاً به اين رويكرد معتقد است و بر آن ايستادگي دارد، و با انجام وظايف خود در وزارت امور خارجه، بسيار اميدوار و مطمئن هستم كه اين دوران را نيز با قدرت پشت سر خواهيم گذاشت. وزير امور خارجه در پاسخ به اين پرسش كه علت دشمني افراطي ايران با غرب و امريكا چيست گفت: سوال درست و اصلي اين است كه علت دشمني افراطي امريكا با ما چيست. اين پرسش، پرسشي اساسي است و بايد به آن پاسخ داده شود. شما مثال موضوع هسته‌اي را مطرح كرديد؛ در موضوع هسته‌اي، ما در عرصه ديپلماسي چه كاري بايد انجام مي‌داديم كه انجام نداديم؟ مگر مذاكره مستقيم نكرديم؟ دو سال و نيم مذاكرات مستقيم با آنها انجام داديم؛ شب و روز مذاكره داشتيم. در دو سه مورد، مذاكرات مستقيم با خود امريكايي‌ها تا صبح طول كشيد. اين‌همه گفت‌وگو، اين‌همه تلاش صورت گرفت و در نهايت به توافقي به نام برجام رسيديم. تمام دنيا جشن گرفت و ما اجراي توافق را آغاز كرديم، اما امريكا از آن خارج شد. آيا اين تقصير ما بود؟ وي ادامه داد: امسال نيز، علي‌رغم همه مسائلي كه پيش آمد، وارد مذاكره شديم. در ميانه مذاكرات به ما حمله كردند. آيا اين تقصير ما بود؟ آيا تقصير مذاكره غيرمستقيم بود و بايد مذاكره مستقيم انجام مي‌داديم؟ علت دشمني افراطي امريكا چيست؟ پاسخ همان است كه در صحبت‌هايم توضيح دادم: امريكا نمي‌تواند تحمل كند كشوري در برابر او بايستد و از حق خود دفاع كند. مي‌خواهند هر كاري كه مي‌خواهند انجام دهند و هر فشاري كه مي‌خواهند وارد كنند تا آن كشور از موضع خود عقب‌نشيني كند. رييس دستگاه ديپلماسي با طرح اين سوال كه در طول يك سال گذشته، چه اقدامي عليه ما انجام ندادند؟ افزود: سياست فشار حداكثري، تحريم‌هاي متعدد و پي‌درپي، جنگ‌هاي مختلف، و اخيراً نيز بحث عمليات‌هاي شبه‌كودتايي كه به‌طور كامل از بيرون هدايت مي‌شد. به نظر من، بايد اين واقعيت‌ها را دقيق ديد. با وجود همه اين اقدامات، به نتيجه نرسيدند و در همه آنها شكست خوردند. در نهايت مجبور شدند دوباره به ميز مذاكره بازگردند؛ البته اينكه اين مذاكرات به كجا خواهد انجاميد، هنوز روشن نيست. عراقچي با اشاره به اينكه ما به آنها اعتماد نداريم و احتمال فريب و فريبكاري را حتماً مي‌دهيم، گفت: در همه جلسات نيز تأكيد كرده‌ام كه ممكن است فريب در كار باشد و كسي نبايد فريب بخورد. هر دستگاهي بايد كار خود را انجام دهد؛ چه نيروهاي مسلح، چه دولت و چه ساير بخش‌ها، بايد وظايف خود را مستقل از اين مذاكرات پيش ببرند. ما كار خود را انجام مي‌دهيم؛ يا به نتيجه مي‌رسد يا نمي‌رسد. كشور بايد بدون اتكا به مذاكرات و توافقات اداره شود كه اداره مي‌شود. وزير خارجه خاطرنشان كرد: سياست خارجي موفق، نيازمند اجماع در داخل كشور است. يكي از وظايف وزارت امور خارجه اين است كه در كنار پيشبرد ديپلماسي در عرصه خارجي، از داخل كشور نيز غفلت نكند. بايد توجيه‌گري مستمر وجود داشته باشد. مجلس يكي از اركان كشور است و بايد در جريان قرار گيرد. رسانه‌ها، جناح‌ها و جريان‌هاي مختلف سياسي نيز اركان مهمي هستند. اگر بتوانيم در داخل كشور صداي واحدي ايجاد كنيم، سياست خارجي با قدرت و موفقيت بيشتري پيش خواهد رفت؛ اما اگر از داخل كشور صداهاي متعددي و متعارض توليد شود، طبيعتاً سياست خارجي موفق نخواهد بود. عراقچي ادامه داد: در ايجاد صداي واحد ملي، بخشي از مسووليت بر عهده ماست؛ اينكه توضيح دهيم، دلايل را بيان كنيم و پاسخ دغدغه‌ها را بدهيم. افرادي هستند كه دغدغه دارند و دغدغه‌هايشان نيز ملي و درست است؛ بايد به اين دغدغه‌ها پاسخ داده شود و نگراني‌هايشان برطرف گردد.